Φτωχοί, όχι Κτήνη

45
2919

-Ποιος κυβερνά αυτόν τον κόσμο;

-Ο απαίδευτος νους.

-Ο απαίδευτος νους; Είναι ο πλούσιος; Είναι ο αμόρφωτος; Είναι ο..;

-Είναι ο απαίδευτος νους.

-Τι εννοείς; Τι σημαίνει αυτό;

Ο απαίδευτος νους άγεται και φέρεται. Γίνεται έρμαιο της συγκυρίας. Γίνεται αυτό που συμβαίνει- και τίποτα άλλο.

Ο απαίδευτος νους προσκολλάται πάντοτε στον εκάστοτε Δυνατό. Είναι μια αυτόματη, αντανακλαστική κίνηση. Ο απαίδευτος νους δέχεται τη δωροδοκία, την εύνοια, την υπεροπτική ανοχή του Δυνατού. Μια δουλειά, λίγα χρήματα, ένα αντάλλαγμα. Θα δεχτεί να βελτιώσει πρόσκαιρα τη θέση του και θα επιτρέψει στον βασιλιά, τον κυβερνήτη, τον πρωθυπουργό να συντηρήσει το εκάστοτε διεφθαρμένο καθεστώς του. Ο απαίδευτος νους επιτρέπει την αθλιότητα, όσο εκείνη λειτουργεί υπέρ του. Με τον καιρό θα καμαρώσει κρυφά τη δύναμη της Εξουσίας και τη βαρβαρότητα που την συντηρεί. Όταν ο Δυνατός δεν έχει πια τα μέσα- το χρήμα και την επιρροή- για να τον κρατήσει πιστό, τότε αμέσως στρέφεται στον επόμενο Δυνατό. Σβήνει ξαφνικά με απαξία τη συμμετοχή και την ανοχή του στο θλιβερό παρελθόν. Γίνεται με θρασύτητα ο πιο σκληρός πολέμιος του παλαιού κι ο πιο πιστά οργισμένος ακόλουθος του καινούριου Δυνατού. Και παράλληλα με αυτόν τον φαύλο κύκλο της εξουσίας και τα σερνόμενα πλήθη του, ο απαίδευτος νους πάντοτε εντοπίζει τον αδύναμο.

Ο απαίδευτος νους συντρίβει τον αδύναμο. Ο πλούσιος τον φτωχό. Ο φτωχός τον ακόμα πιο φτωχό. Ο πιο φτωχός τον παρία. Ο παρίας τον ανέγγιχτο («the untouchables», η έσχατη κάστα στην Ινδία). Συχνά οι εξαθλιωμένοι γίνονται ακόμα πιο σκληροί απ’ τους βασανιστές τους – έτσι η Αδικία διαιωνίζεται.

Ο απαίδευτος νους πιστεύει. Ο θεός του είναι η Ισχύς. Αυτή είναι η ιερή του δύναμη. Μόνο αυτή μπορεί να αντιληφθεί. Μπορεί να περιφέρει λεκτικά έννοιες όπως η Αγάπη και η Ελευθερία, να τις περιγράφει, να τις κορνιζάρει με μεγάλα γράμματα, αλλά ποτέ δεν τις ενσωματώνει χωρίς αντάλλαγμα στη μικρή ζωή του. Μόνο μέσα στην επιφάνεια του συγκριτικού βαθμού βρίσκει νόημα. «Είμαι πιο καλός. Ο θεός μου είναι πιο καλός.  Είμαι ανώτερος».

Ο απαίδευτος νους δεν ξαγρυπνά τις νύχτες. «Πώς έζησα σήμερα; Τι έκανα; Τι δεν έκανα;» «Μήπως αδίκησα κάποιον; Μήπως τον πόνεσα;». Δεν αναρωτιέται. Γιατί ο απαίδευτος νους είναι πάντοτε αδικημένος. Θιγμένος. Κι ,επομένως, πάντοτε δικαιολογημένος. Αυτός είναι ο αγαπημένος του ρόλος.

