Η πρόταση του Βερολίνου να οριστεί Επίτροπος στην Ελλάδα που θα ελέγχει και θα εγκρίνει τα δημοσιονομικά, ξεπέρασε κάθε προηγούμενο κι ήρθε να πείσει και τους πιο δύσπιστους -εκείνους που αποδοκίμαζαν με ειρωνικά σχόλια όσους υποστήριζαν ότι το νέο Μνημόνιο οδηγεί σε Γερμανική κατοχή. Ακόμη και στο Βερολίνο προκάλεσε αντιδράσεις. Ο ευρωβουλευτής Γιώργος Χατζημαρκάκης δήλωσε πως «φαίνεται ότι πέθανε η λογική στο Βερολίνο», ενώ ο συνάδελφός του στο Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, Μάρκους Φέρμπερ αναφέρθηκε σε πρόσφατη απόφαση του Ανώτατου Συνταγματικού Δικαστηρίου της Γερμανίας που αναγνωρίζει τη διαχείριση προϋπολογισμού ως θεμελιώδες σημείο εθνικής κυριαρχίας, που δεν επιτρέπει παρεμβάσεις από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Όλα αυτά έρχονται σε περίοδο που το Βερολίνο έδειχνε να κάνει ανοίγματα στην ελληνική κοινωνία, συνειδητοποιώντας τη μεγάλη ζημιά που έχουν κάνει τα δύο τελευταία χρόνια στις ελληνογερμανικές σχέσεις, οι φραστικές υπερβολές, η αυστηρή ρητορική των Γερμανών επισήμων αλλά και τα ανθελληνικά δημοσιεύματα στον Γερμανικό Τύπο. Μάλιστα, το Βερολίνο έχει πειστεί ότι θα βελτιώσει την εικόνα της Γερμανίας στην Ελλάδα και θα μετριάσει τα αντιγερμανικά αισθήματα η πιο ενεργή παρουσία του στην Αθήνα. Για τον λόγο αυτό, σύντομα δύο μεγάλα ιδρύματα το (Κόνραντ Αντενάουερ, επίσημο Think-Tank των Γερμανών Χριστιανοδημοκρατών (CDU), και το Φρίντριχ Εμπερτ των Σοσιαλδημοκρατών (CDU)) θα ανοίξουν γραφεία στην ελληνική πρωτεύουσα.

Η γερμανική πρόταση για ορισμό Επιτρόπου, αφού προκάλεσε αρνητικά αντανακλαστικά στην κοινωνία και το πολιτικό σύστημα, λειτούργησε συσπειρωτικά για τον Λουκά Παπαδήμο και τους τρεις πολιτικούς αρχηγούς στην σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου. Η ανάγκη να διασφαλισθεί ο παράγοντας της εθνικής κυριαρχίας ήταν βασικός λόγος που οδήγησε τους πολιτικούς αρχηγούς στην σύγκλιση, σχετικά με το πλαίσιο διαπραγμάτευσης για το PSI και τη δανειακή σύμβαση, παρά τις σημαντικές διαφωνίες που υπάρχουν επί του δεκασέλιδου υπομνήματος του νέου Μνημονίου.

Ο Πρωθυπουργός εξασφάλισε από τους πολιτικούς αρχηγούς ισχυρή εντολή, καθώς όλοι διαπίστωσαν ότι, για πρώτη φορά, υπάρχουν περιθώρια για διαπραγμάτευση “πακέτο” που θα συμπεριλάβει την εμπλοκή της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας στο «κούρεμα» του ελληνικού χρέους, όπως και άλλους όρους, που αν επιτευχθούν θα μπορούσαν να καταστήσουν το ελληνικό χρέος βιώσιμο. Παρά το κλίμα ασφυκτικών πιέσεων που έχει καλλιεργηθεί, υπάρχουν νέα δεδομένα. Αρκετοί παράγοντες σε μεγάλες Ευρωπαϊκές πρωτεύουσες παραδέχονται, πλέον, ότι δεν είναι ελληνικό το πρόβλημα της Ευρώπης.

