«Θερινή σύναξις αγροφυλάκων»

5
30

Ας μου επιτραπεί να παραφράσω («θερινή» αντί του «εαρινή» ) τον τίτλο της βραβευμένης  ταινίας του Δ. Αβδελιώδη «η εαρινή σύναξις των αγροφυλάκων» και να σχολιάσω τα τεκταινόμενα των ημερών με λίγο σκωπτική διάθεση,  αλλά βρίσκω την υπόθεσή της προκλητικά επίκαιρη και εξαιρετικά αλληγορική.

Θυμίζω την υπόθεση συνοπτικά: «Μετά το θάνατο του αγροφύλακα του χωριού, το τοπικό συμβούλιο ζητά από τον αγρονόμο το διορισμό αντικαταστάτη. Κανείς αγροφύλακας, όμως, δε δέχεται τη θέση, λόγω της κακής φήμης του χωριού και του πρόσφατου θανάτου του προηγούμενου αγροφύλακα, ο οποίος συνέβη μάλιστα εν ώρα υπηρεσίας. Τελικά η κοινότητα επανέρχεται, προσφέροντας ένα πρόσθετο οικονομικό κίνητρο για αγροφύλακες που θα αδιαφορούσαν για τα παραπάνω και θα δέχονταν τη θέση. Μετά την εξέλιξη αυτή αρχίζει να εκδηλώνεται το ενδιαφέρον των αγροφυλάκων και η θέση δεν αργεί να πληρωθεί. Γρήγορα, όμως, ο αγρονόμος θα αναγκαστεί να αποσύρει τον αγροφύλακα, αφού αδυνατεί να φέρει εις πέρας την αποστολή του και το ίδιο θα συμβεί και για τους τρεις διαδόχους του…»

Ξαναβλέποντας την ταινία, ένα από αυτά τα ζεστά βράδια του Ιουλίου, έπιασα τον εαυτό μου να κάνει συνειρμούς σχετικά με το προτεινόμενο σχέδιο νόμου για τα Πανεπιστήμια. Οι αντιστοιχίες είναι προφανείς: Όπου «αγρονόμος» διαβάστε «Υπουργείο», όπου «χωριό» διαβάστε «Πανεπιστήμιο», ο «τεθνεώς αγροφύλακας» παραπέμπει στους εν υπηρεσία Πρυτάνεις των Ιδρυμάτων, το «τοπικό Συμβούλιο» είναι το «Συμβούλιο του Ιδρύματος»  και  «ο νέος αγροφύλακας» είναι ο νέος «ακαδημαϊκός ηγέτης- Πρύτανης», που θα προκύψει από το διεθνή διαγωνισμό που προτείνει το Σχέδιο Νόμου.

Στην πραγματικότητα, είμαι πλέον σίγουρος ότι θα βρεθούν πολλοί νέοι αγροφύλακες να δεχθούν τη θέση, παρά την  κακή φήμη του «χωριού».  Ίσως δε το χωριό να δυσφημίστηκε τόσο πολύ τελευταία για να γίνει περισσότερο ελκυστικό σε «νέους αγροφύλακες». Ίσως, ακόμη, «ο θάνατος του αγροφύλακα» να ήταν μία αναγκαιότητα για να ξετυλιχθεί το σενάριο. Από την ταινία, πάντως, ας κρατήσουμε ότι « η θερινή σύναξις των (νέων) αγροφυλάκων» έφερε άκαρπες συγκρούσεις  και εξελίχθηκε σε ιλαροτραγωδία. Τελικά, χαμένο βγήκε το «χωριό». Και εδώ τελειώνει η αλληγορία.

Στην πραγματική ζωή, αυτό που προέχει, κατά τη γνώμη μου, είναι η υπεράσπιση του «χωριού»/Πανεπιστημίου από τις ποικίλες θερινές συνάξεις «επίδοξων αγροφυλάκων». Όχι γιατί είναι κανείς αναντικατάστατος ή γιατί διαθέτει το αλάθητο του Πάπα, πολύ δε περισσότερο, γιατί έχει «βολευτεί» και νιώθει «κυρίαρχος των αγρών του χωριού».

