Τις ημέρες αυτές της άθλιας κρίσης και της φοροεισπρακτικής λαίλαπας θυμήθηκα τη διάλεξη, τη χρονιά που πέρασε, του ειδικού στην αρχαία ελληνική οικονομία αμερικανού καθηγητή Έντουαρντ Κοέν στην Αθήνα , ως καλεσμένου της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών, με τίτλο : « Οικονομική κρίση. Μαθήματα οικονομίας από την Αρχαία Αθήνα».

Όλοι παίρνουμε μαθήματα από τους αρχαίους Αθηναίους, οι Αμερικανοί, οι Ευρωπαίοι και οι Έλληνες – δήλωσε ο καθηγητής – συμπληρώνοντας ότι τα μαθήματα που παίρνουμε από την αρχαία Ελλάδα δεν απευθύνονται τόσο στους Έλληνες όσο στην ανθρωπότητα και γενικά στον ανεπτυγμένο κόσμο.

Αξίζει, λοιπόν, να θυμίσουμε, με τη βοήθεια και σχετικού άρθρου (Μ.Αδαμοπούλου, ΤΑ ΝΕΑ 2014) ορισμένες από τις πολλές και εξαιρετικά σημαντικές αναφορές της ομιλίας του Ε.Κοέν στο ευρηματικό πνεύμα των αρχαίων Ελλήνων – των οποίων υπερηφανευόμαστε ότι είμαστε απόγονοι – ακόμη και σε θέματα οικονομίας.

Στην αρχαία Αθήνα οι πλούσιοι ήταν εκείνοι που καλούνταν να πληρώσουν τα περισσότερα στο κράτος. Οι ασθενέστερες ομάδες πλήρωναν κυρίως τους έμμεσους φόρους, όπως τα λιμενικά τέλη. Οι πλούσιοι μόνον εύκολη ζωή δεν είχαν. Έπρεπε να καλύπτουν τα έξοδα μιας θεατρικής παραγωγής ή της συντήρησης ενός πολεμικού πλοίου, τις λεγόμενες «λειτουργίες». Ένας τρόπος επίσης φορολόγησης των ευπόρων στην αρχαία Αθήνα ήταν η ανάθεση παραγωγής θεατρικών παραστάσεων . Οι νικητές είχαν το δικαίωμα να στήνουν μνημεία για να θυμίζουν τη χορηγία τους, όπως το μνημείο του Λυσικράτη στην Πλάκα. Βασικό έσοδο για την αρχαία Αθήνα ήταν και οι φόροι από τα εισαγόμενα και εξαγόμενα προϊόντα κυρίως μάλιστα από τα σπάνια και πολύτιμα.

Από την αρχαία Αθήνα δεν έλειπε και το κυνήγι των φοροφυγάδων, που συχνά έφθανε και σε ακρότητες. Οι φοροεισπράκτορες επιστράτευαν και μπράβους, που έμπαιναν με τη βία στα σπίτια και έψαχναν για χρήματα σε απίθανα σημεία. Έτσι, οι φοροφυγάδες για να γλυτώσουν έφθαναν συχνά στο σημείο να εγκαταλείπουν τα σπίτια τους και να κρύβονται σε συγγενικά. Εξάλλου, σε δύσκολες οικονομικά περιόδους η πόλη είχε τη λύση της «προεισφοράς» ενός ειδικού φόρου για έκτακτες περιπτώσεις(ναυπήγηση πολεμικών πλοίων, επισκευή λιμανιών), και αν υπήρχε άμεση ανάγκη για χρήματα ζητούσε από τους πλούσιους να δανείσουν χρήματα στην πολιτεία και κατόπιν να εισπράξουν οι ίδιοι το ποσό από άλλους εύπορους. Σε ορισμένες μάλιστα περιπτώσεις – επισημαίνει ο καθηγητής – τους έδιναν το δικαίωμα να διοικούν και το πλοίο του οποίου είχαν καλύψει τα έξοδα. Ο φορολογούμενος είχε τότε ακόμη ισχυρότερο κίνητρο να δει το πλοίο του να κερδίζει στον πόλεμο για να μείνει στην Ιστορία!

Τέλος ο καθηγητής Κοέν, που είναι και επιτυχημένος επιχειρηματίας, αναφέρθηκε σε ένα ακόμη μάθημα από την οικονομία της αρχαίας Αθήνας. Οι Αθηναίοι είχαν καταλάβει πως η τράπεζα μπορεί να βοηθά την οικονομία να προοδεύει αλλά δεν παύει να είναι και πολύ επικίνδυνη υπόθεση. Στην τράπεζα άφηναν τα χρήματα ως παρακαταθήκη, που σήμαινε ότι ο τραπεζίτης που έπαιρνε χρήματα άλλων είχε και την απόλυτη υποχρέωση να τα επιστρέψει, αλλά στο ενδιάμεσο διατηρούσε το δικαίωμα να τα διαχειριστεί όπως επιθυμούσε . Αυτός ήταν ο ορισμός της αληθινής τράπεζας.Έτσι, συχνά οι πολίτες προτιμούσαν να μην καταθέτουν τα χρήματά τους στην τράπεζα αλλά να τα κρύβουν ακόμη και σε πήλινα αγγεία.

