Σμαραγδής: Υπήρχε κατάπτυστη διαπλοκή στο Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου

ContentSegment_16684222$W1000_H0_R0_P0_S1_V1$Jpg

O κορυφαίος Έλληνας σκηνοθέτης Γιάννης Σαραγδής τον Σεπτέμβρη ξεκινά τα γυρίσματα της πολυαναμενόμενης κινηματογραφικής ταινίας, με θέμα τη ζωή του μεγάλου οικουμενικού συγγραφέα Νίκου Καζαντζάκη. Με τη ευκαιρία αυτή μας μίλησε για όλα. Για το νέο ελληνικό κινηματογράφο, τους σκηνοθέτες, αλλά και τον Τσίπρα και τον Σαμαρά. Η συζήτηση μαζί του ήταν απολαυστική.

 

— Πώς επιλέξατε τον Καζαντζάκη;

Δεν επιλέγουμε εμείς τα θέματα, τα θέματα μας επιλέγουν. Έχω μια πολύ ειδική σχέση με τα έργα που έκανα, τα οποία μάλλον μου χαρίστηκαν από ένα αόρατο κέντρο που το αγνοώ, και που συχνά ο πυρήνας ή ολόκληρα τα έργα ήρθαν στον ύπνο μου. Ας είναι…

 

Ποια από όσα έχει πει κι έχει γράψει σε όλη τη διάρκεια της ζωής του σας αντιπροσωπεύουν;

Πολλά…!!! Αλλά ας πούμε τούτα:

  1. «Όλο δόξα και πείνα είσαι, κακομοίρα Ελλάδα. Από τη φτέρνα ως την κορφή όλο ψυχή. Δεν πρέπει να χαθείς, όχι δε θα σε αφήσουμε εμείς να χαθείς, μάνα».

2. «Υπάρχει στον κόσμο τούτον ένας μυστικός νόμος – αν δεν υπήρχε, ο κόσμος θα ‘ταν από χιλιάδες χρόνια χαμένος – σκληρός και απαραβίαστος: το κακό πάντα στην αρχή θριαμβεύει και πάντα στο τέλος νικιέται».

3. «Η ομορφιά δεν έχει έλεος. Δεν την κοιτάζεις, αυτή σε θωρεί και δεν συγχωρεί».

  1.  Για την Κρητική ματιά του έλεγε: «να αγαπάς τη ζωή, να τη χαίρεσαι και να μην φοβάσαι το θάνατο».

 

Μέσα από την ταινία σας, έτσι όπως την έχετε οραματιστεί, τι θέλετε να προβάλλετε περισσότερο από τον μεγάλο Έλληνα συγγραφέα;

Η ταινία θα προσπαθήσει να βάλει σε κίνηση τις μεγάλες αξίες της ζωής και του Ελληνικού Πολιτισμού που υπηρέτησε και ανέδειξε ο μεγάλος αυτός οικουμενικός συγγραφέας, ο μεγαλύτερος μετά τον Όμηρο. Επίσης, θα προσπαθήσει να ανατρέψει θετικά την εικόνα για τον Καζαντζάκη. Για παράδειγμα, η αίσθηση του κόσμου είναι ότι ο Κρήτας συγγραφέας ήταν ένας πολύ σοβαρός και αγέλαστος άνθρωπος. Ωστόσο, η αλήθεια είναι τελείως διαφορετική. Ο  Καζαντζάκης είχε τρομερό χιούμορ και όταν σε συζητήσεις με τους φίλους του  βάραινε η ατμόσφαιρα, εκείνος είχε ένα τρόπο να διασκεδάζει με ένα είδος  «γελωτοθεραπείας», όπως την ονόμαζε.  Ήταν άνθρωπος χωρίς κακίες.  Μέσα από την ταινία θα προσπαθήσω να αναδείξω όλες τις πλευρές του, αλλά και κάποιες αλήθειες για την προσωπικότητά του και την ζωή του, γιατί έχουν ειπωθεί απίστευτα ψεύδη, δηλαδή οι κομμουνιστές τον έλεγαν αντικομμουνιστή και τον κυνηγούσαν. Ενώ οι δεξιοί, τον κυνηγούσαν ως κομμουνιστή και άθεο. Δεν ήταν τίποτε από τα δύο. Ο Καζαντζάκης ήταν βαθιά  ένθεος.

