Απλώσαμε τα πόδια μας σε δανεικά στρώματα

«Τον πλούτο δεν έδωκες ποτέ σε μένα

τον ολοένα ερημούμενο από τις φυλές των Ηπείρων»,

διαβάζουμε στο «Άξιον Εστί» του Ελύτη, του αχθοφόρου της Ελληνικής παράδοσης ποιητή του Αιγαίου, του διαχρονικού Έλληνα, που «άλλα πλούτη δεν είδε, κι άλλα πλούτη δεν άκουσε, παρά βρύσες κρύες να τρέχουν»!…

Πρόκειται, γι’ αυτό, που σε άλλο σημείο ονομάζει «αρχαία πείνα», για το θέμα της πενίας της Ελλάδας και των κατοίκων της, από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα…

Το θέμα αυτό έχει βρει την κλασική του διατύπωση και διαπίστωση στην Ιστορία του Ηροδότου.

Συγκεκριμένα, πριν επιτεθεί ο Ξέρξης στην Ελλάδα, ζήτησε από τον εξόριστο Σπαρτιάτη βασιλιά Δημάρατο, που είχε καταφύγει στην αυλή του, πληροφορίες για το χαρακτήρα, τη νοοτροπία και τον τρόπο ζωής των Ελλήνων. Μεταξύ άλλων, ο Δημάρατος του είπε ότι «η φτώχεια ήταν πάντα σύντροφος στην Ελλάδα, ενώ η αρετή των Ελλήνων είναι συνδυασμός σοφίας και νόμου! Μ’ αυτή την αρετή η Ελλάδα πολεμάει ταυτόχρονα και τη φτώχεια και το δεσποτισμό».

Έτσι φορτίστηκε περισσότερο η αντίθεση Ελλήνων και Περσών: Από τη μια η πενία και η «νόμω αρετή» των Ελλήνων, κι από την άλλη η «ύβρις», η αλαζονία, των πλούσιων Περσών, και εκδηλώθηκε με την, κομβικής σημασίας για τον παγκόσμιο πολιτισμό, εποποιΐα των Περσικών πολέμων…

Παρά ταύτα, τα τελευταία χρόνια, κυρίως, και ως άτομα και ως Κράτος, κλείσαμε τα μάτια μας σ’ αυτή τη διαχρονική διαπίστωση και θελήσαμε να γίνουμε πλούσιοι, χωρίς να είμαστε και χωρίς αντικειμενικά να το μπορούμε… Απλώσαμε τα πόδια μας σε δανεικά στρώματα, και τώρα «παγώνουμε», επειδή μας τα πήρανε!

Αφού, βέβαια, πρώτα «παγώσαμε» ψυχικά, «στεγνώσαμε» πνευματικά, «αφυδατωθήκαμε» συναισθηματικά, παρασυρθήκαμε από τις Σειρήνες του εύκολου, ακοπίαστου και γρήγορου πλουτισμού, «οξειδωθήκαμε στη νοτιά των ανθρώπων», αλλοτριωθήκαμε από το αίσθημα της κοινωνικής ευθύνης και μεταβληθήκαμε σε καταναλωτικές μονάδες, απεμπολώντας στο όνομα ενός ψευδεπίγραφου και νόθου εκσυγχρονισμού αξίες και συνήθειες, που σμίλεψαν την εθνική μας ταυτότητα και ιδιαιτερότητά μας.

Η πατρίδα μας, πάντως, έχει γνωρίσει και χειρότερες κρίσεις, όπως αυτή του 1897, ένα ακριβώς χρόνο μετά τη διεξαγωγή των πρώτων, στη νεώτερη ιστορία, Ολυμπιακών Αγώνων στην Αθήνα.

Ήταν τότε, που μετά το «δυστυχώς επτωχεύσαμεν» του Χαρίλαου Τρικούπη, την ταπεινωτική ήττα του επισυμβάντος Ελληνοτουρκικού πολέμου, επιβλήθηκε στην Ελλάδα καθεστώς Διεθνούς Οικονομικού Ελέγχου.

