Ο αλβανικός αλυτρωτισμός αποκαλύπτεται και απειλεί τη σταθερότητα των Βαλκανίων

7
73

Πώς πρέπει να κινηθεί η Ελλάδα

Υποτίθεται ότι η δήλωση του Αλβανού πρωθυπουργού περί Μεγάλης Αλβανίας έπεσε σαν κεραυνός εν αιθρία στην Αθήνα. Μα αν αυτό δεν είναι πολιτική υποκρισία, τότε πρόκειται για πλήρη άγνοια της πραγματικότητας.

Η πολιτική ηγεσία της Αλβανίας συστηματικά το τελευταίο διάστημα υπονομεύει τις διμερείς σχέσεις, με την Ελλάδα σε ρόλο θεατή.

Η ομολογουμένως πολύ καλή για τα ελληνικά συμφέροντα συμφωνία καθορισμού της ΑΟΖ ανατράπηκε από το Συνταγματικό Δικαστήριο της χώρας, κατόπιν προσφυγής του πολλαπλώς ευεργετηθέντος σοσιαλιστικού κόμματος. Το χειρότερο: η νομική επιχειρηματολογία της απόφασης ήταν βασισμένη στις τουρκικές θέσεις για τον τρόπο οριοθέτησης της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης.

Η εν γένει μεταχείριση της ελληνικής μειονότητας από τη μία, με τις παλινωδίες γύρω από την απογραφή και την απαγόρευση στην ελληνική μειονότητα να προσδιορίσει την εθνικότητά της, με τις συνεχιζόμενες διώξεις και επιθέσεις που μένουν ατιμώρητες, με την εκκωφαντική σιωπή απέναντι στα συνεχιζόμενα ανθελληνικά παραληρήματα διαφόρων κύκλων και από την άλλη η επαναφορά του θέματος των Τσάμηδων είναι μόνο μερικές από τις ισχυρότατες ενδείξεις ότι η κατάσταση εκτρέπεται. Η ευθυγράμμιση, αν όχι το πατρονάρισμα, ακραίων θέσεων από την πλευρά των δύο μεγαλύτερων κομμάτων (που πλειοδοτούν σε ακρότητες) και η παραφιλολογία για το δήθεν δικαιωματικά ηγεμονικό ρόλο των Αλβανών στην περιοχή, σε συνάρτηση με την ανάπτυξη κινημάτων αυτοδιάθεσης σε σημαντικό μέρος των Βαλκανίων, επαναφέρουν το φάντασμα των αλυτρωτικών βλέψεων που τόσο καταστροφικό έχει υπάρξει.

Δεδομένου ότι ένας πρωθυπουργός οφείλει να αρθρώνει υπεύθυνο λόγο είτε βρίσκεται στις Βρυξέλλες ή την Ουάσιγκτον είτε σε εμποροπανήγυρι, ας μην επιχειρήσουμε, προκειμένου να δικαιολογήσουμε την παρατεταμένη αδράνεια της εξωτερικής μας πολιτικής, να υποβαθμίσουμε τις δηλώσεις Μπερίσα, αποδίδοντας τες στο προεκλογικό κλίμα. Σε τελική ανάλυση, γιατί κατά την προεκλογική περίοδο σε προηγμένες χώρες, αντίστοιχες φωνές με του Μπερίσα αυτομάτως απορρίπτονται ως εξτρεμιστικές; Δυστυχώς, τα πολύπαθα Βαλκάνια χαρακτηρίζονται από κάθε λογής περιθωριακή ιδεολογία που βρίσκει απήχηση σε μία κρίσιμη μάζα των κοινωνιών, καθηλώνοντας τες σε ένα φαύλο κύκλο εσωστρέφειας, υπανάπτυξης και απουσίας προοπτικής για ένα καλύτερο μέλλον.

Ο αλβανικός μεγαλοϊδεατισμός δεν είναι καινούργιο στοιχείο. Αντιθέτως, αποτελεί συστατικό στοιχείο της πολιτικής ζωής που διαπερνά όλο το πολιτικό φάσμα. Βασισμένος σε ανιστόρητους εθνικούς μύθους, ο αλβανικός επιθετικός εθνικισμός ενισχύθηκε τη δεκαετία του 1990, μεταξύ άλλων, από τα εγκληματικά λάθη του Μιλόσεβιτς που νομιμοποίησαν τις βλέψεις του αλβανικού στοιχείου, αλλά και από τις επιλογές ορισμένων μεγάλων δυνάμεων που στο πρόσωπο των Τιράνων είδαν ένα πιστό σύμμαχο, και δη με μουσουλμανικά χαρακτηριστικά για να αποκαθάρουν κάποιες από τις αμαρτίες τους.

