Το Σύνταγμα, η κρίση και το δημοκρατικό κόμμα

3
83

Ι. Το Σύνταγμα υπό συνθήκες κρίσης

Είναι εξαιρετικά επικίνδυνο, αλλά και ελπιδοφόρο, να συζητάς για αναθεώρηση του Συντάγματος υπό συνθήκες βαθιάς και γενικευμένης κρίσης. Κρίσης δημοσιονομικής, αναπτυξιακής, κοινωνικής, ηθικής, πολιτικής. Το βασικό ερώτημα είναι: αντέχει το Σύνταγμα υπό συνθήκες κρίσης; Η αλήθεια είναι ότι υφιστάμεθα σημαντικούς περιορισμούς σε όλες τις όψεις της εθνικής κυριαρχίας -άρα και στη συνταγματική μας κυριαρχία.

Αλλάζει η αντίληψη περί γενικού συμφέροντος, περί της εθνικής οικονομίας και των αναγκών της.

Ο νομοθέτης, ο δικαστής, η κοινωνία, ο επιστήμονας, βρίσκονται όλοι αντιμέτωποι με μια νέα αξιολόγηση των πραγματικών δεδομένων. Πράγματα τα οποία θεωρούντο αδιανόητα, τώρα λόγω κρίσης θεωρούνται επιβεβλημένα και αυτονόητα. Το Σύνταγμα πρέπει, συνεπώς, να «υποδεχθεί» ένα νέο φαινόμενο.

Σύνταγμα και μνημόνιο

Η συζήτηση για το μνημόνιο και τη συνταγματικότητά του, στην πραγματικότητα είναι συζήτηση για το πώς η έννοια του γενικού συμφέροντος, δηλαδή η έννοια του συμφέροντος της εθνικής οικονομίας, διαχέεται μέσα στο Σύνταγμα και επηρεάζει όλες τις σχετικές διατάξεις: τη συλλογική αυτονομία, τη νομοθετική διαδικασία, τις διατάξεις για την άσκηση των ατομικών δικαιωμάτων, την έννοια του κοινωνικού κεκτημένου.

Ενα βασικό θέμα που αντιμετώπισε η αναθεώρηση του 2001 είναι πως πρόβλεψε ρητά ότι το άρθρο 28 είναι το συνταγματικό θεμέλιο για την ακώλυτη συμμετοχή της Ελλάδας στις διαδικασίες ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.

Ποιάς ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, όμως; Μιας Ευρώπης που παραπαίει, αμήχανης, χωρίς επαρκή ηγεσία, χωρίς το αναγκαίο πολιτικό προσωπικό, που δεν μπορεί να πάρει αποφάσεις απολύτως αναγκαίες για θέματα νομισματικής πολιτικής, ευρωπαϊκού δημόσιου χρέους και ανάπτυξης;

Αυτά είναι μερικά από τα θεμελιώδη προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπίσουμε την περίοδο από τώρα έως το 2013, οπότε και επιτρέπεται να κινηθεί και πάλι η διαδικασία αναθεώρησης.

ΙΙ. Τρεις μείζονες προτεραιότητες

Πρώτον, είναι απολύτως κρίσιμο και αναγκαίο να μη θίξουμε το  δικαιοκρατικό, κοινωνικό, συμμετοχικό, οικολογικό κεκτημένο του 2001. Το άρθρο 25, όπως έχει, είναι κορυφαία διάταξη στην ευρωπαϊκή συνταγματική τάξη: Η αρχή της αναλογικότητας, η τριτενέργεια, η ρητή κατοχύρωση του κράτους δικαίου και του κοινωνικού κράτος, η υποχρέωση όλων των οργάνων της Πολιτείας να συμβάλουν στην πραγμάτωση των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Τα κοιτάσματα του άρθρου 25 είναι τεράστια και αναξιοποίητα. Τα αξιοποιεί σταδιακά η νομολογία, αλλά πρόκειται για «στάγδην» αξιοποίηση.

