«Έτσι είναι… αν έτσι νομίζετε»… ή μήπως όχι;

5
49

Σε δημόσιες συζητήσεις που γίνονται  τελευταία για τα ζητήματα του Πανεπιστημίου και τον νέο νόμο, πολλοί συνομιλητές επισημαίνουν την αρνητική εικόνα που έχει διαμορφώσει η κοινή γνώμη για τη στάση των Πανεπιστημίων και τις καθυστερήσεις που παρατηρούνται στην εφαρμογή της νέας νομοθεσίας. Συχνή επωδός, το ερώτημα: μα πως είναι δυνατόν οι διοικήσεις των Πανεπιστημίων να φέρνουν προσκόμματα στην τήρηση της νομιμότητας και δημόσιοι λειτουργοί όπως οι πανεπιστημιακοί να αντιδρούν απέναντι σε μία μεταρρύθμιση που ψήφισε το ελληνικό κοινοβούλιο; Το ερώτημα είναι εύλογο, αν βέβαια ισχύουν στην πραγματικότητα οι συνθήκες και οι προϋποθέσεις που το δημιουργούν.

Είμαι από αυτούς που πιστεύουν ότι στη σημερινή δοκιμασία που περνάει η ελληνική κοινωνία δεν υπάρχει η πολυτέλεια της σιωπής απέναντι σε υπαρκτά προβλήματα,  όπως δεν υπάρχουν «ενοχλητικά» ερωτήματα τα οποία θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μία αποχή από το δημόσιο διάλογο ή από τη δημόσια κριτική. Σίγουρα, όμως, δεν ισχύει ως βολική δικαιολογία ο τίτλος του Λ. Πιραντέλο  «έτσι είναι αν έτσι νομίζετε …»

Η αλήθεια είναι ίσως διαφορετική. Η πλειονότητα της πανεπιστημιακής κοινότητας και οι διοικήσεις των Πανεπιστημίων είχαν καταθέσει δημόσια τις θέσεις και προτάσεις τους καθώς και την κριτική τους πριν τη ψήφιση του νόμου τον Αύγουστο του 2011 . Ήδη, όμως από την περασμένη χρονιά,  η εικόνα που κατασκευάστηκε και προωθήθηκε στην κοινή γνώμη από πολλούς και διαφορετικούς διαύλους ήταν αυτή  των «κακών διοικήσεων» των Πανεπιστημίων, των «χαμηλών επιδόσεων» των Ιδρυμάτων, των «συντεχνιακών συμφερόντων», και τέλος, των «βολεμένων εχθρών» της μεταρρύθμισης.

Η εικόνα αυτή προβλήθηκε με σημαντική επικοινωνιακή υποστήριξη, σε μία περίοδο κρίσης και υποχώρησης των θεσμών στην Ελλάδα, παρέχοντας «εύπεπτα» υλικά στην κοινή γνώμη, η οποία για τις ανάγκες της συγκεκριμένης υπόθεσης βαφτίστηκε «κοινωνία». «Τα Πανεπιστήμια ανήκουν στην κοινωνία και όχι στους Πρυτάνεις! Πρέπει να βγουν από το τέλμα και να κερδίσουν το στοίχημα της ανάπτυξης και της διεθνοποίησης στηριζόμενα  στις υγιείς δυνάμεις τους» ακούσαμε στη Βουλή. Η ουσιαστική αντιπαράθεση, μάλιστα, συνοδευμένη με θέσεις και προτάσεις από την πλευρά της ακαδημαϊκής κοινότητας, παρουσιάσθηκε ως «σύγκρουση για την εξουσία στα Πανεπιστήμια»! Ο πολιτικός και επικοινωνιακός λόγος επικράτησε έναντι του πανεπιστημιακού επιχειρήματος, κάποιες αστοχίες ανήχθησαν εντέχνως σε μείζονα θεσμικά ατοπήματα, οι επιφυλλίδες ορισμένων εφημερίδων άνοιξαν διάπλατα σε ασκούμενους συγγραφείς «πανηγυρικών», και τέλος ο πολίτης και ο γονιός παρέμεινε με την απορία για την ποιότητα του Πανεπιστημίου στο οποίο στέλνει τα παιδιά του να σπουδάσουν….. Το ερώτημα, επομένως, θα ήταν ποιος επωφελείται από αυτή την καταρράκωση της εικόνας των ελληνικών δημόσιων Πανεπιστημίων; Ποιος έχει πολιτικό όφελος από μία σύγκρουση στο πεδίο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης; Ποιος επενδύει στην  ανασφάλεια για το μέλλον των σπουδών και των πτυχίων; Τα Πανεπιστήμια, οι πανεπιστημιακοί και ο Έλληνας πολίτης πάντως όχι.