Η «δικαίωση» με την ανεξαρτησία του Κοσσυφοπεδίου το 2007 άνοιξε την όρεξη σε αυτούς που οραματίζονται την Μεγάλη Αλβανία, περίπου όπως την όρισε γεωγραφικά ο Μπερίσα. Ο οποίος θέλησε με αυτόν τον τρόπο να καταγραφεί ως ο ηγέτης των απανταχού Αλβανών των Βαλκανίων, με τα Τίρανα σε ρόλο μητρόπολης.

Οι πρωτοβουλίες της Αθήνας

Όσο, λοιπόν, και αν χρησιμοποιούμε την ευρωπαϊκή προοπτική ως εργαλείο εκδημοκρατισμού, περιορισμού των ανισοτήτων, σεβασμού στη διαφορετικότητα, αποδυνάμωσης των εξτρεμιστικών στοιχείων, και τελικά “φυσιολογικοποίησης” της γειτονιάς μας, αποδεικνύεται πως πρέπει παράλληλα, και σε συνεργασία με τους εταίρους μας, να χρησιμοποιήσουμε και άλλα πειστικότερα μέσα προκειμένου τα Βαλκάνια να μπουν σε τροχιά ομαλοποίησης.

Στην περίπτωση της Αλβανίας, η Ελλάδα πρέπει:

1. Να ανακαλέσει τον Έλληνα πρέσβη από τα Τίρανα για διαβουλεύσεις. Ίσως είναι χρήσιμο να γίνει μία σύντομη διάσκεψη με όλους τους Έλληνες πρέσβεις των Βαλκανικών κρατών. Σε αυτή θα αξιολογηθούν τα τελευταία δεδομένα, αφού παραδοσιακές και νέες αντιθέσεις, όπως και εντάσεις, επανέρχονται δριμύτερες, πρωτίστως σε διακρατικό επίπεδο. Γεγονός που διευκολύνεται από τη φτώχεια, την ανέχεια, την ανεργία και την έλλειψη ελπίδας για ένα καλύτερο αύριο.
2. Να επανεκτιμήσει τη στάση της έναντι της απόκτησης καθεστώτος υποψήφιας χώρας, η οποία θα αποτελέσει αντικείμενο στην Ευρωπαϊκή Σύνοδο Κορυφής στις 14-15 Δεκεμβρίου. Αυτό μπορεί να γίνει είτε σε συνεργασία με ευρωπαϊκές πρωτεύουσες που έχουν ανάλογες ανησυχίες, είτε, αν χρειαστεί, ακόμη και κατά μόνας (παρότι καλό είναι να αποφύγουμε την περιθωριοποίηση μας, ειδικά για ένα τέτοιο ζήτημα). Η τελική διατύπωση στο κείμενο συμπερασμάτων δεν πρέπει να αφήνει περιθώρια για παρερμηνείες, μεταθέτοντας στο χρόνο και υπό προϋποθέσεις, την υποψηφιότητα των Τιράνων.
3. Να καλέσει και να ενημερώσει τους εν Ελλάδι πρέσβεις των κρατών-μελών της ΕΕ καθώς επίσης και των μονίμων μελών του Συβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και να ζητήσει να καταθέσουν τις δικές τους απόψεις. Έτσι θα διαπιστώσουμε τις θέσεις των εταίρων μας σε μία ιδιαίτερα κρίσιμη καμπή για τα Βαλκάνια, όπου η ευρωπαϊκή τους προοπτική συναντά τον εξτρεμισμό που υποδαυλίζεται από ανεύθυνες ηγεσίες. Εντός του 2013 και πριν αναλάβουμε την προεδρία της ΕΕ, θα μπορούσαμε να φιλοξενήσουμε μία Βαλκανική Διάσκεψη, όπου θα συζητούνταν όλα τα φλέγοντα ζητήματα και θα δίνονταν η ευκαιρία για διμερείς επαφές μεταξύ αντιμαχόμενων πλευρών.
4. Να ξεκινήσει άμεσα ο Έλληνας Υπουργός Εξωτερικών μίνι περιοδεία στην περιοχή, αναζητώντας την αυτονοήτη καταδίκη αλυτρωτικών προθέσεων από όπου και αν προέρχονται. Άλλωστε, οι δηλώσεις Μπερίσα εγείρουν θέμα τόσο για τη Σερβία και τη FYROM όσο και το Μαυροβούνιο. Στόχος, λοιπόν, είναι να δημιουργηθούν οι ανάλογες συμμαχίες/συσχετισμοί που θα περιορίσουν αντίστοιχα φαινόμενα και θα θέσουν στο περιθώριο τους εκφραστές τους, χάριν της αναγκαίας σταθερότητας. Να τονίσουμε προς πάσα κατεύθυνση πως ο εθνικιστικές βλέψεις επιτείνουν τις αβεβαιότητες, στοιχείο που αποτελεί το ισχυρότερο εμπόδιο και δημιουργεί εύλογες αμφιβολίες για τη σκοπιμότητα ένταξης των δυτικών Βαλκανίων στην ευρωπαϊκή οικογένεια.
5. Να παγώσει επί του παρόντος τις διαπραγματεύσεις για το ενεργειακό σχεδίο TAP (project που θα μεταφέρει μέσω Ελλάδας και Αλβανίας αζέρικο αέριο στην Ιταλία), έως ότου ξεκαθαρίσει η κατάσταση στις διμερείς σχέσεις με την Αλβανία και γίνουν σεβαστές οι ελληνικές θέσεις. Η προοπτική υπογραφής διακυβερνητικής συμφωνίας, αναγκαία προϋπόθεση για τη θετική έκβαση του αγωγού, εύλογα απομακρύνεται.