Μπορούμε να αντιμετωπίσουμε:
– θέματα ασφάλειας χωρίς να θίξουμε το κράτος δικαίου
– θέματα ανάπτυξης χωρίς να θίξουμε το οικολογικό κεκτημένο
– τη δημοσιονομική κρίση χωρίς να θίξουμε την συνταγματική κατοχύρωση των κοινωνικών δικαιωμάτων.

Η «αναθεώρηση» των κομμάτων προηγείται

Δεύτερο μεγάλο θέμα είναι να βάλουμε το δάχτυλό μας εις τον τύπον των ήλων του προβλήματος διακυβέρνησης: δεν φταίει το Σύνταγμα, φταίνε τα κόμματα. Πιο κρίσιμο ζήτημα είναι η αναθεώρηση των κομμάτων από την αναθεώρηση του Συντάγματος για την ποιότητα του δημοσίου βίου.

Το ανοιχτό, δημοκρατικό κόμμα, το συλλογικό, το αποκεντρωμένο, το κόμμα που έχει θεσμική λειτουργία και συνείδηση των θεσμικών πολιτειακών υποχρεώσεών του, είναι η Λυδία Λίθος για τα πάντα: για τη σύγχρονη και ολοκληρωμένη λειτουργία της Βουλής και των επιτροπών της, για τη σχέση Βουλής και Κοινωνίας των Πολιτών, για τη λειτουργία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, για την αποκέντρωση –δεν μπορείς να έχεις αποκέντρωση του κράτους αν δεν έχεις αποκέντρωση του κόμματος.

Και βέβαια, μέσα σ΄ αυτό το σύστημα σκέψης, θα δούμε και το θέμα του εκλογικού συστήματος στη Βουλή και την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Αν δεν έχεις λειτουργία του κόμματος, οργανωμένη, ελεγχόμενη, θεσμική, μπορείς να πας στην κατάργηση του σταυρού προτίμησης ή σε μονοεδρικές περιφέρειες; Και μπορείς να έχεις μονοεδρική περιφέρεια για τον βουλευτή με 45.000 εκλογείς, αλλά να εκλέγεται ο περιφερειακός σύμβουλος Αττικής, στην περιφέρεια του νομαρχιακού διαμερίσματος, ή να παίρνει έναν σταυρό ο δημοτικός σύμβουλος Αθηναίων από όλο τον Δήμο Αθηναίων, δηλαδή από μία εκλογική περιφέρεια παλαιού τύπου;

Αυτά όλα έχουν απόλυτη συνάφεια, χρειάζεται αρμονία και πίσω απ’ όλα αυτά βρίσκεται το κόμμα. Πίσω από το μοντέλο διακυβέρνησης, από τη λειτουργία της κυβέρνησης, από τον τρόπο διαχείρισης του δημοσιονομικού προβλήματος, από τις μεγάλες αποφάσεις όλων των κυβερνήσεων της μεταπολίτευσης για τη δημοσιονομική πολιτική, για το δημόσιο χρέος και το δημοσιονομικό έλλειμμα, υπάρχει το πρόβλημα του κόμματος. Ο τρόπος λειτουργίας του κόμματος αντανακλά στον τρόπο λειτουργίας της Βουλής και στον τρόπο λειτουργίας της κυβέρνησης.

Και έτσι θα μιλήσουμε και για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Αν χρειαζόμαστε κάτι από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας είναι το κύρος του, όχι τις αρμοδιότητές του. Χρειαζόμαστε το λόγο του, το συμβολισμό του. Εμείς προτείναμε από το 1996 να αποσυνδεθεί η διαδικασία εκλογής του Προέδρου από την απειλή διάλυσης της Βουλής. Και υπάρχουν τρόποι. Τους είχαμε προτείνει και ευχαρίστως να επανέλθουμε.