Ο νόμος ψηφίστηκε και εφαρμόζεται κανονικά στα Πανεπιστήμια από την 6η Σεπτεμβρίου του 2011. Η έναρξη εφαρμογής του νόμου σηματοδοτήθηκε από εσωστρέφεια, επιπλέον απαξίωση του  Πανεπιστημίου ως θεσμού, απίσχναση  των οικονομικών δυνατοτήτων και αδυναμία μετάβασης σε ένα δημιουργικό μοντέλο ανάπτυξης της γνώσης και της έρευνας. Χαρακτηρίστηκε επίσης από παλινωδίες, αλληλοσυγκρουόμενες εγκυκλίους, θολές ερμηνείες επηρεασμένες από την προχειρότητα και το άγχος της επείγουσας εφαρμογής, καθώς και από σκοπιμότητες προώθησης «ημετέρων λύσεων» και «διακανονισμών». Συνοδεύτηκε,  τέλος, από τιμωρητικές απειλές και προειδοποιήσεις εκ μέρους του Υπουργείου για τη διακοπή της χρηματοδότησης εκείνων των ΑΕΙ που δεν θα εφάρμοζαν άμεσα το νέο διοικητικό μοντέλο.

Αλήθεια είναι, επίσης, ότι το σύνολο των Πανεπιστημίων προσέφυγαν στο Συμβούλιο Επικρατείας εναντίον συγκεκριμένων κανονιστικών πράξεων που στηρίζονται σε διατάξεις του νόμου. Και τούτο όχι για να αναχαιτίσουν την εφαρμογή του νόμου, αλλά για  να ελέγξουν, ως όφειλαν,  τη συνταγματικότητα των εν λόγω διατάξεων. Ξέρω ότι κάποιοι μίλησαν για «νομικίστικους χειρισμούς», αλλά στην ουσία ήταν μία αναμενόμενη ενέργεια, στο βαθμό που οι σχετικές επιφυλάξεις είχαν διατυπωθεί επισήμως από το Επιστημονικό Συμβούλιο της Βουλής ήδη κατά τη διάρκεια της διαδικασίας ψήφισης του νόμου.

Αλήθεια είναι, τέλος, ότι η πραγματική καθυστέρηση των διαδικασιών εκλογής των Συμβουλίων οφείλεται αφενός μεν στην παραβίαση ενδιάμεσων προθεσμιών από το Υπουργείο Παιδείας, αφετέρου δε λόγω των καθυστερήσεων στην έκδοση των σχετικών Υπουργικών Αποφάσεων.

Συμπέρασμα: Δεν είναι ίσως έτσι όπως νομίζετε! Καμία Πανεπιστημιακή Διοίκηση δεν αρνήθηκε να εφαρμόσει τον νόμο και αν το είχε κάνει θα όφειλε να είχε παραιτηθεί αμέσως. Το να έχει όμως άποψη, να την καταθέτει, και να μην χειραγωγείται  από οποιαδήποτε εξουσία, αυτό είναι μάλλον θετικό.  Τα υπόλοιπα είναι ένα κακό θέατρο ή χειρότερα μία αιώρηση ανάμεσα σε επικίνδυνα άκρα.

Σημασία έχει τελικά ότι, εκτός, από την κατασκευή μιας αρνητικής, αλλά σε μεγάλο βαθμό πλαστής εικόνας υπάρχει η πραγματική ζωή των Πανεπιστημίων και πρέπει η Πολιτεία να ασχοληθεί επειγόντως με αυτή.

Η φανταστική εικόνα για την οποία μιλάει ο  Πιραντέλο στο έργο του δεν απεικονίζει την πραγματικότητα. Και συνήθως -πάντα κατά τον Πιραντέλο- ο καθρέπτης που δεν αντέχει τη θέα της πραγματικότητας σπάει…

*O Θοδωρής Π. Παπαθεοδώρου είναι Πρύτανης του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου.