Ο απαίδευτος νους δηλώνει απερίφραστα και μεγαλόφωνα την ύπαρξη του. Είναι η παράλογη προβολή του πλούτου του, είναι η μίζερη προβολή της ατυχίας του, είναι η αλαζονική προβολή της τιμιότητάς του, της ηθικής του ανωτερότητας.

Ο απαίδευτος νους φοβάται. Φοβάται το Άγνωστο – δηλαδή τα πάντα. Δεν μπορεί να δώσει εξήγηση, δεν έχει την πνευματική ζωή που θα γαληνέψει την άγνοιά του. Κι έτσι αρχετυπικά μετατρέπει το Άγνωστο σε καλό ή κακό θεό, σε δαίμονα ή προστάτη. Τελικά φοβάται και τα δυο.

Ο απαίδευτος νους δεν διστάζει ν’ αφεθεί στα πιο βάρβαρα ένστικτά του – γιατί είναι ό,τι πιο εύκολο μπορεί να κάνει. Η κάθε εποχή θα του δώσει συνθήματα/ επιχειρήματα για κάθε άθλιο εαυτό του.

Ο απαίδευτος νους πηγαίνει στο Σχολείο, στο Πανεπιστήμιο, λαμβάνει τις πληροφορίες της εποχής του, διαβάζει, αποκτά πείρα, διδάσκει. Αλλά ποτέ δεν διδάσκεται.

Ο απαίδευτος νους ακολουθεί τυφλά την Αυθεντία του καιρού του. Συχνά ταυτίζει τον εαυτό του με την Αυθεντία.

Ο απαίδευτος νους ξέρει. Κατέχει την αλήθεια. Την Απόλυτη Αλήθεια. Δημιουργεί ένα σύννεφο, ένα νεφέλωμα ιδεοληψιών, προκαταλήψεων, στερεοτύπων κι απαράβατων κανόνων. Κρέμεται με υστερία πάνω απ’ το σύννεφο αυτό και πιστεύει πως τον  σηκώνει ψηλά, πως μαζί πηγαίνουν βόλτα πάνω απ’ τις ζωές των άλλων πλασμάτων. Νιώθει θεός τους για μια μέρα – για μια ζωή. Πάνω στο σύννεφο κάνει περίεργες κινήσεις με το σώμα και τα χέρια του, λατρεύει ξύλα, χρυσάφια ,υφάσματα και ρούχα, φτιάχνει τελετές και καταναγκασμούς, αλλά αδυνατεί να πει μια καλημέρα – και να την εννοεί.

Ο απαίδευτος νους ζει μέσα μια διαρκή σύγχυση. Η Σύγχυση σημαίνει πάντοτε Σύγκρουση.

Ο απαίδευτος νους ζει μέσα σε μια διαρκή αντίφαση. Πολεμά στο όνομα της Ειρήνης, Σκοτώνει στο όνομα της Ζωής, Πονά στο όνομα της Αγάπης, Σκλαβώνει στο όνομα της Ελευθερίας, Αδικεί στο όνομα της Δικαιοσύνης, Παρανομεί στο όνομα του Νόμου, Καταστρέφει στο όνομα της Ύπαρξης.

Ο απαίδευτος νους έχει ως σημείο αναφοράς τους εχθρούς. Τους φαντάζεται, τους δημιουργεί, τους ελκύει.

Ο απαίδευτος νους ζει μέσα απ’ τους άλλους. Παραμονεύει. Χάνει χρόνο, απ τον ελάχιστο που διαθέτει στην ενσαρκωμένη ζωή του, για να ασχοληθεί με τα πλάσματα που πιστεύει πως κλέβουν κάτι από τον ζωτικό του χώρο. Δεν αντέχει τη μοναξιά της περισυλλογής. Δεν εμβαθύνει.

Ο απαίδευτος νους είναι ο Δικτάτορας. Του κράτους του, της ομάδας του, της οικογένειας, των παιδιών, των συντρόφων του, των φίλων, της καθημερινότητας.