Ειπώθηκε ψευδώς ότι τον αφόρισε η Ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία. Αυτό δεν συνέβη ποτέ. Η εκκλησία της Κρήτης ανήκει στο Πατριαρχείο και όταν ο Πατριάρχης Αθηναγόρας, αληθινά χαρισματικός, τόσο όσο και ο σημερινός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, ρωτήθηκε από δημοσιογράφους για την σχέση της Εκκλησίας με τον Καζαντζάκη, εκείνος εκδήλωσε τον θαυμασμό του προς το πρόσωπο του συγγραφέα και δήλωσε τότε ότι στη βιβλιοθήκη του Πατριαρχείου υπάρχουν όλα τα έργα του. Επίσης, στην κηδεία του στην Κρήτη κατά την εξόδιο ακολουθία ήταν παρών ο Αρχιεπίσκοπος Ευγένιος, αλλά και όλες οι εκκλησιαστικές αρχές, πράγμα που αποκρύπτεται εντέχνως, χρόνια τώρα. Αυτή είναι η αλήθεια. Όπως είναι επίσης αλήθεια πως η Καθολική Εκκλησία είχε γράψει στο index των απαγορευμένων βιβλίων το έργο του «Ο Τελευταίος Πειρασμός». Μια από τις ντροπές του Καθολικισμού…

— Ο Νίκος Καζαντζάκης προσπάθησε να κατανοήσει βιωματικά το Χριστό, το Βούδα, τον Λένιν. Κατέληξε να μη φοβάται το θάνατο. Όλα αυτά πώς θα τα συμπεριλάβετε στην ταινία σας προκειμένου να περάσετε αυτά τα βαθιά νοήματα;

Έλα ντε… Θα προσπαθήσω. Οι παλιοί άνθρωποι του κινηματογράφου έλεγαν: «το πανί θα δείξει», εννοώντας την μεγάλη οθόνη. Αυτό που έχω να πω σίγουρα είναι ότι σε αυτή την ταινία θα προσπαθήσω να καταθέσω την απέραντη αγάπη μου για τον μεγάλο συμπατριώτη μου Κρήτα. Και επίσης, θα καταδείξω την τεράστια αγάπη του για την Ελλάδα. Δείτε τι έχει γράψει: «Μια από τις πιο μεγάλες χαρές που μπορεί ν’ αξιωθεί ο άνθρωπος στον κόσμο τούτο είναι να φυσάει αλαφρό αγεράκι και ν’ αρμενίζεις στο Αιγαίο˙ δεν μπόρεσα ποτέ να φανταστώ πώς γίνεται να ‘ναι αλλιώς ο Παράδεισος. Ποια άλλη χαρά, στον ουρανό και στη γης, μπορεί να ‘ναι καλύτερα αρμονισμένη με το κορμί και με την ψυχή του ανθρώπου; Ο αγαπημένος αόρατος κόσμος γίνεται ορατός, κι ό,τι λέμε Θεός κι αιώνια ζωή και μακαριότητα δεν αφανίζεται. Κλείσε τη φριχτή ώρα του θανάτου τα μάτια, κι αν δεις τη Σαντορίνη, τη Νάξο, την Πάρο, τη Μύκονο, θα μπεις, χωρίς να μεσολαβήσει το χώμα, στον Παράδεισο. Τι ‘ναι ο κόρφος του Αβραάμ μπροστά στην ελληνική τούτη, καμωμένη από το νερό, πέτρα και δροσερό μελτέμι, αιωνιότητα; Χαίρουμουν που ήμουν άνθρωπος, άνθρωπος και Έλληνας.» από αυτό μπορείτε να καταλάβετε γιατί θέλω να κάνω αυτή την ταινία.

