Ο μάγος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου: μύθος ή αλήθεια;

2
407

Μια ενδιαφέρουσα ιστορία* από το βιβλίο του David Fisher ‘’The War Magician’’.

Νοέμβριος 1942

Η μάχη του Ελ Αλαμέιν έχει λήξει υπέρ των Συμμάχων. Η πρώτη αποφασιστική νίκη των Βρετανών στον πόλεμο ήταν γεγονός. Ο στρατάρχης Ρόμμελ, ‘’ η Αλεπού της ερήμου’’, είχε ηττηθεί από το Βρετανό στρατηγό, Μπέρναρντ Μοντγκόμερυ. Πίσω όμως από τους δυο βασικούς πρωταγωνιστές, κρύβεται κι ένας άλλος, με μεγάλο μερίδιο σε αυτή τη νίκη…


  • Στο Βασιλικό Μηχανικό

Λένε πως κάποτε η φαντασία ξεπερνά την πραγματικότητα. Αυτό συνέβη στην περίπτωση του Βρετανού ‘’μάγου’’, κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Ο Τζάσπερ Μάσκελαιν γεννήθηκε το 1902 στη Μεγάλη Βρετανία. Προερχόμενος από οικογένεια ταχυδακτυλουργών, με μεγάλη παράδοση, διδάχτηκε την ‘’μαύρη τέχνη’’ από τον πατέρα του Νέβιλ. Με μια σειρά από εντυπωσιακά τρικ έβγαζε τα προς το ζην στα θέατρα του Λονδίνου τα χρόνια του Μεσοπόλεμου. Είχε αποκτήσει μεγάλη φήμη και οι παραστάσεις που έδινε ήταν κατάμεστες από κόσμο. Όταν ξέσπασε ο πόλεμος το 1939, τα θέατρα άδειασαν και ο Μάσκελαιν έπρεπε να βρει καινούργιο κοινό. Από τις σκηνές του Λονδίνου θα έδινε πλέον νέες παραστάσεις στα θέατρα των πολεμικών επιχειρήσεων.

Έτσι παίρνει την απόφαση να καταταγεί στο Βασιλικό σώμα του Μηχανικού, θέλοντας να συνεισφέρει και ο ίδιος με τις ικανότητές του στον πόλεμο.

Στην αρχή οι ανώτεροί του τον αντιμετώπιζαν με καχυποψία, καθώς δεν ήταν πεπεισμένοι ότι θα μπορούσε να τους βοηθήσει με κάποιο τρόπο. Ο Μάσκελαιν για να κερδίσει την εμπιστοσύνη τους διοργανώνει μια επίδειξη, στην οποία ισχυριζόταν ότι θα εξαφανίσει ένα πολυβόλο.

Η επίδειξη πήγε πολύ καλά για τον μάγο, καθώς κατάφερε να εντυπωσιάσει έναν ανώτερο αξιωματικό, με ένα πολυβόλο καμουφλαρισμένο, έτσι, ώστε να φαίνεται εξαφανισμένο. Αποφασίζεται λοιπόν να σταλεί στο μέτωπο της Βορείου Αφρικής.

Την άνοιξη του 1941 ο Μάσκελαιν φτάνει στο Κάιρο. Μέσα σε τρεις μήνες έρχεται σε επαφή με μια ομάδα χημικών, μηχανικών, ηλεκτρολόγων, σκηνογράφων και ξυλουργών, που είχαν καταταγεί, και φτιάχνουν ένα καινούργιο τμήμα  που υπαγόταν στο Βασιλικό μηχανικό. Το όνομα που του έδωσαν ήταν ‘’Μαγική Συμμορία’’. Η ‘’Μαγική Συμμορία’’ αποδείχθηκε παρά πολύ χρήσιμη στους Συμμάχους και με μια σειρά τεχνασμάτων συνέβαλε στη νίκη.

