Αριστερό κόμμα κυβερνά χωρίς να πουλήσει την ψυχή του στο διάβολο;

6
56

Η συζήτηση που έχει ξεκινήσει στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ σχετικά με το αν η ηγεσία παραμένει πιστή στο πρόγραμμα και τις διακηρύξεις του κόμματος έχει ξαφνιάσει πολλούς.  Ωστόσο, δεν συνιστά έκπληξη. Τέτοιου τύπου αντιπαραθέσεις συνέβαιναν, συμβαίνουν και θα συμβαίνουν στα κόμματα που μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα βλέπουν την επιρροή τους να απογειώνεται. Ο ΣΥΡΙΖΑ, από ένα περιθωριακό κόμμα  με έμφαση στον ακτιβισμό, μετατράπηκε σε λίγους μήνες σε κόμμα εξουσίας.

Το ακροατήριό του διευρύνθηκε θεαματικά και ήταν απολύτως φυσιολογικό η ηγεσία του να προχωρήσει σε ορισμένες προσαρμογές. Αλλιώς απευθύνεσαι στην κοινωνία όταν έχεις 4,5%, αλλιώς όταν διεκδικείς την εξουσία. Η σύγκρουση στο εσωτερικό του θα μπορούσε σχηματικά να ορισθεί ως μια αναμέτρηση ανάμεσα στους «συνεπείς» και τους «ρεαλιστές». Ανάμεσα σ’ αυτούς που υποστηρίζουν ότι δεν πρέπει, για κανένα λόγο, να γίνουν εκπτώσεις και υποχωρήσεις για να μην αλλοιωθεί η φυσιογνωμία του κόμματος, και σ’ αυτούς που προτάσσουν την ανάγκη της ιδεολογικής «τακτοποίησης» προκειμένου να καταστεί εφικτή η επικοινωνία και η οικοδόμηση σταθερών δεσμών με πολίτες που προέρχονται από άλλα πολιτικά και ιδεολογικά ρεύματα και στηρίζουν τον ΣΥΡΙΖΑ. Όχι γιατί συμφωνούν κατ’ ανάγκην με τους στρατηγικούς σχεδιασμούς του, αλλά επειδή θέλουν να εκφράσουν τη δυσαρέσκεια τους στο μοντέλο του συναινετικού δικομματισμού που κυριάρχησε την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Είναι  στρώματα που ριζοσπαστικοποιούνται λόγω της κρίσης, ωστόσο δεν είναι ακόμη έτοιμα να ταυτιστούν πλήρως με το εναλλακτικό σχέδιο του ΣΥΡΙΖΑ.

Η ιστορία αυτή είναι τόσο παλιά, όσο και η Αριστερά. Δίχασε τα προοδευτικά κόμματα και απασχόλησε τους θεωρητικούς και τους ηγέτες των κινημάτων, ακόμη και κείνους που αγωνίζονταν να ανατρέψουν τον Καπιταλισμό με επαναστατικές μεθόδους. Οι αδιάλλακτοι φαντάζονται ότι υπάρχει ένα ιδανικό σημείο εκκίνησης. Τη φαντασίωση αυτή ο Λένιν την περιέγραφε ως ‘νηπιακή διαταραχή’ στη μπροσούρα του «Ο αριστερισμός: παιδική αρρώστια του κομμουνισμού» και έδωσε μάχες για να ηττηθεί στις τάξεις των μπολσεβίκων.

Ο επαναστατικός ζήλος των «συνεπών» αρνείται κάθε δοσοληψία με τα συμβιβαστικά εργαλεία του παρόντος για να μην μολυνθεί το σώμα των επαναστατικών ιδεών από το μικρόβιο του ρεφορμισμού. Όπως σημειώνει ο Τέρι Ίγκλετον στο βιβλίο του  «Γιατί ο Μαρξ είχε δίκιο» [Πατάκης] «ο ακραίος αριστερισμός καταφέρνει, από την έγνοια του να μείνει άσπιλος, να καταλήξει ανίκανος».