Θεωρείτε πως αν ο Καζαντζάκης διδασκόταν στα σχολεία, οι νέες γενιές θα είχαν διαφορετικό μυαλό και διαφορετική αντίληψη των γεγονότων;

Βεβαίως, γιατί ο Καζαντζάκης είναι ανεξάντλητη πηγή σοφίας και απλότητας, τι καλύτερο για τις νεαρές ψυχές… Ούτως ή άλλως, η σχέση που έχουν οι άνθρωποι με τα δημιουργήματα των καλλιτεχνών έχουν έναν κυματισμό. Σήμερα είναι μια περίοδος που πάει να ξεχαστεί ο Καζαντζάκης από τους ανθρώπους της εποχής μας. Ωστόσο, όσοι τον ξαναδιάβασαν πρόσφατα για δεύτερη ή τρίτη φορά, αγαπούν περισσότερο το έργο του, λόγω των δικών τους εμπειριών της ζωής. Οι καινούριες γενιές δεν τον έχουν ανακαλύψει ακόμη, ωστόσο μακάρι να τον ανακαλύψουν τώρα, γιατί οι μεγάλοι συγγραφείς όπως ο Νίκος Καζαντζάκης και τα έργα τους είναι πάντα επίκαιρα διότι δημιουργούν οροπέδια καταφυγής  της ανθρώπινης ψυχής που μπορεί να τα ανακαλέσει η κάθε ψυχή όταν έχει ανάγκη να πάρει δύναμη από αυτά… Γιατί τα έργα τέχνης είναι αγαθές βόμβες αγάπης… το λιπαντικό της ψυχής… Παρηγορούν και δίνουν δύναμη για να αντέξουμε τη μοίρα μας…

Τι ακριβώς συμβαίνει με το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου;

Ο κινηματογράφος είναι η μεγάλη λαϊκή τέχνη των καιρών μας, που όμως είναι απόλυτα εξαρτημένη από τα χρήματα και δυστυχώς χρειάζονται αρκετά έως πολλά για να γίνει μια ταινία. Ειδικά στην Ελλάδα σε μεγάλο βαθμό οι ταινίες και οι σκηνοθέτες εξαρτώνται από τις χρηματοδοτήσεις του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου. Δυστυχώς, τα τελευταία χρόνια το Ε.Κ.Κ. με εντελώς λανθασμένη πολιτική χρηματοδοτούσε και προωθούσε κατά κύριο λόγο θεματολογίες με αρνητικό πρόσημο (αποκλείοντας συνειδητά ταινίες με θετικό πρόσημο) και αυτό γινόταν γιατί οι φθαρμένες διοικήσεις του, ακολουθούσαν τις διεθνείς μόδες του κινηματογράφου που προβάλουν την ασχήμια, την νεοβαρβαρότητα, την διάλυση και το χάος αλλά και γιατί πίσω από τις αποφάσεις των διοικούντων υπήρχε ιδιοτέλεια, εμπάθεια, παρεοκρατία, δηλαδή κατάπτυστη διαπλοκή. Ένα είδος βαρονίας με καλά κρυπτώμενο τον βαρόνο όπως διαφαίνεται από τα κείμενα αυτών που παραιτήθηκαν καταγγέλλοντας… Χρειάζεται να δώσουμε τα εύσημα στον υπουργό Πολιτισμού που τόλμησε να τους καταργήσει ενάντια σ’ ένα ολόκληρο σύστημα αλληλοκάλυψης που τους στήριζε λυσσωδώς.

Και οι νέοι Έλληνες σκηνοθέτες;

Μεγάλα Ταλέντα… Ναι…ο Ελληνικός κινηματογράφος των νέων σκηνοθετών είναι έργα τρομερά ταλαντούχων σκηνοθετών που όμως πρέπει να βρουν το δρόμο τους, έξω από τις ψυχοφθόρες μόδες που τους επιβάλλονται αλλά και από τις διαπλοκές που μέχρι τώρα τους κηδεμόνευαν για να μπορέσει η τέχνη τους να ενταχθεί στην ομορφιά, ακρογωνιαίο λίθο της αρμονίας του σύμπαντος.