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ
Προηγούμενο άρθροΦΟΙΒΟΣ ΔΕΛΗΒΟΡΙΑΣ – ΜΑΡΘΑ ΦΡΙΝΤΖΗΛΑ: ΞΥΠΟΛΗΤΟΙ ΣΤΟ ΠΑΛΚΟ
Επόμενο άρθροΠολιτική δε γίνεται με ψευτομαγκιές, αλλά με συνεργασία
Ο Θόδωρος Παπαθεοδώρου είναι Καθηγητής Αντεγκληματικής Πολιτικής και Πρύτανης του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου. Γεννήθηκε στην Πάτρα το 1965, σπούδασε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και ανακηρύχθηκε Διδάκτορας Ποινικών και Εγκληματολογικών Επιστημών στο Πανεπίστημιο του Poitiers (Γαλλία). Το 1994 εξελέγη Maître de Conférences (Επίκουρος Καθηγητής) Ποινικού Δικαίου και Εγκληματολογικών Επιστημών στην Νομική Σχολή της La Rochelle (Γαλλία). Κύρια έργα του: Η έννοια της τιμωρίας. Μία συνέντευξη του Μ. Φουκώ, Αντ. Ν. Σάκκουλας, Αθήνα Κομοτηνή, 1990, La perception des textes pénitentiaires européens par les droits français et grec, Ant. N. Sakkoulas, 1995, Le code pénitentiaire hellénique, Etre et Connaître, 1997, Δημόσια ασφάλεια και αντεγκληματική πολιτική, Νομική Βιβλιοθήκη, Αθήνα, (α´ έκδ. 2002) β´έκδ. 2005, Η σεξουαλική παρενόχληση στην εργασία, Νομική Βιβλιοθήκη, 2006, Νομικό καθεστώς αλλοδαπών, Νομική Βιβλιοθήκη, β´έκδ. 2010, Επιτηρούμενη Δημοκρατία. Η ηλεκτρονική παρακολούθηση στην κοινωνία της διακινδύνευσης, Εκδ. Βιβλιόραμα, 2009. Επίσης, έχει δημοσιεύσει πολλά άρθρα και επιστημονικές μελέτες σε ελληνικά και διεθνή νομικά περιοδικά. Το 2003 είχε ορισθεί από το Υπουργείο Παιδείας της Γαλλίας εξωτερικός αξιολογητής για τις Νομικές και Πολιτικές Επιστήμες γαλλόφωνων Πανεπιστημίων στην Ανατολική Ευρώπη. Από το 1997, είναι Διευθυντής της Ευρωπαϊκής Ομάδας Έρευνας για την Ποινική Δικαιοσύνη. Τέλος, το 2003 τιμήθηκε από τη Γαλλική Δημοκρατία με το παράσημο της Τάξης του Ακαδημαϊκού Φοίνικα.

5 ΣΧΟΛΙΑ

  1. Είμαι από αυτούς που πιστεύουν ότι στη σημερινή δοκιμασία που περνά η ελληνική κοινωνία
    όσο πιο λίγα λέμε και γράφομε τόσο καλύτερα είναι.
    Δεν υπάρχει κακός νόμος κ. Πρύτανη, όταν μάλιστα ψηφίζεται από 250+ βουλευτές. Αν όμως
    ψάχνετε δικαιολογίες μπορεί να βρείτε χιλιάδες.
    Αν δε μειωθεί ο αριθμός των Πανεπιστημίων [να μείνουν μόνο σε Αθήνα-Πειραιά,Θεσ/κη,
    Ιωάννινα, Πάτρα,Κρήτη],δε γίνει αξιολόγηση καθηγητών[και να φύγουν οι μη ικανοί],
    δε γίνει ξεκαθάρισμα φοιτητών[και διαγραφούν αιώνιοι κλπ…],άσπρη μέρα θα βλέπομε μόνο
    το χειμώνα.