Όμως, το νέο βασικό στοιχείο που δημιουργείται, είναι η άποψη ότι παρά την ανικανότητα και τις αστοχίες της ελληνικής κυβέρνησης αλλά και τις αγκυλώσεις της κοινωνίας, είναι λάθος το πρόγραμμα που ακολουθεί η Τρόϊκα στην Ελλάδα και η επιμονή της οδηγεί σε βαθύτερη ύφεση.

Ο Πόουλ Τόμσεν, επικεφαλής του ΔΝΤ στην Ελλάδα, και οι άλλοι εκπρόσωποι της Τρόϊκας απέτυχαν, γιατί βλέπουν μόνο αριθμούς στο ελληνικό πρόγραμμα και δεν συνυπολογίζουν άλλους παράγοντες.

Η αλαζονική συμπεριφορά του κ. Τόμσεν στις συναντήσεις που είχε τις τελευταίο διάστημα με υπουργούς έχει προκαλέσει αρνητικά σχόλια στο ΔΣ του Διεθνούς Οργανισμού. Αρκετά μέλη του ΔΣ του ΔΝΤ, θεωρούν ότι πλέον έχει αρχίσει η αντίστροφη μέτρηση για την αποχώρησή του.

Είναι αλήθεια, πάντως, ότι μέχρι τώρα η κυβέρνηση έδειξε μεγάλες αδυναμίες στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων- τόσο σε πολιτικό επίπεδο με τους ηγέτες της Ευρωπαϊκής όσο και με ανώτερους εκπροσώπους της Τρόϊκας. Φρόντισαν φυσικά, κι εξακολουθούν να φροντίζουν, κάποιοι παράγοντες, εκτός και εντός Ελλάδας, να σιγοντάρουν στο παιχνίδι των απειλών για πιθανή χρεοκοπία, δημιουργώντας έτσι ασφυκτικό κλίμα. Μεγάλη ζημιά έχει γίνει κι από ανώτερα στελέχη υπουργείων και δημοσίων οργανισμών που, για να φανούν “συνεργάσιμοι” σε στελέχη της Τρόϊκας, έχουν εισηγηθεί χωρίς δεύτερη σκέψη, τις πιο δυσμενείς λύσεις χωρίς να υπολογίζουν τα συμφέροντα της χώρας και ευαισθησίες της κοινωνίας.

Είναι γνωστά τα δημοσιονομικά προβλήματα της χώρας, οι αδυναμίες του κράτους και οι παθογένειες του συστήματος. Οι Έλληνες υπουργοί και οι συνεργάτες τους, όμως, έπρεπε να προσπαθήσουν με σθεναρά επιχειρήματα να πείσουν τους εκπροσώπους της Τρόϊκας ότι τα νούμερα δεν βγαίνουν…

Με όσο ρεαλισμό κι αν προσεγγίσει κανείς τη συζήτηση με εκπρόσωπους της Τρόϊκας, στην Αθήνα και την Ουάσιγκτον, διαπιστώνει πόσο εκτός πραγματικότητας είναι οι απόψεις τους για την ελληνική οικονομία και την κοινωνία.

Είτε εσκεμμένα είτε από ανικανότητα, ο κ. Τόμσεν και η Τρόϊκα επιμένουν στην υλοποίηση ενός προγράμματος που δε βγαίνει. Την ευθύνη, όμως, την έχει η κυβέρνηση που πρέπει να βρει απάντηση τώρα στην ώρα της διαπραγμάτευσης για τη νέα δανειακή σύμβαση, και να βάλει στόχους που είναι εφικτοί για την ελληνική οικονομία. Αν συνεχίσει την ίδια τακτική, οι δανειστές που γνωρίζουν ότι δεν μπορούμε να πιάσουμε τους στόχους μας θα μας εξαναγκάσουν με τις εγγυήσεις να ξεπουλήσουμε την χώρα…

*Ο Φάνης Παπαθανασίου είναι διπλωματικός συντάκτης και παραγωγός ντοκιμαντέρ.