Τότε, όμως, το ταπεινωμένο έθνος δεν πτοήθηκε, ανασύνταξε τις δυνάμεις του, ενεργοποίησε τις δυνατότητές του, επιστράτευσε το ανθρώπινο δυναμικό του και, ύστερα από 15 χρόνια, διπλασιάστηκε με τους νικηφόρους Βαλκανικούς πολέμους και «αγκυροβόλησε» στο λιμάνι της Βασιλεύουσας Πόλης…

Ήταν τότε, που πραγματοποιήθηκε η «προφητεία» του Παλαμά για την Ελλάδα:

«και μην έχοντας πιο κάτου άλλο σκαλί

να κατρακυλήσεις πιο βαθιά

στου Κακού τη σκάλα,

για τ’ ανέβασμα ξανά που σε καλεί

θα αιστανθείς να σου φυτρώσουν, ω χαρά!

τα φτερά,

τα φτερά τα πρωτινά σου τα μεγάλα!»

Κάθε κρίση, βεβαίως, έχει τις δικές της ιδιομορφίες, τις δικές της γενεσιουργές αιτίες… Αναγκαία, όμως, και επαρκής συνθήκη για το «ανέβασμα» είναι να «φυτρώσουν τα φτερά τα πρωτινά», η επανασύνδεση με τα ζώπυρα της ελληνικής στάσης ζωής, η επιστροφή στις ζείδωρες πηγές της Ελληνορθόδοξης παράδοσής μας, της λεβεντιάς, του φιλότιμου και της κοινωνικής αλληλεγγύης.

Οι κινητοποιήσεις των αγανακτισμένων, που γεμίζουν ειρηνικά τις πλατείες, το ακηδεμόνευτο αυτό και εν πολλοίς ετερόκλητο πλήθος, που δικαιολογημένα αγανακτεί κατά των επιβαλλόμενων – αμφίβολης, δυστυχώς, αποτελεσματικότητας – άδικων, σκληρών, κοινωνικά ανάλγητων και ουσιαστικά απάνθρωπων μέτρων λιτότητος, δείχνουν ότι κάτι αλλάζει στη ναρκωμένη ελληνική κοινωνία των τελευταίων δεκαετιών.

Αυτή η ελπίδα, όμως, θα γίνει βεβαιότητα και η αλλαγή πραγματικότητα, αν η αγανάκτηση στραφεί κυρίως και πρωτίστως ενάντια σ’ εκείνες τις νοοτροπίες, τις επιλογές και τις πρακτικές, που οδήγησαν στην πατρίδα μας στο τελευταίο σκαλί και για τις οποίες όλοι είμαστε συνυπεύθυνοι, αφού με τη σιωπή, την ανοχή ή και τη σύμπραξή μας ανοίξαμε την Κερκόπορτα της σημερινής οικονομικής και πνευματικής άλωσης του Ελληνισμού.

12 ΣΧΟΛΙΑ

  1. Ας είχε φορολογηθεί η Εκκλησιαστική περιουσία,όταν είχε προσφερθεί στους κληρικούς να γίνουν νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, ας μη διεκδικούσε με χρυσόβουλα δημόσιες εκτάσεις και ας μοίραζε σε ακτήμονες μεγάλο μέρος της ακίνητης περιουσίας της (ή τουλάχιστον να οργάνωνε εναλλακτηκές μορφές αγροτικής παραγωγής) και να δούμε τότε αν θα είχαμε φτάσει έως εδώ!!!
    Με όλο το σεβασμό αλλά και η Εκκλησία έχω βάλει το χεράκι της και έχει χώσει στο τσεπάκι της πολλά!! καιρός λοιπόν να βγάλει μερικά και να τα μοιράσει!!
    Την ευλογία σας (και την οικονομική σας συμβολή!)

  2. Δέσποτα με όλο το σεβασμό αλλά για την μη ορθολογική σκέψη που επικρατεί αυτή τη στιγμή στη χώρα το μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης φέρει η Εκκλησία.

  3. «Αδερφέ» (και δεν είναι έλλειψη σεβασμού)το δίκιο που έχεις, θα «εξανεμισθεί» σε εκτός «θέματος», συζητήσεις … δυστυχώς . Πέρα από θρησκείες, πολλά εδάφια και των Ευαγγελίων ταιριάζουν «γάντι» και απομένει να τα εφαρμόσουμε, στο σπίτι μας στην γειτονιά, στην πόλη μας …. στην ψυχή μας τελικά … (και το λέω εγώ ως «σχεδόν» άθεος ….

