Αιδώς, Σουλτάνε – Αιδώς, Ευρώπη

0
81

Η μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε ισλαμικό τέμενος, με τον πιο ακραίο και προκλητικό τρόπο, έχει αναστατώσει όλο τον πολιτισμένο κόσμο. Μετά από πολλές παρεμβάσεις της Ελλάδας, με αρκετή καθυστέρηση και με απαλές, διπλωματικές κινήσεις, το Συμβούλιο της Ευρώπης χαρακτήρισε απαράδεκτη και ακατανόητη τη μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί.

Προσωπικά προβληματίζομαι αν στο λεξιλόγιο του Σουλτάνου περιλαμβάνεται η λέξη «αιδώς». Επειδή στην Ελληνική, η λέξη αυτή έχει μακρά ιστορία από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, καλόν θα ήταν να την γνωρίζουν οι «φίλοι» γείτονές μας.

Το «αιδώς Αργείοι» προήλθε από την ομώνυμη επιτιμητική φράση που απευθύνει η Ήρα (Ομήρου Ιλιάδα Ε 787) και άλλοτε ο Αίας (Ιλιάδα Ο 502) στους Αργείους, που με την αχαρακτήριστη συμπεριφορά και τις αποφάσεις τους ενάντια στην ηθική, γκρέμισαν αξίες και παραδόσεις.
Αλλά και στις μέρες μας ο Κώστας Βάρναλης έγραψε το θαυμάσιο ποίημα «Αιδώς, Αργείοι» με στίχους εντυπωσιακά σύγχρονους:
«Με ζήλο στα σκολειά της προδοσίας
του σάπιου αιώνα σέπεται η γενιά
χαίρονται της σκλαβιάς την ξεγνοιασιά
και τρέμουν του λαού την παρουσία.
…….
Μακρυγιάννη, οι πληγές σου από τα βόλια
τρέχαν αίματα κι όμπυο όλο ζωής
μα τώρα διπλοτρέχουνε πατέρα
της ψυχής σου οι πληγές από ντροπή .
Έτσι απαντά η Ελλάδα στην «ύβριν» του Σουλτάνου, του οποίου η στρατηγική πολιτική έρχεται σε απόλυτη σύγκρουση με την πολιτιστική πολιτική της Δύσης. Ο Ερντογάν θεωρεί την πράξη του αυτή, στρατηγική δεινότητα, η Ευρώπη, όμως, οφείλει να του απαντήσει ευθέως και εμπράκτως ότι διαπράττει πρωτοφανές ιστορικό, θρησκευτικό, πολιτιστικό ατόπημα. Εξάλλου, ο ίδιος ο Ερντογάν με την πράξη του αυτή, διαλύει ουσιαστικά την κληρονομιά του κοσμικού χαρακτήρα του τουρκικού κράτους, και δηλώνει με τον πιο σαφή τρόπο την θέση της Τουρκίας εκτός των ορίων του δυτικού νομικού και πολιτικού πολιτισμού.

Οι καμπάνες χτυπούν για την χριστιανοσύνη. Σήμερα έγινε η πραγματική άλωση της Πόλης, ανέφερε χαρακτηριστικά η κορυφαία Ελληνίδα βυζαντινολόγος Ελένη Γλύκατζη – Αρβελέρ. Με την άλωση του 1453 έγινε και η Αγία Σοφία ισλαμικό τέμενος, όμως το 1934 ο Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ, ιδρυτής του σύγχρονου τουρκικού κράτους, μετέτρεψε στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού της Τουρκίας το ισλαμικό τέμενος σε μουσείο, εμβληματικό μουσείο της Κωνσταντινούπολης, θέλοντας να αναδείξει τον κοσμικό χαρακτήρα της χώρας του. Το 1985, εξάλλου, η UNESCO κατέταξε το μουσείο αυτό στον κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς.

Σήμερα η βαρβαρότητα από την γειτονική μας χώρα ξεχειλίζει, ενώ η αδιαφορία από την Ευρώπη με τις ελληνορωμαϊκές ρίζες προκαλεί! Ας μη λησμονούμε, άλλωστε, ότι το Βυζάντιο ήταν το ανατολικό ρωμαϊκό κράτος και οι ορθόδοξοι πολίτες του πήραν το όνομα «Ρωμηοί».
Έτσι, πιστεύω, δικαιώνεται ο γάλλος φιλόσοφος Edgar Morin, που διαπιστώνει ότι η Ευρώπη δεν έχει προοδεύσει ούτε ως πολιτική συνείδηση , ούτε ως πολιτισμική συνείδηση, αλλά ούτε και ως συνείδηση δημοκρατική. Και να μη λησμονούμε ότι οι αρχαίοι Έλληνες ήταν εκείνοι, που έδωσαν το όνομα στην σημερινή Ευρώπη, και εκείνη το κράτησε αυτό για πάντα!

