Όταν 140 χαρακτήρες υποκαθιστούν την πολιτική…

Γράφει: Ρένα Δούρου

Κάτι αλλάζει στο δημοσιογραφικό-πολιτικό τοπίο της χώρας μας. Μένει να δούμε την τελική έκβαση της εξέλιξης.

Μέχρι πρόσφατα τα «στρατόπεδα» στην ενημέρωση και στην πολιτική ήσαν λίγο – πολύ καθορισμένα.

Από τη μια τα κατεστημένα ΜΜΕ (εφημερίδες, τηλεοπτικοί και ραδιοφωνικοί σταθμοί), στα οποία εργάζονται επαγγελματίες δημοσιογράφοι, με όλες τις γνωστές τους αδυναμίες, συνυπήρχαν με ένα νεφέλωμα μπλογκ, προσωπικών ιστοσελίδων που κάνουν «ενημέρωση» με τον δικό τους τρόπο – άλλοτε ευρηματικό και ενδιαφέροντα, άλλοτε με φανατισμό και εμπάθεια, συχνά με αυθορμητισμό. Διακρίνονται για τον λυτρωτικό, ανατρεπτικό, επαναστατικό τους χαρακτήρα, όπως φάνηκε και στην Αραβική Άνοιξη. Και στη χώρα μας πολλές φορές έχουν λειτουργήσει καταλυτικά αποκαλύπτοντας θέματα που τα παραδοσιακά ΜΜΕ έχουν «χάσει» ή συνειδητά αποκρύψει.

Από την άλλη, οι πολιτικοί μέσα από την παρουσία τους στους δημόσιους χώρους, στη Βουλή, στα τηλεοπτικά και ραδιοφωνικά στούντιο, μέσα από την αρθρογραφία τους, διαμόρφωναν τη δημόσια παρέμβασή τους, κτίζοντας παράλληλα ο καθένας το ιδιαίτερό του προφίλ. Γνωρίζω, βέβαια, ότι η σκιαγράφηση αυτή είναι απλουστευτική. Μέσες άκρες, όμως, αυτή ήταν η εικόνα.

Και γράφω «ήταν» γιατί πλέον, ειδικά από τις τελευταίες προεκλογικές περιόδους και μετά, το τοπίο αυτό, που μπορεί να μην ήταν αδαμάντινο, ήταν όμως σαφές, έχει αρχίζει να θολώνει επικίνδυνα. Σε βάρος και της πολιτικής και, σε τελευταία ανάλυση, της δημοκρατίας.

Και εξηγούμαι. Αυτό που έχει αρχίσει να συμβαίνει είναι ότι, πλέον, οι διαχωριστικές γραμμές ξεθωριάζουν… Όλο και περισσότεροι πολιτικοί φαίνεται να… υποκύπτουν στον πειρασμό να εκτεθούν (με όλες τις έννοιες της λέξης) μέσω των νέων μέσων κοινωνικής δικτύωσης (FaceBook, Twitter, προσωπικών μπλογκ), που πλέον τα χρησιμοποιούν όχι απλά για ενημερωτικούς σκοπούς (προβολή άρθρου ή ομιλίας) αλλά για κανονικές πολιτικές παρεμβάσεις. Πλέον πολλαπλασιάζονται στην έντυπη δημοσιογραφία οι αναφορές του τύπου «όπως έγραψε στο Τουίτερ / Φέισμπουκ ο τάδε πολιτικός».

Και, βέβαια, το φαινόμενο δεν είναι ελληνικό. Απλά μεταφέρθηκε στη χώρα μας αυτό που κάποιοι νόμισαν ότι ήταν το δίδαγμα της πρωτοποριακής χρήσης από τον Ομπάμα, κατά την προεκλογική του εκστρατεία των νέων μέσων. Η προσαρμογή στα καθ’ ημάς ήταν υπερβολική, ανούσια και ενίοτε επικίνδυνη. Ενώ στην Ευρώπη και στην Αμερική όλοι οι αξιωματούχοι διαθέτουν λογαριασμούς σε τέτοιου είδους δίκτυα, που βεβαίως δεν χειρίζονται οι ίδιοι αλλά τους χρησιμοποιούν ως ιμάντες μεταφοράς των πληροφοριών που θέλουν να προωθήσουν, στη χώρα μας τα μέσα αυτά έχουν ευτελιστεί.