Κοντολογίς, θα πρέπει από τη μεγαλόψυχη και πολλές φορές υποτονική αντιμετώπιση των Τιράνων -που είναι μεν χρήσιμη σε περιόδους ομαλότητας αλλά επικίνδυνα μονότονη όταν τροποποιείται η φύση της σχέσης- να θέσουμε ένα νέο αυστηρότερο και ασφυκτικότερο πλαίσιο στα διμερή. Οφείλουμε, συνεπώς, με μία σειρά ενεργειών με απτά αποτελέσματα να καταστήσουμε σαφές το τεράστιο κόστος για τα συμφέροντα των γειτόνων μας σε περίπτωση που συνεχίσουν στον ίδιο αδιέξοδο δρόμο των τελευταίων ετών.

Ασφαλώς, παράλληλα, θα τους υπογραμμίζουμε τα σημαντικά οφέλη που θα επιφέρει μία αλλαγή σε επίπεδο πολιτικής, πρακτικών αλλά και ρητορικής. Η αναζωπύρωση παλαιών παθών, σε μία περίοδο πολυδιάστατων κρίσεων με άξονα την οικονομία, είναι μία εύκολη μα συνάμα αντιπαραγωγική και αποσταθεροποιητική επιλογή. Και αυτό πρέπει να γίνει αντιληπτό και στις περιφερειακές ηγεσίες αλλά και στις εξωτερικές δυνάμεις που ορίζουν σε σημαντικό βαθμό τις εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή.

*Ο Κωνσταντίνος Φίλης είναι πολιτικός επιστήμονας και επικεφαλής του Κέντρου Ρωσίας, Ευρασίας και Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Follow on Twitter: @confilis