Βλέπω πως ο κόσμος υποφέρει στην Ελλάδα –παρατήρησε ο Κοέν – τα μέτρα γίνονται όλο και πιο δυσβάστακτα , πιστεύω όμως ότι υπάρχει περιθώριο διαπραγμάτευσης. Οι Γερμανοί ξέχασαν ότι έχασαν τον πόλεμο και κάνουν μαθήματα ήθους στους Έλληνες, κατέληξε.

Γνωρίζοντας όλα τα παραπάνω , είναι φυσικό να αισθανόμαστε μεγάλη απόγνωση που, ως νεοέλληνες, δεν καταφέραμε ούτε να γνωρίζουμε πόσους και ποιους… πλούσιους διαθέτει η χώρα μας, αλλά και ποιους …φοροφυγάδες!

Στη συνέχεια… η φορολογία στον Μεσαίωνα.

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ
Προηγούμενο άρθρο«Προβληματική» η έναρξη των διαπραγματεύσεων Κομισιόν – Βρετανίας
Επόμενο άρθροΕυρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο: Οι Βρυξέλλες σπατάλησαν 6,3 δισ.
Η Στέλλα Πριόβολου γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε ελληνική, γαλλική και ιταλική φιλολογία και είναι διδάκτωρ των πανεπιστημίων Αθηνών και Ρώμης. Καθηγήτρια Λατινικής-Ιταλικής Φιλολογίας στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, πρόεδρος του Τμήματος Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας και διευθύντρια του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών "Ελληνορωμαϊκές -Ελληνοϊταλικές Σπουδές: Λογοτεχνία, Ιστορία και Πολιτισμός". Είναι μέλος ελληνικών και διεθνών επιστημονικών εταιρειών και συγγραφέας πολλών μελετών. Η έρευνά της τα τελευταία χρόνια έχει ως αντικείμενο το θεατρικό έργο του Dario Fo και τη σχέση του με τη λατινική λογοτεχνία του Μεσαίωνα. Αποτέλεσμα της έρευνας αυτής είναι τα τρία βιβλία από τις εκδόσεις Περίπλους: 1. "Dario Fo, ένας σύγχρονος goliardus", (2001) 2. "Dario Fo, venticinque monologhi per una donna: La Medea", (2005) 3. "Rosa Fresca Aulentissima, το μεσαιωνικό ερωτικό ποίημα με το μάτι των φιλολόγων και του Νομπελίστα Dario Fo", (2010). Το ποίημα αυτό μεταφράστηκε στην ελληνική με την επιχορήγηση του υπουργείου Εξωτερικών της Ιταλίας. Από το 1994 μέχρι το 2001, Αντιπρόεδρος του Ι.Κ.Υ. και υπεύθυνη για το κοινοτικό πρόγραμμα "Σωκράτης". Επιστημονική υπεύθυνη προγραμμάτων ξένων γλωσσών στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο και εμπειρογνώμων Γ.Γ.Ε.Τ. για την κινητικότητα των σπουδαστών. Τακτικό μέλος του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης 2000-2001. Από το 2001-2004 Ειδική Γραμματέας Παιδείας Ομογενών και Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης στο ΥΠΕΠΘ, Πρόεδρος της Επιτροπής στήριξης των Εδρών Ελληνικών Σπουδών στα Πανεπιστήμια του εξωτερικού και εθνική εκπρόσωπος στο Συμβούλιο της Ευρώπης για το Ευρωπαϊκό Έτος Γλωσσών 2001. Είναι Πρόεδρος του Συνδέσμου Επιστημόνων Πανεπιστημίων Ιταλίας( Σ.Ε.Π.Ι.) και Γ. Γραμματέας της Sociιtι Europιenne de Culture στην Ελλάδα.Από το 2008 μέχρι το 2010, αναπληρώτρια πρόεδρος Τμήματος Σλαβικών Σπουδών Πανεπιστημίου Αθηνών.Έχει τιμηθεί με την ανώτατη διάκριση του Ιταλικού κράτους CAVALIERE al merito della Repubblica Italiana, 2002. Εχει τιμηθεί για την προσφορά της στα Ελληνικά Γράμματα και τον πολιτισμό από την Ένωση Γυναικών Φωκίδας, 2007 και έχει ανακηρυχθεί επίτιμος δημότης Χίου για τον ίδιο λόγο, 2007. Αναπτύσσει επί χρόνια πολιτική δραστηριότητα στο χώρο του ΠΑΣΟΚ ως μέλος της Κ.Ε. και σε τιμητική θέση στο ψηφοδέλτιο του Ευρωκοινοβουλίου το 1999.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here