Ο μάγος σε επίδειξη


  • Το λιμάνι της Αλεξάνδρειας

Πρώτη της αποστολή ήταν να ‘’εξαφανίσει’’ το λιμάνι της Αλεξάνδρειας, ένα πολύ σημαντικό κόμβο ανεφοδιασμού των Βρετανών, που είχε γίνει επανειλημμένα στόχος των γερμανικών βομβαρδιστικών. Η ‘’Μαγική συμμορία’’ αναλαμβάνει να φτιάξει ένα τεχνητό λιμάνι, στη λιμνοθάλασσα της Μαρεώτιδας, στα νότια. Με υλικά όπως λάσπη, χαρτόνια και μουσαμά φτιάχνει ομοιώματα ορμίσκων και πλοιαρίων. Ο Μάσκελαιν επίσης ζητά αεροφωτογραφίες του πραγματικού λιμανιού για να αναπαραστήσει τη φωτοσκίαση.

Στις 22 Ιουνίου φτάνει η στιγμή της κρίσης. Ο μάγος διατάσσει συσκότιση στο πραγματικό λιμάνι και φωτίζει το ψεύτικο. Πυροδοτώντας τα πυροτεχνήματα που είχαν τοποθετηθεί, οι Γερμανοί πιλότοι παραπλανούνται θεωρώντας ότι είναι πυρά βομβαρδισμών, με αποτέλεσμα, επί δυο μερόνυχτα να σφυροκοπούν την καρικατούρα. Η αποστολή πέτυχε, η ‘’Μαγική συμμορία’’ είχε κερδίσει την εμπιστοσύνη των ανωτέρων της. Ο μάγος είχε αποκτήσει την καινούργια του σκηνή. Αμέσως μετά προάχθηκε σε ταγματάρχη.

Ψεύτικο πλοιάριο


  • Διώρυγα του Σουέζ

Επόμενη αποστολή της ‘’Μαγικής συμμορίας’’ ήταν η διώρυγα του Σουέζ, ένα επίσης, ζωτικής σημασίας, πέρασμα που έπρεπε με κάποιο τρόπο να προφυλαχτεί. Ο Μάσκελαιν εκμεταλλευόμενος το φαινόμενο της διάθλασης κατασκευάζει ένα είδος στροβοσκοπικού προβολέα που λειτουργούσε με κάτοπτρο, τοποθετώντας 24 ανακλαστήρες μέσα σε μια μεταλλική λωρίδα. Το αποτέλεσμα ήταν εντυπωσιακό με το φως να προβάλει εκτυφλωτικό από διαφορετικές πλευρές. Οι απλοί προβολείς αναγνώρισης είχαν μετατραπεί σε ένα θανάσιμο όπλο.

Στις 21/9/1941 αποφασίζει ο ίδιος να δοκιμάσει την αποτελεσματικότητά τους. Η δοκιμαστική πτήση που έκανε είχε πολύ μεγάλη επιτυχία, αλλά παραλίγο να αποβεί μοιραία, καθώς ο πιλότος έχασε τον έλεγχο του αεροσκάφους και μόλις 400 μέτρα από την επιφάνεια τον ανέκτησε ξανά.

Στη διώρυγα τοποθετήθηκαν 21 από αυτούς τους άκρως αποτελεσματικούς προβολείς. Οι πιλότοι των εχθρών τυφλώνονταν από την τεράστια λάμψη τους. Έτσι καταρρίφθηκαν δεκάδες γερμανικά βομβαρδιστικά.

Ο μηχανισμός των στροβοσκοπικών προβολέων του Μάσκελαιν. Ένας από τους 21 προβολείς που τοποθετήθηκαν στη διώρυγα του Σουέζ.