Η ανάγκη της υπεράσπισης, πέρα από τον αυτονόητο σεβασμό στις πεποιθήσεις του καθενός, προκύπτει  σήμερα από την οφειλή να αντιδράσουμε στην πλέον καλά οργανωμένη επικοινωνιακά επιχείρηση ισοπέδωσης αυτού που συνιστά ακόμη δημόσιο Πανεπιστήμιο, αυτού που εμπεριέχουν ακόμη οι όροι «δημόσιο αγαθό, ακαδημαϊκή αρχή, ακαδημαϊκές αξίες, αυτοδιοίκηση και συμμετοχή». Η ένταση της επιχειρούμενης απαξίωσης εκπλήσσει, ιδιαίτερα όταν η λογική των θέσεων και του διαλόγου εξισώνεται  αυτόματα με «παρωχημένες δήθεν» κόκκινες γραμμές, οι δημοκρατικές διαδικασίες επικρίνονται  ως λαϊκοδημοκρατικές αγκυλώσεις καθεστωτικών ή συντεχνιακών μπριγάδων, η κριτική εξοβελίζεται ως ακραία και ύποπτη αντεπαναστατική πράξη – όταν δεν είναι απλά εκδήλωση του «παλιού» και σύμπτωμα ενός εκφυλισμένου πανεπιστημιακού αταβισμού-,   ο κιτρινισμός, οι δίκες προθέσεων και η συκοφαντία αναδεικνύονται σε επικοινωνιακό υπόστρωμα της «νέας πολιτικής ορθότητας».

Ψυχραιμία φίλοι μου! Αυτή η ένταση είναι κατασκευασμένη από πολύ παλιά υλικά για να εκφράσει κάτι καινούργιο. Αδικείτε- ορισμένοι, ιδιαίτερα σημαντικοί, εξ υμών-  το Πανεπιστήμιο που άξια υπηρετείτε, που αναδείξατε όπως σας ανέδειξε και αυτό και τις πόρτες του οποίου διαβαίνετε  καθημερινά και θα συνεχίσετε να το κάνετε και στο μέλλον. Δεν αρκεί  να αναφωνήσουμε εν χορώ και οργάνοις «μεταρρύθμιση»-«μεταρρύθμιση» για να υπάρξει ουσιαστική αλλαγή στην Ανώτατη Εκπαίδευση.  Στην περίοδο των εκπτώσεων, οι αναγραφόμενες τιμές δεν πάντα αληθινές! Ψυχραιμία και ίσως αυτοσυγκράτηση σε έναν οίστρο, στον οποίο κάποιοι σπεύδουν να επενδύσουν για να αναδιατάξουν παίγνια και στρατούς!

Πέρα από τη θυμηδία που μπορεί να μου προκαλεί η  «θερινή σύναξη των αγροφυλάκων», υπάρχει και κάτι που με ανησυχεί. Με ανησυχούν τα φαινόμενα που οδηγούν στον παραμερισμό των αξιών του Πανεπιστημίου ή του σεβασμού των ακαδημαϊκών αρχών, του σεβασμού της ετερότητας και της ανοχής απέναντι στην αντίθετη γνώμη. Με ανησυχούν τα φαινόμενα  που προκαλούν εν τέλει μια έκρηξη συγκρούσεων, λογιστικών εκπτώσεων,  γραφειοκρατικών αντιλήψεων,  και αγνόησης των ίδιων των ανθρώπων που υπηρετούν το Πανεπιστήμιο. Όλα τα παραπάνω κινητοποιούν μη φίλιες δυνάμεις σε βάρος της αποστολής και της κοινής ζωής μας στο Πανεπιστήμιο. Αυτές βλάπτουν σοβαρά την πραγματική μεταρρύθμιση.