  4. Καλησπέρα σας,

    με όλο το σεβασμό, η Ελλαδική εκκλησία είναι όπως ο στρατός εδώ στη Τουρκία: Κράτος εν κράτει. Διαθέτει πάνω απο 85 δις ευρώ περιουσία σε γαίες, ακίνητα, ομόλογα, επενδύσεις εντός και εκτός Ελλαδικής επικράτειας, και φυσικά μερίδιο ευθύνης για την κατάσταση του κράτους.

    Όταν το ποίμνιο της καταστρέφεται, και εφόσον δεν έχει διαχωριστεί ακόμα απο το κράτος -σοβαρή λεπτομέρεια άνευ σχολιασμού- θα έπρεπε να συμβάλλει τα μεγιστα. Επικαλείται το αδιαίρετο με το κράτος, συνεπώς συμβάλλει στην οικονομική εκτόνωση.

    Τα σισίτια αποτελούν μέρος του εγχειρήματος της ανακούφισης, ενώ δεν θα ξεχνάμε και τα φακελάκια -σε βαφτίσια, γάμους, κηδείες, μνημόσυνα κλπ όλα αυτά πρέπει να εκλέιψουν.

    κράτος – εν κράτει; βοηθείστε!

  5. Δεν είμαι υποστηρικτής της Εκκλησίας και διαφωνώ κάθετα με τις θέσεις της και τον κρατικό χαρακτήρα της. Ωστόσο, βρίσκω τον λόγο του Μητροπολίτου απροσδόκητα λογικό και προσγειωμένο στην πραγματικότητα. Όντως, χάνουμε μια άνεση για την οποία δεν κοπιάσαμε ιδιαίτερα και για αυτό ούτε την εκτιμούσαμε όσο την είχαμε, ούτε και φανταζόμαστε ότι μπορεί να τη χάναμε.

    Θα συμφωνήσω ότι πρέπει να φορολογηθεί και να συνεισφέρει και η Εκκλησία, φυσικά. Αλλά δεν χρειάζεται να της ρίχνουμε όλες τις ευθύνες. Ακόμα και αν παραχωρείτο στο δημόσιο, με την ασυδοσία που είχαμε (και έχουμε ακόμα, σε ένα βαθμό) θα την καταπαταλούσαμε μέσα σε λίγα χρόνια. Δε χρειαζόμαστε πυροσβεστικές λύσεις, αλλά λύση ώστε να μην ξανακαούμε στο μέλλον. Τώρα, το ποια θα είναι αυτή είναι μια εντελώς διαφορετική συζήτηση.

    Δεν ξέρω τι θα γίνει στο μέλλον, αλλά άπαξ και φτάσουμε στον πάτο, τα πράγματα μόνο καλύτερα μπορούν να πάνε.

  6. Αγαπητοί φίλοι μπορώ να συμφωνήσω μαζί σας όπως μπορώ να γράψω ακόμα περισοτερα! Όμως που γράφετε για τις ευθύνες τις δικές σας τις δικές μου των συγγενών & φίλων μας? Ποιος ανέφερε ποτέ κάποιον που κοροιψε το κράτος( δηλ. Όλους εμάς & τα παιδιά του γιατί αυτά θα πληρώσουν όταν έλθη η ώρα !) για αυτό καλό είναι να κρίνουμε τον εαυτό μας πρώτα .Μην ξεχνάτε ότι η εκκλησία όπως όλοι οι φορείς αποτελούνται απο μέλη τις δικής μας κοινωνίας άρα είναι ο καθρεπτης μας! Με όσα γράφω δεν θέλω να δικαιολογήσω κανένα αλλά να μας βάλω στην διαδικασία να σκευτουμε όλοι τα λάθη μας & έτσι να αλλάξουμε τις πράξεις μας & να ζήσουμε σε μια καλλιτερη Ελλάδα.