  2. Μόνο και μόνο ότι ακόμα ασχολείστε με το παρελθόν του νόμου κάτι λέει. Έχει πειράξει πολύ τις ηγεσίες των ΑΕΙ μας ότι έχασαν μεγάλο μέρος της εξουσίας τους και πλέον είναι υποχρεωμένα να κινούνται με διαφάνεια και αποτελεσματικότητα. Γιατί δεν λέτε κουβέντα κ. παπαθεοδώρου για την εξέλιξη της εφαρμογής της νομοθεσίας? Γιατί δεν αναφέρετε το γεγονός ότι ο νέος νόμος εφαρμόζεται ουσιαστικά στο σύνολο του εκτός από τις διατάξεις που αφορούν στη διοίκηση, δηλαδή στην εξουσία? Από την καταρράκωση του δημοσίου ΑΕΙ δεν επωφελείται κανείς. Απλά κάθε φοιτητήτής και κάθε οικογένεια έχει δικαίωμα να γνωρίζει την πραγματική ποιότητα σε κάθε ΑΕΙ. Ξέρετε πολύ καλά ότι τα ΑΕΙ μας είναι ικανά για το καλύτερο. Είναι όμως ικανά και για το χειρότερο. Βρίσκονται σήμερα εξεταζόμενα. Αυτό είναι καλό γιατί μόνο έτσι μπορεί να υπάρξει ελπίδα περαιτέρω βελτίωσης τους.

  3. Κύριε Πρύτανη,
    η πραγματικότητα των Πανεπιστημίων μάλλον είναι πολύ μακριά από αυτό που δίνετε να καταλάβουν οι αναγνώστες σας. Και πολύ φοβάμαι ότι αυτό θα το επιβεβαιώσει η πλειοψηφία όλων των Ελλήνων φοιτητών που βλέπουν και λίγο πιο πέρα από τη μύτη τους και πολλοί (θέλω να πιστεύω) καθηγητές που έχουν απεμπολήσει το συμφέρον τους από τα αξιώματα και τις θέσεις τους.
    Οι απλοί πολίτες, λοιπόν, βλέπουν τη συνδιαλλαγή και την αυθαιρεσία, όλα αυτά που εντέχνως αποκρύπτετε στην τοποθέτηση σας. Βλέπουν την αδικία και ορισμένες φορές την αδιαφορία διδασκόντων και διοικούντων για την κοινωνική και οικονομική πραγματικότητα. Βλέπουν τις αγωνιώδεις προσπάθειες καθηγητών να προωθήσουν ημέτερους σε θέσεις εντός Πανεπιστημίου βάζοντας λυτούς και δεμένους για να το επιτύχουν.
    Πρέπει κανείς να είναι τυφλός και κουφός για να μην έχει μάθει κάποια από τις περιπτώσεις που τείνουν να γίνουν κανόνας στην ακαδημαϊκή κοινότητα. Και ζητάτε να μην εξυπηρετούνται σκοπιμότητες, εσείς(όχι προσωπικά), που έχετε κάνει τη σκοπιμότητα συνήθεια και την αυθαιρεσία νόμο. Ζητάτε από την κοινωνία να ανοίξει τα μάτια της και να δει την πραγματικότητα μακριά από το πρίσμα των φερεφώνων και των ΜΜΕ. Την ξέρει την αλήθεια, κύριε Πρύτανη, τη βλέπει. Η πλειοψηφία των Ελλήνων έχει περάσει από τα Ελληνικά Πανεπιστήμια και άλλοι τόσοι έχουν στείλει τα παιδιά τους να σπουδάσουν εκεί. Τί πιστεύετε; Ότι σκόπιμα έχουν αυτήν την εντύπωση; Τι νομίζετε; Ότι αν είχε βρεθεί ένας θεσμός άμεμπτος δε θα τον είχε αναδείξει η κοινωνία;
    Κύριε Πρύτανη, έτσι είναι όχι επειδή έτσι νομίζουμε αλλά επειδή αυτή είναι η πραγματικότητα. Καλό, λοιπόν, θα ήταν να μην αγιοποιούμε καταστάσεις που προσιδιάζουν, αν όχι ακολουθούν πιστά, συμπεριφορές των χειρότερων «βολεψάκηδων» της πολιτικής…

  4. Και για να προλάβω οποιαδήποτε απάντηση που να καλεί σε καταγγελία αυτών των συμπεριφορών απαντώ προκαταβολικά ότι όλοι θέλουν το πτυχίο τους και δε θα ήθελαν σε καμία περίπτωση μια «ατυχής» στιγμή να τους κοστίσει ένα χαρτί που πάλευαν μια ζωή να αποκτήσουν. Κανείς δε θα ήθελε ένα «εμπόδιο» με καθηγητική υπογραφή. Τα έχουμε δει και τα ξέρουμε… Όπως πάντα, ο νοών νοείτω…

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here