Η ελληνική ιδιαιτερότητα έγκειται, αφενός στο γεγονός της δυσανάλογης μεγιστοποίησης από αυξανόμενο αριθμό πολιτικών της χρήσης, με αποκλειστικό τρόπο, για να προωθήσουν την πολιτική τους παρέμβαση, ακριβώς αυτών των μέσων. Πλέον η παρέμβαση στη Βουλή περνά σε δεύτερο πλάνο. Υπάρχουν το… τουίτερ και το φέισμπουκ, ως οι πιο αυθεντικοί εκφραστές της πολιτικής παρέμβασης… Και αφετέρου, την ίδια στιγμή, όλο και περισσότεροι επαγγελματίες δημοσιογράφοι αποδέχονται και παίζουν αυτό το παιχνίδι, αναγάγοντας τους 140 χαρακτήρες ως αυθεντική, ενίοτε και μοναδική, πηγή πληροφόρησης.

Αν βιώναμε μια ανέφελη περίοδο, η εξέλιξη αυτή μπορεί να ήταν και γραφική. Σήμερα, όμως ανοίγει δρόμο για ποικίλες εκτροπές. Με δεδομένη τη λειτουργία των μέσων κοινωνικής δικτύωσης (ανωνυμία, τη δυνατότητα που δίνουν σε μικρές οργανωμένες ομάδες να έχουν αντιστρόφως ανάλογη του μεγέθους τους παρουσία για δημιουργία εντυπώσεων), ο λόγος του πολιτικού εισέρχεται σε έναν άνισο ανταγωνισμό, γίνεται αντικείμενο κάθε είδους αυθαίρετου σχολιασμού, ευτελίζεται εντέλει μαζί με το σύνολο της πολιτικής.

Αλλά ούτε και η δημοσιογραφία μένει αλώβητη από αυτή την αλλαγή νοοτροπίας. Πλέον ο κάθε πολίτης καλείται να γίνει… δημοσιογράφος. Αρκεί να διαθέτει κινητό με κάμερα, για παράδειγμα, για να μπορεί να ανεβάζει την ίδια στιγμή ό,τι θεωρεί ενδιαφέρον / πικάντικο / σκαμπρόζικο / σκανδαλώδες / ελκυστικό / προκλητικό, κ.α., προκειμένου να: ενημερώσει, καταγγείλει, λοιδορήσει, κοροϊδέψει, χλευάσει ή, για να κάνει απλά το κέφι του. Καμία αξιολόγηση, ιεράρχηση, διασταύρωση, εκτίμηση…

Ένας πολιτικός που έχει διαποτιστεί και αποδεχθεί τον τρόπο λειτουργίας των μέσων αυτών, δύσκολα μπορεί να διαμαρτυρηθεί για… παρεκκλίσεις που, ουσιαστικά, δεν είναι τέτοιες καθώς αφορούν στον πυρήνα της λειτουργίας τους.

Και αν οι καιροί ήσαν ανέφελοι, τα παραπάνω ίσως να ήσαν απλά γραφικά. Ωστόσο, σήμερα τείνει να διαμορφωθεί ένα δίπολο: μια εικονική κοινωνία, όπου οι ρόλοι καλών και κακών εναλλάσσονται, και στο πλαίσιο ενός αυθαίρετου όσο και επικίνδυνου συγκρητισμού που ισοπεδώνει τα πάντα και από την άλλη, μια πραγματική, που ζει στο πετσί της τη φτωχοποίηση, την ανεργία, τις επιθέσεις των ταγμάτων εφόδου της Χρυσής Αυγής, αντιλαμβάνεται ότι τα πράγματα είναι πιο σύνθετα και πιο απαιτητικά και δεν αντιμετωπίζονται μόνο με «like» και 140 χαρακτήρες…

ΥΓ.: Προς αποφυγήν παρεξηγήσεων: ήμουν και παραμένω από εκείνους που εκτίμησαν –αγάπησαν πολύ- τις ιδιότητες των νέων μέσων, την αμεσότητά τους, κυρίως τη δυνατότητα του «μοιράζεσθαι» εμπειρίες, απόψεις. Ωστόσο, σήμερα αισθάνομαι την ανάγκη να «κλειστώ στο καβούκι μου». Και αυτό δεν θα ήταν πρόβλημα αν περιοριζόταν σε μένα, άλλωστε μπορεί κάποιοι και να το επεδίωξαν. Το θέμα είναι, όμως, ότι πρόκειται για μια στάση που συμμερίζονται πλέον πολλοί…

Follow on twitter: @renadourou

*Η Ρένα Δούρου είναι βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ – ΕΚΜ.

Σχετικά Άρθρα

15 Σχόλια
  1. Ο/Η Vassilis λέει:

    Κυρία Δουρου
    Τον λαϊκισμό τον έχετε στο πετσί σας νομίζω ότι θα ήταν καλό να το κοιτάξετε (φυσικά για το δικό σας καλό).