Αν δεν ανατραπούν αυτά τα φαινόμενα, φοβούμαι ότι θα αναγκαστούμε πολύ σύντομα να δούμε μία άλλη ταινία. Ίσως «Το δέντρο που πληγώναμε», του ίδιου σκηνοθέτη…

*Ο Θοδωρής Παπαθεοδώρου είναι Πρύτανης του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου.

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ
Προηγούμενο άρθροΝα ψοφήσει η κατσίκα του γείτονα!
Επόμενο άρθροΗ Ελλάδα είναι ψυγείο γεμάτο σάπια κρέατα
Ο Θόδωρος Παπαθεοδώρου είναι Καθηγητής Αντεγκληματικής Πολιτικής και Πρύτανης του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου. Γεννήθηκε στην Πάτρα το 1965, σπούδασε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και ανακηρύχθηκε Διδάκτορας Ποινικών και Εγκληματολογικών Επιστημών στο Πανεπίστημιο του Poitiers (Γαλλία). Το 1994 εξελέγη Maître de Conférences (Επίκουρος Καθηγητής) Ποινικού Δικαίου και Εγκληματολογικών Επιστημών στην Νομική Σχολή της La Rochelle (Γαλλία). Κύρια έργα του: Η έννοια της τιμωρίας. Μία συνέντευξη του Μ. Φουκώ, Αντ. Ν. Σάκκουλας, Αθήνα Κομοτηνή, 1990, La perception des textes pénitentiaires européens par les droits français et grec, Ant. N. Sakkoulas, 1995, Le code pénitentiaire hellénique, Etre et Connaître, 1997, Δημόσια ασφάλεια και αντεγκληματική πολιτική, Νομική Βιβλιοθήκη, Αθήνα, (α´ έκδ. 2002) β´έκδ. 2005, Η σεξουαλική παρενόχληση στην εργασία, Νομική Βιβλιοθήκη, 2006, Νομικό καθεστώς αλλοδαπών, Νομική Βιβλιοθήκη, β´έκδ. 2010, Επιτηρούμενη Δημοκρατία. Η ηλεκτρονική παρακολούθηση στην κοινωνία της διακινδύνευσης, Εκδ. Βιβλιόραμα, 2009. Επίσης, έχει δημοσιεύσει πολλά άρθρα και επιστημονικές μελέτες σε ελληνικά και διεθνή νομικά περιοδικά. Το 2003 είχε ορισθεί από το Υπουργείο Παιδείας της Γαλλίας εξωτερικός αξιολογητής για τις Νομικές και Πολιτικές Επιστήμες γαλλόφωνων Πανεπιστημίων στην Ανατολική Ευρώπη. Από το 1997, είναι Διευθυντής της Ευρωπαϊκής Ομάδας Έρευνας για την Ποινική Δικαιοσύνη. Τέλος, το 2003 τιμήθηκε από τη Γαλλική Δημοκρατία με το παράσημο της Τάξης του Ακαδημαϊκού Φοίνικα.

5 ΣΧΟΛΙΑ

  1. …υπάρχουν ωστόσο και κάποιες διαφορές μεταξύ ταινίας και πραγματικότητας στην ανώτατη Παιδεία.

    Ποια είναι η αντιστοιχία του αγροφύλακα που πεθαίνει εν ώρα υπηρεσίας; Οι Πρυτάνεις που λειτούργησαν δυναμικά και με αυταπάρνηση σε θέματα διοίκησης και που «έδωσαν τη ζωή τους» είναι οι εξαιρέσεις, όχι ο κανόνας. Αυτό που εγώ έχω βιώσει κατ’ εξακολούθηση είναι το μοντέλο του συνδικαλιστή-αγροφύλακα…

    Επίσης, η όποια απαξίωση του θεσμού του αγροφύλακα (Πρύτανη) δεν οφείλεται στο «χωριό» ούτε στη δουλειά (=λειτούργημα του) αλλά στα πρόσωπα που τον υπηρετούν και έχουν αποδειχτεί ανεπαρκέστατα στο ρόλο τους. Και δε βλέπω κανένα από αυτά τα πρόσωπα να συναισθάνεται την απαξίωση και να παραιτείται από τις αξιώσεις του σε αυτές τις θέσεις. Οι θέσεις των αγροφυλάκων παραμένουν σε ζήτηση, όχι μόνο από αυτούς που θα έρθουν αλλά από αυτούς που τις κατέχουν και τις χρησιμοποιούν σαν εφαλτήριο για τις χίλιες δύο φιλοδοξίες τους, που ελάχιστα έχουν να κάνουν με το λειτούργημά τους.