– Κι εσείς, που η ταινία σας είναι συμπαραγωγή ευρωπαϊκών χωρών πού βρίσκεται σε σχέση με το Ε.Κ.Κ.;

Αν θα με ρωτούσατε πριν από τις αλλαγές στη διοίκηση του Ε.Κ.Κ. θα σας έλεγα πως προσπαθώντας να κάνω ταινία τον Καζαντζάκη, διώχτηκα περίπου ως εχθρός του Έθνους…!!! Γιατί στον Καζαντζάκη όσο ζούσε, λίγα του κάνανε αντίστοιχα πρόσωπα; Από τους ανθρώπους αυτούς τους διέφυγε αυτό που έλεγε ο Μακρυγιάννης: «θα χαθούμε γιατί αδικήσαμε», και ιδού τα αποτελέσματα… Αδίκησαν και περιήλθαν σε ανυποληψία… Ευτυχώς, ο νέος πρόεδρος του Ε.Κ.Κ. αλλά και η νέα Γενική Διευθύντρια είναι πρόσωπα ηθικά, έξω από κακοψυχίες και ιδιοτέλειες… και πιστεύω ότι θα κάνουν το αυτονόητο: δίκαια κριτήρια χωρίς ιδιοτελείς αποκλεισμούς. Όσον αφορά την ταινία ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ περιμένω τις εγκρίσεις που έρχονται για να μην χάσω τους συμπαραγωγούς, κυρίως τον Γάλλο που πιστεύει πως το σενάριο είναι «προστατευμένο» και πως είναι από τα ωραιότερα που διάβασε ποτέ! (ε, ας το πούμε… δεν είναι ο μόνος άλλωστε…). Έχουμε προγραμματίσει να αρχίσουμε γυρίσματα στις 26 Σεπτεμβρίου από την Κρήτη, ώστε να είναι έτοιμη η ταινία το 2017, έτος το οποίο ο υπουργός Πολιτισμού κ. Μπαλτάς κήρυξε Έτος Νίκου Καζαντζάκη.

— Κι εσείς; Πώς νιώθετε όταν διαβάζετε το σενάριο της ταινίας που ετοιμάζετε;

Κλαίω και πάντα σκέφτομαι με ευγνωμοσύνη αυτό που έγραψε ο νομπελίστας Ελύτης: «Γιατί τα δάκρυα είναι κι αυτά, πατρίδα που δεν χάνεται».

 Και πάμε από την Ελλάδα του Καζαντζάκη στην Ελλάδα του σήμερα. Νομίζετε πως η τέχνη παίζει τον ίδιο ρόλο στην δική μας εποχή της κρίσης;

Η τέχνη είναι πάντα το δροσερό αεράκι της ζωής, στην εποχή της κρίσης ακόμα περισσότερο. Πώς θα μπορούσαμε να φανταστούμε τη ζωή μας χωρίς την ύπαρξη της τέχνης που η φύση της είναι να δημιουργεί παραδείσους καταφυγής της ανθρώπινης ψυχής, να παρηγορεί και να δίνει δύναμη ώστε οι άνθρωποι να συμφιλιωθούν με τη μοίρα τους; Η αγαθή, η αμόλευτη τέχνη σε περιόδους κρίσης όπως στις μέρες μας μπορεί να βοηθήσει να αναδείξουμε τον ΑΝΩΤΕΡΟ ΕΑΥΤΟ μας, δηλαδή να είμαστε αληθινά χρήσιμοι στους άλλους που είναι το αιώνιο ζητούμενο της ανθρώπινης περιπέτειας. Αλλιώς, πώς η ψυχή θα μπορέσει να ανορθωθεί, ώστε στον επόμενο κύκλο της (κατά Πυθαγόρα) να αναβαθμιστεί και να πλησιάσει περισσότερο τη κεντρική πηγή, το Υπέρτατο Ον. Δηλαδή το απλούστερο: να κάνουμε το καλό και να δίνουμε στους άλλους από αυτά που δεν έχουμε…