    Ξεκινήσατε να μας πείτε για τα νέα μέσα επικοινωνίας (νέα μέσα κοινωνικής δικτυωσης )και καταλήξατε να χύσετε δάκρια για τους ανέργους τους νέο-πτωχούς και λίγο χρυσή αυγή, απ όλα έχει ο μπαξές ….

    Εάν δεν έχεις να πεις «κάτι» ουσιαστικό έχεις ανάγκη από εκατομμύρια χαρακτήρες για να δώσεις νόημα στο «τίποτα». Το ουσιαστικό πρέπει να συνοδεύεται από το ρήμα «πράττω». Στην πολιτική σήμερα, σε ότι αφορά την Ελλάδα όπως συνδιαμορφωσατε-με την κατάσταση, «πράττω» δεν σημαίνει κάθομαι απέναντι και κάνω κριτική αλλά βάζω πλάτη να περάσουμε στην απέναντι όχθη με οποιοδήποτε προσωπικό η κομματικό κόστος.

    Υπάρχει βέβαια και η άλλη περίπτωση να νομίζετε ότι στο τέλος δεν θα βραχείτε……….
    Όνειρο απατηλό φυσικά.

    Φιλικά
    Βασίλης

  2. Ο/Η ELIAS.K λέει:

    Παρα τα όσα γραφετε κυρια Δουρου σχόλια δικά μου [στο κατα τα αλλα ανεξάρτητο protagon του κ.Θεοδωρακη] εχουν λογοκριθει αλύπητα απο «εγκριτους» δημοσιογραφους [Π.Τσίμας,Κ.Ρεσβανης,Σ.Θεοδωρακης,κλπ] και πρωην συντρόφους σας πολιτικούς [ο κ.Μπίστης βεβαίως-βεβαιως]. Τα σχολια [κόσμια] αφορούσαν την υπερασπιση των απόψεων του ΣΥΡΙΖΑ και της αριστερας. Στα ίδια αρθρα εδιναν και επαιρναν διαφορα φασίζοντα σχολια. Υπηρξε σχολιαστρια μαλιστα που ζητούσε την φυσικη εξόντωση των ψηφοφορων του ΣΥΡΙΖΑ. Τα απαντητικά σχολια τα δικά μου φυσικα «κοπηκαν». Οπότε? …

  3. Ο/Η Γρηγόρης Πάνου λέει:

    Πράγματι κα Δούρου, η κατάσταση τείνει να εξελιχθεί όπως την περιγράφετε. Μόνο που είμαι περισσότερο απαισιόδοξος από ό,τι εσείς. Θεωρώ δηλαδή ότι έχουμε εισέλθει σε μία αναπότρεπτη πορεία που οδηγεί στον ευτελισμό της πολιτικής και κατά συνέπεια στη διόγκωση φαινομένων τύπου ΧΑ που κάνουν ακριβώς συστηματική χρήση των κοινωνικών δικτύων, διαχέοντας τη χολή τους.

  4. Ο/Η Kostas λέει:

    Ακόμη ένα ακατανόητο άρθρο από την κα. Δουρου; Δηλαδή όλες αυτές οι ασυναρτησίες γράφτηκαν για να μας πει ότι αισθάνεται την ανάγκη «να κλειστεί στο καβούκι της»; Μήπως θα ήταν καλύτερα να κλειστεί στο σπίτι της καθώς οι ιδέες της (και των ομοίως της) είναι αυτες που μας οδήγησαν στη «φτωχοποίηση, την ανεργία, τις επιθέσεις των ταγμάτων εφόδου της Χρυσής Αυγής» ;

  5. Ο/Η george λέει:

    Η χρησιμοτητα των πολιτων σαν δημοσιογραφοι δεν χρειαζεται στηριξη απομενα ειναι αυταποδεικτη.Λαθος η θεωρηση οτι οι πολιτες χρειαζονται μπαμπα που να λογοκρινει (αξιολόγηση, ιεράρχηση, διασταύρωση, εκτίμηση…γραφετε ,αλλα ουσιαστικα ε?)…
    Η Παρατηρηση οτι το τουιτερ εχει γεμισει με διαφορα ,που κανουν την επικοινωνια ιδεων πιο δυσκολη,ειναι αληθης ,δεν μπορει ομως να γινει δικαιολογια για παραδοση ανευ ορων.(το λεγομενο κλεισιμο στο καβουκι )..
    οι 140 χαρακτηρες ειναι χρησιμοι αν εχεις κατι ουσιαστικο να πεις ,και κανουν δυσκολο το να λες ιστοριες με αγριους χωρις ουσια χωρις να αποκαλυφθεις.Ο δε λαος ,οσο και αν κανεις μπορει να ισχυρισθει οτι με βαση τις επιλογες του στις τελευταιες εκλογες εδειξε οτι μαλλον εχει βλαβη στον εγκεφαλο ,μην πιστεψετε οτι δεν καταλαβαινει η παρασυρεται.οι πιο πολλοι ξεορυν καλα τι και γιατι κανουν.ξερουν ποιον και γιατι πιστευουν.(οτι συμφερει βεβαια )..¨)¨)¨)