Είναι, όμως, το αντίθετο του «άσπιλου», ο «υποταγμένος»; Ή το ένα θα υπάρχει ή το άλλο; Είναι αδύνατο για ένα αριστερό κόμμα να πάρει την κυβέρνηση χωρίς να πουλήσει την ψυχή του στο διάβολο; Από την άλλη μεριά μπορεί να αγνοήσει τους συσχετισμούς, να αδιαφορήσει για τους καταναγκασμούς που έχει επιβάλει το σύστημα και οι οποίοι είναι για πολλούς πολίτες κάτι σαν δεύτερη φύση; [Όπως παρατηρεί ο αμερικανός στοχαστής Φρέντρικ Τζέιμσον έχει γίνει για τους ανθρώπους πιο εύκολο να φανταστούν το τέλος της Γης παρά το τέλος του Καπιταλισμού].

Μπορεί ένα αριστερό κόμμα στην κυβέρνηση να επιλέξει τη μετωπική σύγκρουση με έναν ισχυρό αντίπαλο χωρίς να έχουν διαμορφωθεί οι προυποθέσεις για την επικράτησή του;

Στο σχέδιο διακήρυξης του ΣΥΡΙΖΑ, γίνεται μια απόπειρα να απαντηθεί το επίμαχο ζήτημα: «μια κυβέρνηση της Αριστεράς δεν μπορεί να αγνοήσει βολονταριστικά τους υπάρχοντες συσχετισμούς και τις δυνάμεις που θα προσπαθήσουν να την υπονομεύσουν ώστε να την ανατρέψουν ούτε, βέβαια, μπορεί να παραδοθεί αμαχητί και καιροσκοπικά σε τέτοιους συσχετισμούς».

Αυτό, βεβαίως, δεν είναι απάντηση, είναι ευχή, είναι ρητορική υπεκφυγή ή στην καλύτερη περίπτωση δήλωση προθέσεων. Ενδεχομένως να μην υπάρχει προκαταβολική απάντηση με εγγυήσεις εφαρμογής. Αυτά τα θέματα τα λύνει η ζωή. Κι αυτή, πολλές φορές, αποδεικνύεται πιο πλούσια και από την πιο ζωηρή φαντασία των ανθρώπων.

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ
Προηγούμενο άρθροΜε μια βαλίτσα όνειρα φεύγουν οι νέοι…
Επόμενο άρθροΗ φωτογραφία της ημέρας
Ο Τάσος Παππάς γεννήθηκε στην Αθήνα το 1957. Είναι πτυχιούχος του Παντείου πανεπιστημίου και του «Δημοσιογραφικού Εργαστηρίου». Δημοσιογραφεί από το 1984. Είναι πολιτικός συντάκτης στην «Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία», αρχισυντάκτης στο δημοτικό σταθμό «Αθήνα 9,84» και αρθρογράφος στην επιθεώρηση «Διεθνής και Ευρωπαϊκή Πολιτική». Έχει συνεργαστεί επί σειρά ετών με τα περιοδικά «Αντί» και «Διαβάζω». Έχει γράψει τα βιβλία:«Η χίμαιρα της μεγάλης Αριστεράς» [Δελφίνι 1993], «Ελλάδα-Τουρκία μια προαιώνια διαμάχη» [Ελληνικά Γράμματα 1998], «Ορθόδοξος Καισαροπαπισμός» [Κάκτος 2001], «17 Νοέμβρη: από το μύθο στην πραγματικότητα» [Ελληνικά Γράμματα 2002], «Το ΠΑΣΟΚ του μέλλοντός τους» [Πόλις 2004],«Ποιά Αριστερά, Ποιά Δεξιά» [Πόλις 2006], «Αμήχανη Αριστερά και οικονομική κρίση» [Πόλις 2010]. Από το Νοέμβριο του 2012 είναι στην "Εφημερίδα των Συντακτών".

6 ΣΧΟΛΙΑ

  1. Είναι πολύ ρομαντικό το να κυνηγάει κάποιος ανεμόμυλους…ο αριστερισμός παγκοσμίως και ακόμα περισσότερο στην Ελλάδα, προσπαθούσε ανέκαθεν να φτιάξει σύνθετες έννοιες (πχ. ρεφορμισμός, καταναγκασμός του συστήματος, βολουνταριστική αγνόηση) -δήθεν κουλτουριάρικες- προκειμένου να καλύψει την κενότητα των λόγων και κυρίως την απουσία απαντήσεων σε σειρά ρεαλιστικών ζητημάτων, όπως πχ. τι κάνει ένα κράτος που χρεοκοπεί και δεν έχει χρηματοδότηση….