Η ηθική αναστύλωση της πολιτικής

Τρίτο ζήτημα είναι η ηθική αναστύλωση της πολιτικής. Αλλά ηθική αναστύλωση της πολιτικής, επίσης σημαίνει ηθική αναστύλωση των κομμάτων, τα οποία είναι στο τελευταίο επίπεδο αξιολόγησης από την κοινή γνώμη. Ο στόχος αυτός συνδέεται με τις οικονομικές λειτουργίες του κράτους, τις δημόσιες συμβάσεις, το πόθεν έσχες, το λεγόμενο πολιτικό χρήμα. Όλα αυτά πρέπει να τα πούμε με ειλικρίνεια. Εγώ πιστεύω ότι αν δεν καθιερωθεί η αποκλειστικά κρατική χρηματοδότηση των κομμάτων -με μικρές ονομαστικές εισφορές μελών και φίλων μόνο και μέχρι ενός πολύ μικρού επιπέδου, ας πούμε της τάξεως των 100 ευρώ το χρόνο μέσω τραπεζών- δεν μπορεί να εξυγιανθεί το σύστημα. Και επειδή πρόκειται για δημόσιο χρήμα πρέπει να υπάρχει και απόλυτος δημόσιος έλεγχος από το Ελεγκτικό Συνέδριο, όπως συμβαίνει με όλες τις διαχειρίσεις του δημοσίου χρήματος.

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ
Προηγούμενο άρθρο2011 υποσχέσεις!
Επόμενο άρθροΕσύ ανατρίχιασες ακούγοντας τον Παπούλια;
Ο Ευάγγελος Βενιζέλος γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1957. Είναι παντρεμένος από το 1980 με τη Βασιλική Αποστ. Μπακατσέλου, δικηγόρο με την οποία έχει μία κόρη, φοιτήτρια Νομικής. Αμέσως μετά την αποκατάσταση της δημοκρατίας, το Σεπτέμβριο του 1974, εισάγεται στη Νομική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Κατά τη διάρκεια των σπουδών του συμμετείχε ενεργά στο φοιτητικό κίνημα και διετέλεσε μέλος του Συλλόγου Φοιτητών Νομικής και των Συμβουλίων της Φοιτητικής Ένωσης του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και της Εθνικής Φοιτητικής Ένωσης Ελλάδος. Αποφοίτησε από τη Νομική το 1978 και πραγματοποίησε τις μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Παρισιού ΙΙ. Το 1980 αναγορεύθηκε Διδάκτωρ Νομικής στη Νομική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, όπου το 1984 εκλέχθηκε υφηγητής και στη συνέχεια καθηγητής του Συνταγματικού Δικαίου. Παράλληλα άσκησε το λειτούργημα του δικηγόρου στο Συμβούλιο της Επικρατείας και στον Άρειο Πάγο. Διετέλεσε, μεταξύ άλλων μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος, μέλος του διοικητικού συμβουλίου του Εθνικού Κέντρου Δημόσιας Διοίκησης και μέλος της Επιτροπής Τοπικής Ραδιοφωνίας (ανεξάρτητη αρχή αρμόδια για την εποπτεία των ραδιοφωνικών σταθμών). Το συγγραφικό του έργο περιλαμβάνει μεγάλο αριθμό βιβλίων και μελετών στο πεδίο του συνταγματικού δικαίου και της πολιτικής επιστήμης. Τον Οκτώβριο του 1993 εκλέχθηκε βουλευτής της Α’ Περιφέρειας Θεσσαλονίκης. Εκλέχθηκε πάλι βουλευτής στις εκλογές του 1996, του 2000, του 2004, του 2007 και του 2009. Διετέλεσε σε διάφορες περιόδους και στη συνέχεια του Πολιτικού Συμβουλίου του ΠΑΣΟΚ. Διετέλεσε Υφυπουργός Προεδρίας της Κυβέρνησης και Κυβερνητικός Εκπρόσωπος, Υπουργός Τύπου και ΜΜΕ, Υπουργός Μεταφορών και Επικοινωνιών, Υπουργός Δικαιοσύνης, Υπουργός Πολιτισμού και Υπουργός Ανάπτυξης (Ενέργειας, Βιομηχανίας, Εμπορίου, Τουρισμού και Τεχνολογίας). Ο Ευάγγελος Βενιζέλος ήταν ο εισηγητής της εκτεταμένης Αναθεώρησης του Ελληνικού Συντάγματος που άρχισε το 1996 και ολοκληρώθηκε τον Απρίλιο του 2001. Ως Υπουργός Πολιτισμού, για δεύτερη φορά από το Νοέμβριο του 2001 έως και τον Μάρτιο του 2004, ο Ευάγγελος Βενιζέλος ήταν αρμόδιος για το συντονισμό της προετοιμασίας των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004. Το Νοέμβριο του 2007 ο Ευάγγελος Βενιζέλος ήταν υποψήφιος Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ και στη συνέχεια ανέλαβε τα καθήκοντα του Κοινοβουλευτικού Εκπροσώπου μέχρι την προκήρυξη των εκλογών της 4.10.2009. Στις 7.10.2009 ανέλαβε τα καθήκοντα του Υπουργού Εθνικής Άμυνας. Έχει τιμηθεί με παράσημα διαφόρων χωρών