  • Καμουφλάρισμα αρμάτων μάχης

Έχοντας επιτύχει και σε αυτή την αποστολή, ο στρατηγός Άρτσιμπαλντ Γουέιβελ, ζητά από τη ‘’Μαγική συμμορία’’ να καμουφλάρει επιτυχημένα με κάποιο τρόπο τα άρματα μάχης. Ο Μάσκελαιν και η ομάδα του φτιάχνουν ένα άξονα από 2 σκελετούς κατά μήκος του άρματος. Έπειτα τοποθετώντας κουρέλια πάνω στο σκελετό τα βάφει ολοκληρώνοντας τη μεταμφίεση. Επιπλέον τοποθετεί στις ερπύστριες αλυσίδες με καρφιά για να αποτυπώνονται τα ίχνη του ακριβώς όπως ενός φορτηγού.

Η διαδικασία μεταμόρφωσης του άρματος σε φορτηγό. Επάνω ο σκελετός τοποθετείτε στο άρμα. Κάτω το τελικό αποτέλεσμα. Αν κι από μια τόσο κοντινή λήψη δε φαίνεται η οφθαλμαπάτη, σε αποστάσεις άνω των 4χλμ που είχε ο εχθρός, ή σε αναγνώριση κατασκοπευτικών αεροσκαφών την καθιστούσε άκρως αποτελεσματική.

(Ένα άλλο πολύ ενδιαφέρον ‘’τρικ’’ ήταν να τοποθετούν κάτω από περιττώματα διαφόρων ζώων εκρηκτικά έτσι τα ανυποψίαστα εχθρικά άρματα προσέκρουαν επάνω).

  • Ελ Αλαμέιν

Η μεγαλύτερη όμως συμβολή της ‘’Μαγικής συμμορίας’’ ήταν στη μάχη του Ελ Αλαμέιν. Εκεί ο στρατηγός Μοντγκόμερι  προσπαθώντας να εξαπατήσει τους Γερμανούς απευθύνθηκε στον μάγο. Τον διέταξε να δημιουργήσει ένα εικονικό στράτευμα νότια των θέσεων του, δίνοντας την εντύπωση ότι από εκεί θα ξεκινήσει η επίθεση. Παράλληλα 1.000 καμουφλαρισμένα άρματα μάχης θα κινούνταν βόρεια.

Για να γίνει πιο πειστική η ‘’νότια δύναμη’’ κατασκευάστηκαν περίπου 2000 άρματα από συνθετικά υλικά, εικονικές σιδηροδρομικές γραμμές, τεχνητές ραδιοεπικοινωνίες, ένας ψεύτικος αγωγός πετρελαίου και αναπαραχθήκαν πιστά ήχοι εκρήξεων και μετακινήσεων. Η έκβαση της επιχείρησης  ήταν τόσο επιτυχημένη που έφερε τους Γερμανούς προ εκπλήξεως.

Στις ημέρες μεταξύ 18-19 Σεπτεμβρίου 1942 η δύναμη των φορτηγών-αρμάτων κατευθύνεται ανενόχλητα και καταλαμβάνει θέσεις μάχης. Οι Γερμανοί τσιμπούν το δόλωμα και μεταφέρουν τις δυνάμεις τους στην αντίθετη κατεύθυνση. Όταν συνειδητοποίησαν ότι μάχονται με μαριονέτες ήταν αργά.

Άρμα από συνθετικά υλικά

Στην τέχνη του καμουφλάζ οφείλουν πολλά οι Σύμμαχοι στο μέτωπο της Βορείου Αφρικής. Η μαγική συμμορία ήταν μια από τις αθέατες όψεις του πολέμου και ο Μάσκελαιν ένας αφανής ήρωας. Οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες γνώριζαν την ύπαρξή του. Τα τρικ του χρησιμοποιήθηκαν σε 16 χώρες της Ευρώπης και της Μέσης Ανατολής, κατά τη διάρκεια του πολέμου, με μεγάλη αποτελεσματικότητα.

Ο Ουίνστον  Τσόρτσιλ είπε σχετικά με τη συμβολή της ‘’Μαγικής Συμμορίας’’ στη νίκη : “Χάρη στην τέχνη του καμουφλάζ νικήσαμε τον πόλεμο. Ο εχθρός γνώριζε ότι θα επιτεθούμε αλλά όχι που, πότε, πως’’.