  6. Ο/Η Αγαθοδαίμων λέει:

    Πιο πολύ από την δεξιά «ιδεολογία» και τα Φασιστικά μορφώματα, είναι ο Μανιχαϊσμός της Αριστεράς που θρέφει τα πάθη και τη μικροαστική υποκρισία. Η Αριστερά προτιμάει να ορισθεί περισσότερο από τους εχθρούς της παρά από την πολιτική της αυτονομία και τις θέσεις της. Οι φασίστες μας χαστουκίζουν, το κατεστημένο μας διαβάλλει, τα καθεστωτικά mass media μας προβοκάρουν και οι Δεξιοί μας βρίζουν…. Άρα εμείς είμαστε οι «καλοί», αφού οι άλλοι είναι οι «κακοί». Πιο πολύ από τον «αποκεκαλυμένο» φασισμό των «Κασιδιάρηδων» που είναι συμμορίτικος και ερασιτεχνικός (-παρ΄ότι παράγει μαχαιρωμένους και μώλωπες), επικίνδυνος είναι ο φασισμός στις καρδιές και στα μυαλά των μικροαστών. Ο μαγαζάτορας «κλείνει το μάτι» στον χρυσαυγίτη «που καθαρίζει την γειτονιά από τα μιάσματα και εκδηλώνει την «ευαισθησία του» με άνεση συμμετέχοντας σε «ανθρωπιστικές» εκδηλώσεις του γούστου του και της «ιδεολογίας» του.

    Πόσο κρετίνος και κάφρος είναι ο Ελληναράς γονιός στα «αρβανιτοχώρια»; . . .
    Σέρνει το παιδί του σε μια «πολιτική» εκδήλωση και πορεία διαμαρτηρίας που τα zobi φωνάζουν:

    Δώσε Ηλία Ξύλο Στην Λεσβία!

    Πόσο ηλίθιοι και αστοιχείωτοι είναι, ο αριστερός ή αναρχικός νεανίας και η κουστωδία των καθοδηγητών που κατεβαίνει στον «Άγιο Παντελεήμονα», με την επιμελώς ατημέλητη άνεση και εμφάνιση; Όταν στην ερώτηση της λαϊκής τάξης τι θα γίνει με τους παράνομους μετανάστες και την εγκληματικότητα, απαντάς με χαρακτηρισμούς είσαι ρατσιστής και Φασίστας. Με συνθήματα απροσμέτρητης ρηχότητας, «όλοι οι μετανάστες αδέρφια μας (ή φίλοι μας)» και με αβασάνιστους χαρακτηρισμούς, δεν μπορεί να προσδοκάς να δημιουργήσεις Δημοκρατικό Μέτωπο. Ακόμη και το Αριστερό Μέτωπο που τσαμπουνάει ο Αλέξης και οι «φωστήρες» του αυλόγυρου θέλει λαό, πολύ λαό. Δεν έχει εφευρεθεί ακόμη μέτωπο που να το απαρτίζουν οι περιώνυμες elite, ακόμα και αν συμπεριλάβουν κάποια πρόβατα ποικίλων αποχρώσεων.

    Περισσότερα:
    Σ΄ αγαπάω ρε πούστη

  7. Ο/Η Αγαθοδαίμων λέει:

    Πόσο ηλίθιοι και αστοιχείωτοι είναι, ο αριστερός ή αναρχικός νεανίας και η κουστωδία των καθοδηγητών που κατεβαίνει στον «Άγιο Παντελεήμονα», με την επιμελώς ατημέλητη άνεση και εμφάνιση; Όταν στην ερώτηση της λαϊκής τάξης τι θα γίνει με τους παράνομους μετανάστες και την εγκληματικότητα, απαντάς με χαρακτηρισμούς είσαι ρατσιστής και Φασίστας. Με συνθήματα απροσμέτρητης ρηχότητας, «όλοι οι μετανάστες αδέρφια μας (ή φίλοι μας)» και με αβασάνιστους χαρακτηρισμούς, δεν μπορεί να προσδοκάς να δημιουργήσεις Δημοκρατικό Μέτωπο. Ακόμη και το Αριστερό Μέτωπο που τσαμπουνάει ο Αλέξης και οι «φωστήρες» του αυλόγυρου θέλει λαό, πολύ λαό. Δεν έχει εφευρεθεί ακόμη μέτωπο που να το απαρτίζουν οι περιώνυμες elite, ακόμα και αν συμπεριλάβουν κάποια πρόβατα ποικίλων αποχρώσεων.