Ο απαίδευτος νους κρίνει, δεν δημιουργεί.

Ο απαίδευτος νους δεν ζει στο παρόν. Θα στοιχημάτιζε και τη ζωή του για το τι έγινε πριν από χιλιάδες χρόνια, έχει τη βεβαιότητα για το τι πρόκειται να συμβεί. Αλλά στην πραγματικότητα δεν ξέρει τίποτα για το Τώρα.

Ο απαίδευτος νους δεν αναγνωρίζει το ταλέντο, την ομορφιά των άλλων.

Ο απαίδευτος νους δημιουργεί τη γραφειοκρατία. Αγαπά τους τύπους, γιατί δεν απαιτούν βαθύτερη αντίληψη της ζωής, δεν ζητούν κάποια πνευματική διαδρομή, είναι ευκόλως αναγνώσιμοι. Υπάρχουν εκεί, αμετακίνητα παρόντες, ένα έτοιμο εγχειρίδιο.

Ο απαίδευτος νους στηρίζει με τη σιωπή του κάθε φαύλο καθεστώς. Καταστρέφει με το θόρυβό του κάθε δημοκρατία. Γιατί ο λόγος του δεν είναι ποτέ απόσταγμα σκέψης. Βιάζεται να σωπάσει ή να επιβάλει τον λόγο του. Ο απαίδευτος νους είναι ανυπόμονος. Δεν έχει τον αυθορμητισμό ενός παιδιού, τη λαχτάρα του ερωτευμένου. Δεν κατανοεί τη στωικότητα, την καρτερικότητα, την αξία του λόγου και τη σοφία της σιωπής. Ζει σπασμωδικά, ακριβώς όπως σκέφτεται.

Ο απαίδευτος νους δεν έχει καμία εσωτερική ευγένεια. Ο αληθινά ευγενής άνθρωπος φαίνεται μόνο από τους τρόπους του απέναντι σε εκείνους, τους οποίους δεν έχει καμία απολύτως ανάγκη.

Ο απαίδευτος νους δεν έχει χιούμορ. Λέει αστεία, γίνεται εύθυμος, σκωπτικός, πικρόχολος και χαιρέκακος. Αλλά δεν επιτρέπει να αγγίξει κανείς – ούτε λεκτικά- την κοσμοθεωρία του.

Ο απαίδευτος νους συγχωρεί τον εαυτό του. Όχι τους άλλους.

Ο απαίδευτος νους μπορεί να είναι μορφωμένος, σοβαρός, καλοντυμένος, να κατέχει φήμη κι αξιώματα, δύναμη, επιρροή και πλούτο. Ο απαίδευτος νους μπορεί να είναι αμόρφωτος, κακοντυμένος, χωρίς κοινωνική θέση κι αξιώματα. Σχηματίζει ομάδες , φράξιες, παρατάξεις, στρατούς, διαχωρισμούς. Οι περισσότερες εποχές της ανθρώπινης ιστορίας ευνοούν τον απαίδευτο νου. Γιατί εκείνος βρίσκει πάντοτε το κατάλληλο έδαφος μέσα στις αυστηρές δομές, στις έτοιμες απαντήσεις, σε ιδεολογικά κατασκευάσματα και θρησκείες. Ο απαίδευτος νους είναι υπάκουος – ή οργανωμένα, κατόπιν προσταγής, ανυπάκουος. Ψάχνει πάντοτε για την πιο ασφαλή φυλακή και τη βαφτίζει ζωή του.

Ο απαίδευτος νους δεν ξέρει τι είναι η καλοσύνη ή η αγάπη άνευ όρων. Δε θα άντεχε ποτέ μια τέτοια αναρχία.

Ο απαίδευτος νους δεν αντέχει τα πλούτη του – γίνεται άπληστος.

Ο απαίδευτος νους δεν αντέχει τη φτώχια του – γίνεται κτήνος.