    Σε ότι αφορά έννοιες όπως ελευθερία του ατόμου, ισότητα κλπ. αυτά είχαν απαντηθεί από πολύ παλιά και κάποιοι αριστεροί απλά τα είπαν με δικά τους λόγια /φανφάρες προκειμένου να προσεγγίσουν ένα κομμάτι της κοινωνίας που πάντα ψάχνει κάτι το καινούργιο….ότι ακριβώς κάνει και το «καπιταλιστικό μάρκετινγκ»…

    Ο Αριστοτέλης έλεγε ότι η πολιτική, είναι η τέχνη του εφικτού…όσο περισσότερες ιδεοληψίες έχει κάποιος πριν μπει στην διαδικασία παραγωγής κανονικής πολιτικής (και όχι στην κατασκευή πυροτεχνημάτων για να κερδίσει την εξουσία), τόσω πιο πολύ δυσκολεύεται να διαπρέψει στην τέχνη αυτή…ως εκτούτου, ο ΣΥΡΙΖΑ είναι προκαταβολικά αποτυχημένος….μπορείς να κοροϊδεύεις κάποιους και ενδεχομένως όλους για λίγο καιρό, όχι όμως όλους για πάντα, όπως λέγεται ότι είπε ο Λίνκολν και τραγούδησε ο μέγας θεωρητικός του ρασταφαρισμού….

  2. Ειναι ματαιο ο συριζα να οργανωθει για καταληψη της εξουσιας. Η ελληνικη κοινωνια εχει αρνητικη σταση απενατι στην αριστερα. Διοτι ο παπανδρεισμος-τριτοδρομικος σοσιαλισμος- δημοκρατικη παραταξη την εθαψε την Ελλαδα. Οπως στην Αμερικη μετα τον Καρτερ υπηρχε αποστροφη απεναντι σε καθε «δημικρατικο ή λιμπεραλ», οπως στην Αγγλια μετα τη παρακμη 1970-1978 εξηφανισθη το παραδοσιακο εργατικο κομμα, οπως στην Ανατ.Ευρωπη δεν υπαρχει αριστερα, ετσι και στην Ελλαδα οτιδηποτε ειναι αριστεροτερα του κεντρου, δεν προκειται να ανθησει.

  3. Νομίζω πως το μεγάλο πρόβλημα στην εφαρμογή μιας αριστερής πολιτικής είναι ότι απαιτείται η μέγιστη συμφωνία του λαού στο τι είναι αριστερή διακυβέρνηση. Και φυσικά μια «αριστερή κοινωνία» σημαίνει ότι όλα τα μέλη της θα σκέφτονται πρώτα το κοινό συμφέρον και μετά το ατομικό τους συμφέρον. Επίσης θα εξακουλουθήσουν να υπάρχουν φτωχοί, σκληρά εργαζόμενοι και χαμηλά αμοιβόμενοι. (Άραγε ποιος μπορεί να πει ποιος μισθός είναι ικανοποιητικός για την δουλειά που κάνει κάποιος και να συμφωνούν όλοι;)Αν δεν υπάρξει αυτή η μέγιστη συμφωνία ο σοσιαλισμός γίνεται δικτατορία, όπως αποδείχθηκε στις χώρες του πρώην ανατολικού μπλοκ. Προφανώς δεν μπορεί να υπάρξει τέτοια συμφωνία γιατί είναι πολλοί αυτοί που δεν την επιθυμούν για διαφορετικούς λόγους ο καθένας. Επομένως καμιά αριστερή διακυβέρνηση δεν μπορεί να υπάρξει όπως την ονειρεύεται η αριστερά του 4,5 %. Αν μπορούσε να υπάρξει, ο ΣΥΡΙΖΑ ή το ΚΚΕ θα ήταν κυβέρνηση πολύ πριν την κρίση. Επομένως και ο ΣΥΡΙΖΑ θα πουλήσει την ψυχή του στο διάβολο αν έλθει στα πράγματα, ή αν κάνει πως εφαρμόζει την πολιτική του 4,5 % αυτοί που θα τον έχουν ψηφίσει θα τον στείλουν σύντομα και πάλι στο 4,5 %

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here