Είχατε πει σε παλαιότερη συνέντευξή σας ότι ο Αλέξης Τσίπρας θα γινόταν Πρωθυπουργός κάποια στιγμή και ηγέτης. Όλο αυτό το διάστημα που είναι στην εξουσία, ποια λάθη έχει κάνει και ποια σωστά;

Ναι, πράγματι το είχα προβλέψει πολλά χρόνια πριν, όταν έγινε αρχηγός του ΣΥΡΙΖΑ του 3%. Φαινόταν… Τώρα ως πρωθυπουργός νομίζω ότι του χρεώνεται η φούσκα Βαρουφάκη με τα μοιραία αποτελέσματα για τη χώρα μας. Νομίζω ότι το αναγνωρίζει και ο ίδιος.

– Μία αριστερή κυβέρνηση, ποτέ δε θα έκανε περικοπές σε συντάξεις, μισθούς και λεηλασία της ακίνητης περιουσίας. Μήπως τελικά ο Αλέξης Τσίπρας δεν ήταν έτοιμος να αναλάβει τη θέση αυτή την συγκεκριμένη χρονική περίοδο που ανέλαβε;

Το τι είναι ο Τσίπρας ή ο Σαμαράς ή όποιος διοίκησε την Ελλάδα θα το πει ο χρόνος, όχι εγώ.

Η κίνηση της Αγγλίας να βγει εκτός ευρώ, θα μας επηρεάσει στο μέλλον; Η Ελλάδα θα μπορούσε να βγει εκτός ευρώ τη χρονική αυτή  περίοδο;

Η Ελλάδα είναι πλέον ένα κομμάτι της θρυμματιζόμενης Ευρώπης. Και θρυμματίζεται από την κρυπτοβάρβαρη κηδεμονία της αδιόρθωτης Γερμανίας. Προβλέπω σταδιακή διάλυση, δυστυχώς.

Το σενάριο της ταινίας σας βασίστηκε στην «Αναφορά στον Γκρέκο», που είναι ένα είδος αυτοβιογραφίας. Ο Καζαντζάκης της ταινίας σας, τι άνθρωπος είναι;

Ήταν ένας άκακος άνθρωπος και αληθινός μύστης της «μέσα Ανώτερης Ελλάδας».

Επιλέγετε, όπως και τώρα, πρόσωπα με θετικό πρόσημο. Δεν σας προκαλούν το αρνητικά πρόσωπα;

Γιατί να με προκαλούν; Είναι σαν να έχετε μπροστά σας τη γαλάζια θάλασσα και ένα σκουπιδότοπο. Εσείς δεν θα διαλέγατε τη γαλάζια θάλασσα, δηλαδή το θετικό; Μπορεί κανείς να φανταστεί το τι συμβαίνει στην ψυχή αυτών που προβάλλουν στα έργα τους την άρνηση, την ασχήμια. Δεν ξέρω, μπορεί να είναι και ψυχαναλυτικό το θέμα. Είναι και θέμα μόδας. Οι μόδες στον καιρό που ζούμε από τον 20ο αιώνα και μετά είναι η ασχήμια, το αρνητικό στοιχείο. Δηλαδή το χάος. Ενώ οι αρχαίοι Έλληνες είπαν άπαξ τι είναι η ομορφιά. Ομορφιά ίσον ένταξη στην αρμονία του σύμπαντος. Όσο προβάλλουμε την ασκήμια καθυστερούμε, κάνουμε κακό, και βλάπτουμε την ανθρώπινη ψυχή, ξεχνώντας πως η ψυχή είναι ΦΩΣ και αναπνέει από την αρμονία και την ομορφιά.

Σχετικά Άρθρα


Αφήστε το σχόλιο σας

*

code