Follow on twitter : @koublis

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ
Προηγούμενο άρθροΠρυτάνεις, Συμβούλια και «απάδουσες» συμπεριφορές…
Επόμενο άρθροΟ λαϊκισμός «σκοτώνει» την Τέχνη…
Ο Πέτρος Κουμπλής είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας. Μαζί με τις σπουδές Επικοινωνίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών ξεκίνησε στα δεκαοκτώ του χρόνια να ασχολείται με την τηλεόραση και το ραδιόφωνο. Έχει συμμετάσχει σε πολλές τηλεοπτικές παραγωγές, έχει επιμεληθεί και παρουσιάσει ενημερωτικά και ψυχαγωγικά προγράμματα (ALPHA, ΕΡΤ, ΣΚΑΪ), έχει ασχοληθεί με ντοκιμαντέρ (EΡΤ, EBU), τη συγγραφή σατιρικών κειμένων και την σκηνοθεσία. Έργα του: «12 Ιστορίες που ονειρεύονται να γίνουν Παραμύθια» (Άνεμος), «Η θεία Δίκη» (Καστανιώτης), «Ο Θεός βαριέται τώρα τελευταία» (θεατρικό). Τα τελευταία χρόνια έχει καθημερινή εκπομπή στο ραδιόφωνο. www.koublis.gr

45 ΣΧΟΛΙΑ

  1. Αγαπητέ κ. Κουμπλή, επιτρέψτε μου να σας συγχαρώ για το εξαιρετικό αυτό άρθρο σας. Έτσι μπήκαμε στον πειρασμό να το αναδημοσιεύσουμε στην Εφημερίδα μας (http://thenewdailymail.blogspot.gr/2012/10/blog-post_22.html), αν και παίρνουμε άρθρα από το aixmi.gr για την κεντρική μας σελίδα μέσω RSS.
    Μάλιστα ο επιστημονικός μας συνεργάτης και Φιλόλογος, το βαθμολόγησε με άριστα και μας συμβούλευσε ότι είναι σκόπιμο να αναδημοσιευθεί, ώστε να το διαβάσει πολύ περισσότερος κόσμος.
    Μάλιστα το άρθρο σας ενδέχεται να τεθεί και ως θέμα για συζήτηση με τους μαθητές του.
    Με εκτίμηση
    Γιάννης Κουμαρέλλας

  2. Ότι πιο αληθινό έχω διαβάσει τα τελευταία χρόνια
    Είμαι σίγουρη ότι και ο gran maestro της ανθρώπινης ψυχής , ο Ντοστογιεφσκι, θα σας έβγαζε το καπέλο!

  3. Μεγάλη εντύπωση μου έκανε η δημοφιλία του άρθρου. Και απορία.. Συνάγεται εύκολα από τα γραφόμενα ότι οι κακοί είναι οι «απαίδευτοι». Ομως η πραγματική Ιστορία άλλα μας λέει. Λίγα παραδείγματα λοιπόν:
    Ο Εζρα Πάουντ, κατά πολλούς ο μεγαλύτερος ποιητής του 20ου αι., ήταν υποστηρικτής του Μουσολίνι. Ο φιλόσοφος Μάρτιν Χάιντεγκερ ήταν μέλος του του ναζιστικού κόμματος από το 1933 έως την κατάρρευση του Χίτλερ. Ο μεγάλος συγγραφέας Τζόν Ντος Πάσος υποστήριξε τον Μακαρθισμό στις ΗΠΑ. Ο γάλλος μυθιστοριογράφος Φ. Σελίν, θεωρούμενος ώς κορυφαίος σήμερα, υπήρξε οπαδός του ναζισμού και μάλιστα καλωσόρισε την κατοχή της χώρας του, της Γαλλίας, από τον γερμανικό στρατό. «Απαίδευτοι» όλοι αυτοί;
    Βέβαια στην εποχή της κρίσης-οικονομικής, ηθικής, ιδεολογικής-οι συνταγές που βουτάνε στα θολά νερά της αγοραίας και μελιστάλαχτης ηθικολογίας βρίσκουν ευήκοα ώτα στους ανθρώπους που αυθεντικά αγωνιούν γιά την ύπαρξή τους και το μέλλον τους. Ωστόσο, γιά να μιλήσεις για την ανθρώπινη μοίρα χρειάζεται καλύτερη παίδευση και γνώση. Οι ανθρώπινες κοινωνίες -και ψυχές- είναι πολύ πιό πολύπλοκες από τις χαζοχαρούμενες καλές προθέσεις. Τί χρειάζεται;; αυτό που υπονοεί και ο Π. Κουμπλής: παιδεία και πάλι παιδεία, αλλά και αμφισβήτηση κάθε αναμασημένης τροφής, έστω και «γλυκειάς, που αποβλακώνει…