    Καλοί οι συνειρμοί αλλά περισσότερο έχουμε ανάγκη από συνετό λόγο. Και από αυτοκριτική. Και τα δύο λείπουν στα όσα κατά καιρούς διαβάζουμε και ακούμε από τη Σύνοδο των Πρυτάνεων και την πελιοψηφία των μελών της.

  2. Κύριε Πρύτανη, ωραία όλα αυτά που γράφετε, αλλά για όλα τα άλλα Πανεπιστήμια του κόσμου εκτός απο της Ελλάδας!!
    Μέχρι και πρόσφατα υπήρξα φοιτητής σε δύο απο πλέον ισχυρά Πανεπιστήμια της Ελλάδας…Αυτά που είδα δεν περιγράφονται…Να μιλήσω για οικογενειοκρατεία?? Για μεταγραφές παιδιών καθηγητών απο μέτριες σχολές σε κορυφαίες?? Για τις ελεγχόμενες παρατάξεις, τα μέλη των οποίων με τις πλάτες των καθηγητών ήταν αριστούχοι? Να μιλήσω για σικέ υποτροφίες? Για την αξιοκρατία που επικρατεί στην επιλογή αυτών που θα γίνουν καθηγητές? Για τα χρήματα που έχουν μοιραστεί δεξιά και αριστερά και ενώ έπρεπε να χρησιμοποιηθούν για την ενίσχυση της Παιδείας και της εκπαίδευσης των φοιτητών κατέληγαν πάντα σε τσέπες??
    Μάλλον τελικά προτιμώ έναν ξένο αγροφύλακα, γιατί με τους ντόπιους, τόσα χρόνια πέρασαν και προκοπή δεν είδαμε..

  3. Δυστυχώς κ. Παπαθεοδώρου εξορίσαμε και τον κινηματογράφο όπως εν γένει τις τέχνες από την μνημονιακή ζωή μας το τελευταίο διάστημα που επιδεινώνεται η κατάσταση. Τα πανεπιστήμια και η παιδεία μας χεράκι χεράκι με χρεοκοπημένους δημόσιους οργανισμούς, όλα στο ίδιο καζάνι να στραμπουληχθούν όσο πιο γρήγορα, το ελληνικό καλοκαίρι όλα τα καίει…τι μέλει γενέσθαι;

  4. Κύριε πρύτανη,
    με όλο το σεβασμό στο προσωπό σας έχω να σας πω τα εξής:
    Βαρεθήκαμε αγαπητέ και πολύ περισσότερο κουραστήκαμε να διαβάζουμε καλογραμμένα κείμενα με πολύ ωραίες παρομοιώσεις από ανθρώπους που βρίσκονται σε θέσεις ευθύνης.
    Είστε ΠΡΥΤΑΝΗΣ και όχι ένας απλός παρατηρητής ή καταγραφέας της πραγματικότητας.
    Αυτα που μας λέτε τα γνωρίζουμε.
    Αυτό που περιμένουμε από εσάς είναι να μιλήσετε με συγκεκριμένα στοιχεία για συγκεκριμένα πρόσωπα και πράγματα……..Να φωνάξετε και να παλέψετε.
    ΚΑΙ ΝΑ ΣΤΕ ΣΙΓΟΥΡΟΣ ΑΓΑΠΗΤΕ ΟΤΙ ΘΑ ΒΡΕΙΤΕ ΠΟΛΛΟΥΣ ΦΙΛΟΥΣ…………
    Εμένα πάντως σίγουρα

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here