    Θα κλείσω, προς το παρών, με χρήση της λέξης πούστης, «με την καλή την έννοια…. πάντα»,
    Απευθυνόμενος στην Αριστερά θα της πω:

    Σ΄αγαπάω ρε πούστη μου, αλλά για πόσο ακόμα θα τον «παίζεις»;

    Περισσότερα:
    Σ΄ αγαπάω ρε πούστη

  8. Ο/Η Kostas λέει:

    Εσυ σε ποιά χώρα ζεις; Ο τωρινός ΣΥΡΙΖΑ δεν είναι το παλιό βαθύ ΠΑΣΟΚ;…..έλεος με την καραμέλα: » ο ΣΥΡΙΖΑ φταίει;» το κόμμα είναι οι άνθρωποι που το απαρτίζουν, όχι η λεζάντα….ε ναι λοιπόν, ο σημερινός ΣΥΡΙΖΑ φταίει..

  9. Ο/Η me trella λέει:

    Αναρωτηθηκατε μηπως η πολιτικη σας ( πρασινοι, μπλε, κοκκινοι φασιστες, μαυροι φασιστες) ειναι αξια κριτικης επιπεδου 140 χαρακτηρων?
    επειδη γραφετε ολο αυτο το ανουσιο κατεβατο με αποκορυφωμα το εγωκεντρικο «ο λόγος του πολιτικού εισέρχεται σε έναν άνισο ανταγωνισμό, γίνεται αντικείμενο κάθε είδους αυθαίρετου σχολιασμού, ευτελίζεται εντέλει μαζί με το σύνολο της πολιτικής.»
    δηλαδη ποιος «δικαιουται» να κριτικαρει τον Ελληνα πολιτικο? να περναμε σχολη για να μπορεσουμε να κρινουμε τον πολιτικο λογο του, Κουλουρη, Βαρεμενου, Στρατουλη, Στυλιανιδη και ολους που διοριζουν τα ξαδερφια τους στο Δημοσιο?

  10. Ο/Η Φρέντυ Στάμος λέει:

    Ζούμε εμείς αλλά και σε άλλες χώρες της Ευρώπης, έναν ιδιότυπο οικονομικό φασισμό !! Το παραπάνω φαινόμενο συνοδεύεται με αντίστοιχες καταστάσεις στα ΜΜΕ στα πλαίσια μιάς » φαινομενικής» δημοκρατίας που καταστρατηγεί συντάγματα εντός και εκτός Ελλάδας !! Τα παραπάνω δεν αρκούν….αναζητούν και αναδεικνύουν ουσιαστκά » εργαλεία» φόβου, προβοκάτσιας και αποπροσανατολισμού – βλέπε Χρυσή Αυγή !! Και όμως και τα παραπάνω δεν » φθάνουν» Η ΕΠΙΘΕΣΗ ΕΙΝΑΙ ΟΛΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΘΕΛΟΥΝ ΝΑ ΜΑΣ….ΚΟΨΟΥΝ ΚΑΙ ΤΟ ΟΞΥΓΟΝΟ !! Επίθεση λοιπόν με διάφορους τρόπους και μέσα…..και μέσω των ηλεκτρονικών μορφών ιαλόγου, αναζήτησεις και συντονισμού !! Ρένα συμφωνόντας γενικά με τις τοποθετήσεις σου και διαφοροποιούμενος – ως είναι φυσικό – με ορισμένες εξ αυτών σε καλώ να συνεχίσεις και με αυτήν την μορφή διαλόγου, παρέμβασης και αφετηρίας σε ορισμένες περιπτώσεις δράσης !! Έξω » απο το καβούκι μας» λοιπόν και να δίνουμε την μάχη – αυτήν την κρίσιμη και κομβική περίοδο που διανύουμε – με τεκμηριωμένο, αγωνιστικό, αποφασισστικό και ….έξυπνο τρόπο.


Αφήστε το σχόλιο σας

*