  4. Πραγματικά εξαιρετικό άρθρο. Να το διαδώσουμε σε όσους μπορούμε. Να το διαβάσουμε στα παιδιά μας. Μόνο από εκεί μπορεί να υπάρξει ελπίδα.

    Συγχαρητήρια.

  5. «Απαιδευσία πάντων παθών μήτηρ»
    Γιατί ο πραγματικός ΑΝΘΡΩΠΟΣ αντέχει την αγάπη και την καλοσύνη ανευ όρων.

  6. Απλό κείμενο αλλά όχι απλοϊκό. Εξ΄άλλου η αλήθεια τις περισσότερες φορές δε χρειάζεται φιοριτούρες για να διατυπωθεί σωστά. Μπράβο σας!!!

  7. 1. Ένα μεγάλο μπράβο στο Συγγραφέα. Πράγματι μεγάλα μυαλά, έκαναν τις μεγαλύτερες καταστροφές. Πράγματι δεν είναι θέμα μόρφωσης, δεν είναι θέμα IQ, είναι θέμα παιδείας (αδυνατώ να μπω σε πιο βαθειά νερά).
    2. Περιμένω όμως τη συνέχεια. Κ. Κουμπλή, το άρθρο είναι περιγραφικό. Διακρίνω μια εξαιρετικά διεισδυτική ματιά. Θα παρακαλούσα λοιπόν, να περάσετε στην επόμενη φάση. Δηλ. στο πρακτέο. Για μένα τον απαίδευτο, ή για μένα τον πεπαιδευμένο απέναντι στον απαίδευτο. Επειδή, πολλοί από μας ψάχνουμε στα τυφλά.
    ΚΡΗΣ

  8. Καλημέρα σας, κύριε Κουμπλή. Επιτέλους, κάποια στιγμή σε αυτόν τον τόπο θα πρέπει να αρχίσουμε να συζητάμε και τις πιο «πικρές» και «άβολες» αλήθειες. Κάποια στιγμή θα πρέπει να απεξαρτηθούμε από τις ναρκωτικές φαντασίωσεις μας και να επανέλθουμε, δυστυχώς οδεινηρά, στη δυσοίωνη πραγματικότητα, της οποίας ΟΛΟΙ μας είμαστε συντελεστές, ο καθένας στο βαθμό που του αναλογεί.

  9. Διαβάζοντας το παραπάνω άρθρο, με εκανε να σκεφτώ ότι εστω και αργά, ΘΕΛΩ κ ΜΠΟΡΩ να αλλάξω πολλα από όλα αυτα τα κοινά που βρήκα σε αυτό το αρθρο με τον δικό μου απαίδευτο νου…!!

    Συγχαρητήρια κ. Κουμπλή…!!

  10. Αν και το ειπαν πολλοι πριν απο εμενα, νοιωθω την αναγκη κι εγω να σας πω οτι ειναι πραγματι εκπληκτικο αρθρο.

  11. Εξαιρετικό κείμενο. Συγκεντρώσατε σε μια σελίδα όσα υποσυνείδητα, συγκεχυμένα ή μπερδεμένα νοήματα στριφογυρίζουν καιρό στο μυαλό μου. Είχα χρόνια να διαβάσω κάτι τόσο ουσιαστικό.