Ομ. καθηγήτρια Στέλλα Πριόβολου, Πρόεδρος του Σώματος Ομοτίμων Καθηγητών ΕΚΠΑ

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ
Προηγούμενο άρθροΣοκ: Το Ιράν κρέμασε τον δημοσιογράφο Ρουχολάχ Ζαμ
Επόμενο άρθροΠρεμιέρα για το «click away» – Τι αλλάζει
Η Στέλλα Πριόβολου είναι ομότιμη καθηγήτρια της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και πρόεδρος του Σώματος Ομότιμων Καθηγητών ΕΚΠΑ. Γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε ελληνική, γαλλική και ιταλική φιλολογία και είναι διδάκτωρ των Πανεπιστημίων Αθηνών και Ρώμης. Καθηγήτρια Λατινικής-Ιταλικής Φιλολογίας στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, διετέλεσε πρόεδρος του Τμήματος Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας και διευθύντρια του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών "Ελληνορωμαϊκές -Ελληνοϊταλικές Σπουδές: Λογοτεχνία, Ιστορία και Πολιτισμός". Διετέλεσε επίσης αναπληρώτρια πρόεδρος του Τμήματος Σλαβικών Σπουδών ΕΚΠΑ. Είναι μέλος ελληνικών και διεθνών επιστημονικών εταιρειών και συγγραφέας πολλών μελετών. Η επιστημονική της έρευνα, για μεγάλο διάστημα, είχε ως αντικείμενο το θεατρικό έργο του Dario Fo και τη σχέση του με τη λατινική λογοτεχνία του Μεσαίωνα. Αποτέλεσμα της έρευνας αυτής είναι τα τρία βιβλία: 1."Dario Fo, ένας σύγχρονος goliardus", 2. "Dario Fo, venticinque monologhi per una donna: La Medea", και 3. "Rosa Fresca Aulentissima, το μεσαιωνικό ερωτικό ποίημα με το μάτι των φιλολόγων και του Νομπελίστα Dario Fo". Το ποίημα αυτό μεταφράστηκε στην Ελληνική με την επιχορήγηση του υπουργείου Εξωτερικών της Ιταλίας, το βιβλίο βραβεύτηκε από την Ελληνική Εταιρεία Μεταφραστών Λογοτεχνίας και αποτελεί διδακτικό εγχειρίδιο για τους φοιτητές Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Τορίνου. Το βιβλίο της «Carmina Burana veris et amoris» είναι η πρώτη μετάφραση και ερμηνεία των ποιημάτων αυτών στην Ελληνική, και το δοκίμιο με τίτλο «Οι ελληνορωμαϊκές ρίζες της Ευρώπης μέσα από τον στοχασμό Ευρωπαίων μελετητών» έχει μεταφραστεί στην ιταλική και ρουμανική γλώσσα . Το πρόσφατο βιβλίο της, μη επιστημονικό, με τίτλο «Στέλλα, μια ζωή δεν μας φτάνει» είναι αφιερωμένο στη μικρή της εγγόνα. Από το 1994 μέχρι το 2001 διετέλεσε Αντιπρόεδρος του Ι.Κ.Υ. και υπεύθυνη για το κοινοτικό πρόγραμμα "Σωκράτης". Επιστημονική υπεύθυνη προγραμμάτων ξένων γλωσσών στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο και εμπειρογνώμων Γ.Γ.Ε.Τ. για την κινητικότητα των σπουδαστών. Τακτικό μέλος του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης 2000-2001. Από το 2001-2004 Ειδική Γραμματέας Παιδείας Ομογενών και Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης στο ΥΠΕΠΘ, Πρόεδρος της Επιτροπής στήριξης των Εδρών Ελληνικών Σπουδών στα Πανεπιστήμια του εξωτερικού και εθνική εκπρόσωπος στο Συμβούλιο της Ευρώπης για το Ευρωπαϊκό Έτος Γλωσσών 2001. Διετέλεσε επίσης Πρόεδρος του Συνδέσμου Επιστημόνων Πανεπιστημίων Ιταλίας( Σ.Ε.Π.Ι.) και Γ. Γραμματέας της Société Européenne de Culture στην Ελλάδα. Έχει τιμηθεί με την ανώτατη διάκριση του Ιταλικού κράτους CAVALIERE al merito della Repubblica Italiana, το 2002, και για την προσφορά της στα Ελληνικά Γράμματα και τον πολιτισμό από την Ένωση Γυναικών Φωκίδας, το 2007. Εξάλλου, έχει ανακηρυχθεί επίτιμος δημότης Χίου, το 2007. Ανέπτυξε πολιτική δραστηριότητα στο χώρο του ΠΑΣΟΚ, ως μέλος της Κ.Ε. και σε τιμητική θέση στο ψηφοδέλτιο για το Ευρωκοινοβούλιο του 1999.Αρθρογραφούσε επί χρόνια για θέματα παιδείας και κριτικής επιστημονικών και λογοτεχνικών βιβλίων στην εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ και στη μηνιαία έκδοση του Πανεπιστημίου Αθηνών «Το Καποδιστριακό». Σήμερα συνεργάζεται με επιστημονικά περιοδικά, με το ΒΗΜΑ της Κυριακής, το λογοτεχνικό περιοδικό «Οδός Πανός» , το «Independent think tank for sciences and society» του Πανεπιστημίου Αθηνών και τον ιστότοπο aixmi.gr.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here