Ο Μάγος του πολέμου πέθανε το 1973 στην Κένυα. Τα κόλπα του δεν τα αποκάλυψε ποτέ. Η ‘’μαύρη τέχνη’’ θα παραμείνει απόρρητη μέχρι το 2046.

*Αν και είναι αρκετά συναρπαστικές οι πληροφορίες που παραθέτει  ο συγγραφέας, υπάρχουν και κάποιες ανακρίβειες. Για την πραγματική ιστορία και περεταίρω λεπτομέρειες δείτε εδώ.

Follow on Twitter: @PanagiotisDel

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ
Προηγούμενο άρθροΑς το πούμε στους νέους: Τέλειωσε ο βολικός δρόμος του δημοσίου
Επόμενο άρθροΗ «χύτρα» και η «κουτάλα» βασιλεύουν στα Πανεπιστήμια!
Ο Παναγιώτης Δελής γεννήθηκε το Μάρτιο του 1983 στην Αθήνα. Είναι ιστορικός, πτυχιούχος του τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστήμιου Αθηνών. Επίσης, κατέχει πτυχίο στα Οικονομικά από το τμήμα Χρηματοοικονομικής και Λογιστικής του ΑΤΕΙ Καλαμάτας. Εργάστηκε για ένα σύντομο χρονικό διάστημα στον χώρο των τραπεζών και ολοκλήρωσε την πρακτική του άσκηση στη Διεύθυνση Ιστορίας Στρατού (ΓΕΣ/ΔΙΣ). Εν συνεχεία, απέκτησε μεταπτυχιακό δίπλωμα στην Ιστορία των Διεθνών Σχέσεων από το London School of Economics και σήμερα ζει στη Βουδαπέστη όπου και ολοκληρώνει τις σπουδές του στη συγκριτική ιστορία στο Central European University. Από το Σεπτέμβριο του 2016 θα είναι υποψήφιος διδάκτωρ στο πανεπιστήμιο Simon Fraser στον Καναδά με θέμα διατριβής μία συγκριτική μελέτη μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας κατά τη διάρκεια των Βαλκανικών Πολέμων. Έχει συνεργαστεί με την Καθημερινή και την Εφημερίδα των Συντακτών και είναι τακτικός αρθρογράφος του περιοδικού Ιστορικά Θέματα. Τα επιστημονικά του ενδιαφέροντα εστιάζονται στο πρώτο μισό του 20ου αιώνα, στην στρατιωτική, διπλωματική και κοινωνική ιστορία της βίας.

2 ΣΧΟΛΙΑ

  1. Χάρηκα πολύ που αποκαλύψατε μία απαστράπτουσα πλευρά ενός ιστορικού γεγονότος που σίγουρα ελάχιστοι γνωρίζουν(εν Ελλάδι τουλάχιστον).Καταφέρατε να με»σαγηνέψετε»με την αφηγηματικότητα σας καθώς και με τον τρόπο σας να παραθέτετε γεγονότα πουανήκουν στο παρελθόν ζωντανεύοντας τα,δίνοντας τους μια άλλη ,κάπως αλλόκοσμη διάσταση.Επιτρέψτε μου να πω πως απ’ότι «διαισθάνομαι»καλώς πράξατε αυτή τη στροφή στην καριέρα σας.Επιτρέψτε μου επίσης να πω πως κάτι μου λέει ότι εσείς θα είστε απο εκείνους που δε νομίζω ότι θα αντιστεκόσασταν μπροστά στην πρόκληση της συγγραφής μιας συνοπτικής ιστορικής έρευνας,ούτε μπροστά στην προσφορά της «μαγικής πλευράς της αρχαιολογίας ή της ανθρωπολογίας όσον αφορά τουλάχιστον την ένταξη του ανθρώπου μέσα στην εκάστοτε κοινωνία ανά χρονικές περιόδους καθώς και τη συμπεριφορά του, τις θρησκείες,και άλλαπολλά που ζητούν απαντήσεις!!!

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here