  12. ΣΥΓΧΑΡΗΤΗΡΙΑ ΠΕΤΡΟ!!! ΠΟΛΥ ΕΥΣΤΟΧΟ!!! ΚΑΠΟΙΑ ΣΤΙΓΜΗ ΘΑ ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΩ ΣΤΗΝ ΚΟΡΗ ΜΟΥ, ΔΙΟΤΙ ΠΙΣΤΕΥΩ ΠΩΣ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΕΛΠΙΔΑ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΤΟΥΤΟΥ.

  13. Πόσο δυνατός λόγος, πόσο βαθιά σκεπτόμενος και διεισδυτικός νους που αποτυπώνει αριστοτεχνικά τα πράγματα! Το βρήκα τυχαία, το διαβάζω συνέχεια και δεν ξέρω με ποιες απ’όλες τις σκέψεις να ταυτιστώ… Μια εξαιρετικά εύστοχη και εύστροφη καταγραφή της πραγματικότητας!
    Η εντυπωσιακή δύναμη της σκέψης και της γραφίδας στο μεγαλείο τους!
    Συγχαρητήρια!!!

  14. ωραια οσα γραφονται για τον απαιδευτο νου .. αλλα παιδια προσοχη τον κοσμο δνε τον κυβερναν οι απαιδευτοι αλλα οι αηθεις …και υπερανω καθε ηθικης παρα την υψηλη παιδεια τους ..οι απαιδευτοι απλα αποτελουν τους οχλους των χειραγωγισιμων ανθρωπων ,,αποτελουν την φαρδια πλατια πατουσα στην κινηση της ιστοριας, τη βαησ της πυραμισδας της εξουσιας το υλικο που λιωνει μεσα στο λιοτριβι της εξουσιας αλλα προς θεου οχι το κεφαλι της ιστοριας οχι το μηχανισμοο που κινει το λιοτριβι ..οι αηθεις κι υπερανω ηθικης μαλιστα εχουν τα επιχειρηματα τους που οσους δνε δεν γνωριζουν τι παει να πει σοφιστεια και παραλογισμος μπορει και να τον πεισουν ..

  15. Tελικα αυτα που περιγραφει ο συγγραφεας ειναι η συμπτωμαολογια του απαιδευτου οχι ομως ο ορισμος του απαιδευτου ..ποιον ανθρωπο ονομαζουμε <>ειναι κατι που δεν ξεκαθαριζεται …σε ποια παιδεια αναφερομαστε?? σε αυτη που προσφερεται απο το συστημα?? η σε κατι αλλο??? γιατι να αναφερομαστε σε αυτη τοτε ο απαιδευτος μπορει να εχει ηθος ,,ενω ο πεπαιδευμενος να εινα ο αηθης …αν παλι αναφερομαστε σε αλλα συστηματα μη ανταγωνιστικα καιμη εκποιητικα της αυθορμητης τασης μας για την γνωση ,,τοτε ναι ο απαιδευτος ταυτιζεται με τον αηθη .. κια τοτε μονο μπορει να εχιε ολα οσα του καταλογιζει ο συγγραφεας ως συμπτωματα κοινωνικης συμπεριφορας

  16. Απαίδευτος νους είναι αυτός που δεν μπορεί ή δεν θέλει να προεκτείνει τις σκέψεις του μέχρι το τέλος των συνεπειών τους. Συνεπώς, το άρθρο εκτός του ότι είναι ακριβέστατο, εξηγεί και την μόνιμη κακοδαιμονία της κοινωνίας.

  17. Επιθυμώ να αναφαίρω το υπέροχο κείμενο σας ‘Ο απαίδευτος νους’ στον προσωπικό μου λογαριασμό στ ΦΒ, με αναφορά (αυτονόητο) της πηγής σας. Το άκουσα σε εκπομπή της Κας Όλγας Παππά στο Γ’ 90,9 Πρόγραμμα. ΄»Ο απωλεσθείς ήχος» (06.11, 16.30),

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here