  7. Δέσποτα έχετε δει ποιοι είναι οι αγανακτισμένοι όχι αυτοί που έχουν μια μικρή σύνταξη ή οι μισθωτοί ιδιωτικοί υπάλληλοι που δουλεύουν για ένα κομμάτι ψωμί αυτοί παλεύουν όλη μέρα για τον επιούσιο αλλά οι βολεμένοι γιατροί δικηγόροι παιδιά απόφοιτοι πανεπιστημίων που περιμένουν διορισμό σε αυτό το έρημο κράτος και καταδέχονται να περιμένουν το χαρτζιλίκι από την μάνα τους που δουλεύει στα 50-60 χρόνια της καθαρίστρια και να τους πληρώνει για να κάθονται και να κάνουν αγώνες ενάντια στην κάθε κυβερνητική πολιτική θέλω να μάθω ποίος φταίει για αυτή την κατάντια

  8. “Debtocracy: Γιατί δεν συνυπέγραψα”, Βαρουφάκης

    Το ντοκιμαντέρ Debtocracy το είδατε φαντάζομαι (αν όχι πατήστε εδώ για να το δείτε – αξίζει). Πριν το σχολιάσω, ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.

    Στις 2 Φεβρουαρίου πήρα ένα email από τον Jamie Galbraith, γνωστό οικονομολόγο (και γιο του μεγάλου John Kenneth Galbraith), με το οποίο με ρωτούσε την άποψή μου για την προσπάθεια δημιουργίας μιας Επιτροπής Λογιστικού Ελέγχου (ΕΛΕ) της οποίας στόχος θα ήταν να μελετήσει προσεκτικά την σύσταση του ελληνικού δημόσιου χρέους: σε ποιον χρωστάμε, πότε δανειστήκαμε, για ποιον λόγο, τι έγιναν αυτά τα χρήματα, κατά πόσον η Βουλή και η κοινή γνώμη τηρείτο ενήμερη για αυτές τις συμφωνίες δανεισμού κλπ. (Το κείμενο με το οποίο περιγράφεται η συγκεκριμένη προσπάθεια διατίθεται εδώ ενώ μια πολύ πιο επιστημονικά διεξοδική παρουσίαση, υπό την επιμέλεια του καλού συνάδελφου Κώστα Λαπαβίτσα, βρίσκεται εδώ). Το ερώτημα του Galbraith ήταν αν θεωρώ σκόπιμο να υπογράψει (κι αν εγώ θα υπέγραφα).

    Διάβασα προσεκτικά το σκεπτικό της ΕΛΕ. Εξ αρχής η προδιάθεσή μου ήταν θετική. Πράγματι, η διαφάνεια και η λογοδοσία αποτελούν βασικές αρχές της δημοκρατίας χωρίς τις οποίες η δημοκρατία δεν είναι παρά ένα άδειο πουκάμισο με το οποίο καλύπτονται λογιών-λογιών απολυταρχικές ανομίες. Ο λαός, είναι αλήθεια, δικαιούται να γνωρίζει σε ποιον χρωστά και τι έγιναν τα χρήματα τα οποία δανείστηκαν κατά καιρούς οι κυβερνώντες στο όνομά του. Ιδίως όταν η αποπληρωμή του χρέους είναι τόσο δυσβάστακτη που θέτει υπό απειλή ακόμα και την ύπαρξη της χώρας.

    Ανάγνωση του υπολοίπου… http://gkdata.wordpress.com/2011/06/21/debtocracy-%CE%B3%CE%B9%CE%B1%CF%84%CE%AF-%CE%B4%CE%B5%CE%BD-%CF%83%CF%85%CE%BD%CF%85%CF%80%CE%AD%CE%B3%CF%81%CE%B1%CF%88%CE%B1-%CE%B2%CE%B1%CF%81%CE%BF%CF%85%CF%86%CE%AC%CE%BA%CE%B7%CF%82/

  9. ΠΡΟΣ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΑΝΩΤΕΡΩ:
    Διαβάσαμε ένα άρθρο από ένα Μητροπολίτη με θέμα την ηθική ύφεση και τη σχέση της με την οικονομική κρίση,κυρίως δε την έλλειψη πνευματικών αναχωμάτων στην οικονομική επίθεση. Και διάβασα τα πρώτα σχόλια.
    Φαίνεται ότι οι λαοί έχουν τον κλήρο που τους ταιριάζει. Και είναι πρόθυμοι να πετροβολήσουν τις εξαιρέσεις.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here