3 ΣΧΟΛΙΑ

  1. Πράγματι το μεγάλο πρόβλημα της χώρας είναι η λειτουργία των κομμάτων. Με κόμματα αρχηγικά, οικογενειακά και προσωπικά δεν πρόκειται να επέλθει εξυγίανση στο πολιτικό και ηθικό πρόβλημα που έχει η κοινωνία μας. Ας ξεκινήσουμε λοιπόν από κει. Αλλά πως να ξεκινήσει κάτι όταν τα πάντα έχουν αφετηρία και τέρμα τον αρχηγό. Μόνο με ανατροπές και μόνο οι νεολαίοι μπορούν να καταφέρουν κάτι. Όταν λοιπόν ξεκινήσουν οι νέοι ας τους αφήσουμε να προχωρήσουν και ας τους ακολουθήσουμε.

  2. Τα κόμματα μπορεί να παραπαίουν στης φιλοδοξίες του έκαστου αρχηγού. Οι θεσμοί του κράτους με ευρεία πολιτική συνοχή που θα διασφάλιση και την μακροχρόνια υπάρξει τους μπορούν και πρέπει να εγγυηθούν τη διαφανή λειτουργία κάματων και κράτους.

  3. Να μην ξεχνάμε , εμείς , ο κυρίαρχος λαός …
    1ον . από τους 100 Έλληνες οι 35 (λέω εγώ – ήταν παραπάνω μαζί με τις ευρωεκλογές) δεν ψήφισαν… από τους υπόλοιπους οι 26 (το 40%) άντε οι 28 ψήφισαν ΠΑΣΟΚ. Απ’ αυτούς τουλάχιστον το ένα τέταρτο ήταν κομματόσκυλα που θα ψήφιζαν ότι κι αν γινόταν ΠΑΣΟΚ. Ουσιαστικά δηλαδή καμιά 20 αριά σκέφτηκαν πως τα λεφτά υπάρχουν και είναι ο κυρίαρχος λαός ! Όταν λένε οι διάφοροι για την δύναμη της ψήφου , μιλάνε γι’ αυτούς τους 20 (άντε 28 αν όλοι είναι ακέραιοι). Αυτοί αποφασίζουν τα τελευταία χρόνια ποιοί θα τα φάνε μαζί με ποιούς.
    2ον . Αν προσθέσετε τους ψήφους των βουλευτών που τελικά βγήκαν και τους δείτε ώς ποσοστό του πληθυσμού , τα πράγματα είναι ακόμη χειρότερα (υπολογίζοντας και την πολυσταυρία). Απ’ αυτό που μένει ώς κυρίαρχος λαός , ας πεί κάποιος πόσοι βουλευτές αντιπροσωπεύουν τί και με τί τρόπο μπορεί ο κυρίαρχος λαός να τους στείλει σπίτια τους. ΤΟΥΣ ΣΤΕΛΝΕΙ ΕΔΩ ΚΑΙ 15 ΧΡΟΝΙΑ και αυτοί δεν λένε να πάνε !!!

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here