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ
Προηγούμενο άρθροΌταν η πλάκα γίνεται πραγματικότητα…
Επόμενο άρθρο32 Δεκεμβρίου
Κατέχει Πτυχίο Πολιτικών Επιστημών και Ιστορίας, Μεταπτυχιακό στην Παγκόσμια Διακυβέρνηση και Διδακτορικό στη διαμόρφωση και άσκηση της εξωτερικής πολιτικής, με έμφαση στη ρωσική κατά την πρώτη περίοδο Πούτιν (2000-2004). Το Νοέμβριο του 2004 ορίστηκε –και παραμένει έως σήμερα- Επικεφαλής του Κέντρου Ρωσίας και Ευρασίας, το οποίο μετονομάστηκε σε Κέντρο Ρωσίας, Ευρασίας και Νοτιοανατολικής Ευρώπης τον Σεπτέμβριο του 2008. Τον Νοέμβριο του 2007 εξελέγη Ανώτερο Συνεργαζόμενο Μέλος στο St. Antony’s College του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης. Είναι, επίσης, Εταίρος του τμήματος Νοτιοανατολικών Ευρωπαϊκών Σπουδών της Οξφόρδης. Έχει σειρά επιστημονικών δημοσιεύσεων και σημαντικό αριθμό διαλέξεων στο εξωτερικό, μεταξύ των οποίων στα πανεπιστήμια Harvard, Oxford και London School of Economics. Διετέλεσε Επιστημονικός Διευθυντής του Ινστιτούτου Στρατηγικών και Αναπτυξιακών Μελετών-Ανδρέας Παπανδρέου για περίπου ένα χρόνο. Είναι Διευθυντής Ερευνών του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων.

7 ΣΧΟΛΙΑ

  1. Επιτέλους και ένα τεκμηριωμνένο άρθρο για τις Ελληνο-Αλβανικές «σχέσεις», που ίσως αναγκάσει την Ελληνική Κυβέρνηση, να ξυπνήσει και να αναλάβει άν θέλει… πρωτοβουλίες.Με άγγιξε πολύ το άρθρο σας γιατί έχω δεσμούς αίματος απο το Αργυρόκαστρο και πολλούς συγγενείς – απο τη σύζυγο μου – στην Κορυτσά.Δυστυχώς το Αλβανικό Κράτος συνεχίζει να παραχαράσσει την Ιστορία και να πατρονάρει τους Εθνικιστές-Τσάμηδες…

  2. Εχετε δικιο οτι η ηγεσια του υπ.εξωτερικων θα πρεπει να διξει καποια κινητικοτητα και να μη συλλαμβανεται διαρκως εν υπνωσει.Θα πρεπει καποτε οι αρμοδιοι να καταλαβουν οτι, για καποιους γειτονες μας ,η παγιωση της ειρηνης στην περιοχη ,δεν σημαινει κατ αναγκη και το τελος των διπλωματικων επαφων.Να ειμαστε σε εγρηγορση και σε διαρκη συζητηση με φιλους συμμαχους ακομα και με εχθρους.Στοχος του «ηγεμονα «κατα Μακιαβελι ,δεν ειναι να σωσει την ψυχη του αλλα το κρατος του και την ευημερια των υπηκοων του.

  3. Καλά τα λέτε κ. Φίλη, αλλά ποιος θα ασχοληθεί με τα εθνικά θέματα;
    Η τρόικα εσωτερικού που κυβερνάει με emails;
    Το υπουργείο εξωτερικών και το ελληνικό διπλωματικό σώμα; (παραδοσιακά ανίκανο)
    Το πολιτικό σύστημα και τα κόμματα που δίνουν αγώνα επιβίωσης; (και ατιμωρησίας)
    Η «ελληνική» ελίτ; Ο Θεός να τη κάνει, και ελίτ και ελληνική.
    Ο πατριωτισμός των Ελλήνων; (που έχει αποκηρυχθεί ως έγκλημα)
    Οι ένοπλες δυνάμεις; (που αποδομούνται και συκοφαντούνται)
    Οι φίλοι, σύμμαχοι και εταίροι; (σταυροφόροι πλιατσικολόγοι, βλέπε στάση απέναντι στη Σερβία)
    Η Ρωσία που ουδέποτε προσεγγίσαμε; οι Βαλκάνιοι τους οποίους υποτιμάμε;
    Η πέμπτη φάλαγγα που αποκτήσαμε στα μετόπισθεν;
    Το μόνο που μένει είναι όπως πάντα η ψυχή του απλού ελληνικού λαού,
    το πνεύμα του «Μολών λαβέ». Η τεράστια εθνική παράδοση. Τα έπη του Ομήρου, η αρετή του Σωκράτη, η χριστιανική πίστη, οι βυζαντινοί ακρίτες μας, οι ήρωες του 21, το έπος του 40.
    Αυτά είναι τα όπλα μας, όπλα πανίσχυρα, γιατί πάντα υποτιμούνται.
    Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα. Οι Ιταλοί βουλιάζουν την «Έλλη» δεκαπενταύγουστο στο λιμάνι της Τήνου. Απάντηση καμία, διάβημα ουδέν, αντίδραση υποτονική. Αποτέλεσμα η αποθράσυνση του εχθρού και το τελεσίγραφο δύο μήνες αργότερα. Τελικό αποτέλεσμα το έπος του 40.
    Ας μάθουν οι μιμητές του Μουσολίνι ότι η Ελλάδα ότι χάνει σε καιρό ειρήνης το κερδίζει στο πόλεμο.
    Εδώ δεν διδάχτηκαν από την ιστορία ο Ναπολέων και ο Χίτλερ. Ο Μπερίσα θα διδαχτεί;

  4. Ενώ τα -Η Βόρεια Ήπειρος είναι Ελληνική. Πάλι με χρόνια με καιρούς πάλι δικά μας θά`ναι. Οι χαμένες πατρίδες.-δεν είναι μεγαλοίδεατισμός αλλά αυτονόητη διεκδίκηση της Ελλάδος για τα εδάφη άλλων κρατών που προφανώς και ήταν ανέκαθεν Ελληνικά από καταβολής κόσμου.Και μη μου πείτε ότι αυτά τα λέει η Χ.Α.Όσο για τον ΑΔΕΛΦΟ των Ελλήνων Μιλόσεβιτς και τα -εγκληματικά λάθη-γιατί δεν πάτε μέχρι τη Σρεμπρένιτσα να δείτε τη έχει κάνει.Αλλά βέβαια στους ομαδικούς τάφους έχουν χώσει μόνο μουσουλμάνους Βόσνιους, οπότε τη μας πειράζει! Φυσικά ο Μπερίσα ή όποιος άλλος τα λέει αυτά εννοείτε ότι λέει ανοησίες.Τα σύνορα στα Βαλκάνια,είναι καλό για όλους να μείνουν ως έχουν.

  5. Πολύ σωστά όσα λέτε κε Φίλη και σίγουρα έχετε γνώση επί των θεμάτων εξωτερικής πολιτικής.Αλλά θέλουν να αναρωτηθούν όλοι οι έλληνες εθνικιστές που πιστεύουν ότι η Χρυσή αυγή τους εκφράζει γιατί αυτοί που υποτίθεται ότι είναι οι πιο ευαισθητοποιημένοι με τέτοιου είδους εθνικά θέματα δεν έχουν βγάλει καμία αντί-αλβανική ανακοίνωση ή γιατί τόσο καιρό φαίνεται να έχουν πρόβλημα ιδιαιτέρως με τους Πακιστανούς και τους εξ΄ανατολής μετανάστες και όχι με τους γείτονες μετανάστες αλβανούς;
    Κατ΄αρχήν να σας πω ότι δεν είμαι εθνικιστής γιατί ο εθνικισμός είναι μια ιδεολογία που εγκατέλειψε τον δυτικό πολιτισμένο κόσμο πολύ πιο πριν και από τον κομμουνισμό και εφόσον έχει πατηθεί χρόνια η σκανδάλη της παγκοσμιοποίησης με τα θετικά της και τα αρνητικά της το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να αναχαιτίσουμε επί μέρους τα αρνητικά της.Ειδάλλως θα αρχίζουμε να μοιάζουμε με άλλα καθεστώτα που ούτε θέλω να το σκέφτομαι.Αλλά όταν κάποιος δηλώνει έλληνας εθνικιστής και λέει τέτοια πράγματα είναι τουλάχιστον αστείος.http://www.youtube.com/watch?v=PYHHTXVqxN4
    Όσοι είδατε το video και νιώθετε μαλάκες καλώς ήρθατε στη πραγματικότητα!!!
    Να τονίσω ότι δεν έχω τίποτα με τους αλβανούς και ότι δεν μου φταίει κανείς ξένος για όλα μου τα προβλήματα.Αλλά η βλακεία έχει και τα όρια της!!!

  6. Θα ήθελα απλά να παρατηρήσω και να θυμίσω στους φίλους Αλβανούς ότι στα Βαλκάνια όσο αυξάνει ο μεγαλοιδεατισμός, τόσο μικραίνει το κράτος … Βουλγαρία Β’ βαλκανικός πόλεμος, Ελλάδα μικρασιατική εκστρατεία, Σερβία του Μιλόσεβιτς …

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here