Άλλο Ιστορία, άλλο σχολικά βιβλία ιστορίας

29
131

Η επιστήμη της Ιστορίας δεν είναι συνώνυμη με τα σχολικά βιβλία της Ιστορίας. Η πρώτη επιχειρεί διαδοχικές προσεγγίσεις της αλήθειας κάθε θέματος, με βάση τα στοιχεία τα οποία διαθέτει, ενώ τα εκπαιδευτικά βοηθήματα σκοπό έχουν να δημιουργήσουν πρότυπα συμπεριφοράς για τους νέους και φρονηματισμού για τους μεγαλύτερους.

Επειδή η Ιστορία δεν είναι ακριβής επιστήμη σαν τη Βιολογία ή την Φυσική, δίνει στους αναγνώστες των ιστορικών βιβλίων την ψευδαίσθηση ότι κατέχουν τα πορίσματα της επιστήμης με την ίδια εγκυρότητα που διαθέτουν οι επαγγελματίες ιστορικοί. Οι επαγγελματίες, όμως, σε αντίθεση με τους ερασιτέχνες, αναλώνουν μεγάλο μέρος του βίου τους μελετώντας πρωτογενείς και δευτερογενείς πηγές της Ιστορίας.

Το 1821, όπως διδάσκεται στα σχολεία και γιορτάζεται κάθε 25η Μαρτίου, δεν αποδίδει το πνεύμα και όλες τις πληροφορίες των πολυάριθμων απομνημονευμάτων αγωνιστών, κληρικών, προκρίτων, λογίων και γενικά όσων υπήρξαν αυτόπτες. Αντίθετα αποτελεί την αναγκαία κατασκευή για να δικαιωθεί η γέννηση και η λειτουργία του κράτους.

Η σχολική ή κρατική αντίληψη της εθνικής ιστορίας δεν περιορίζεται, βέβαια, στην Ελλάδα. Όλα τα έθνη-κράτη καλλιεργούν ψευδαισθήσεις για τη μοναδικότητα και την ιερότητα των προγόνων τους. Οι ιστορικοί γνωρίζουν ότι οι ανθρώπινες συμπεριφορές παρουσιάζουν κάποια σταθερά χαρακτηριστικά μέσα στο χρόνο: την ροπή προς την επιβίωση, την κυριαρχία και γενικότερα σε ενέργειες που θα τις χαρακτηρίζαμε ως ιδιοτελείς. Ασφαλώς η υπέρβαση αυτών των τάσεων αποτελεί, επίσης, αντικείμενο της ιστορικής επιστήμης, αλλά δεν θα πρέπει να θεωρούμε ότι οι βραχύβιες εξάρσεις είναι ο κανόνας. Η θυσία του Παπαφλέσσα στο Μανιάκι και η άρνηση της αρχιστρατηγίας από τον Μάρκο Μπότσαρη, δεν είναι οι μοναδικές υπερβάσεις της αυτοσυντήρησης και της ιδιοτέλειας, αποτελούν όμως εξαιρέσεις στον κανόνα.

Η Ιστορία είναι γοητευτική επιστήμη γιατί είναι γεμάτη από εκπλήξεις σαν τις παραπάνω. Δυστυχώς, τα φαινόμενα που βιώνουμε στη χώρα μας εδώ και τριάντα τουλάχιστον χρόνια, δεν περιέχουν ηρωικές υπερβάσεις αλλά ούτε και αποδοχή των κανόνων συμπεριφοράς τους οποίους θεσπίζουν οι νόμοι. Βιώνουμε, αντίθετα, την ανομική ιδιοτέλεια των πολιτικών ηγετών, των συνδικαλιστών, των πάσης μορφής παραβατών αλλά και τη συλλογική αρπακτικότητα ολόκληρης της κοινωνίας, από τα ευνοημένα ως τα λιγότερο ευνοημένα μέλη της. Οι εκλεγμένοι μας αντιπρόσωποι, άλλωστε, είναι δικό μας πρόκριμα (οι Τσοχατζόπουλοι, Ψωμιάδηδες, Χρυσανθόπουλοι και πλείστοι άλλοι).

Η ιστορική ανάλυση και η υποδοχή των ιστορικών πορισμάτων από την κοινωνία θα αποτελούσε μια μορφή αναζήτησης της αυτογνωσίας και ανάκτηση της εσωτερικής μας ασφάλειας. Τα δύο αυτά πολύτιμα στοιχεία καθορίζουν και το βαθμό ωρίμανσης κάθε κοινωνίας.

Οι περισσότεροι άνθρωποι που επιμένουν στη σχολική αντίληψη της εθνικής ιστορίας και μετά την ενηλικίωσή τους, έχουν εμπιστευθεί στα σχολικά βιβλία τη διαμόρφωση της ίδιας της ταυτότητάς τους. Δεν αντιμετωπίζουν τους ήρωες ως πρότυπα συμπεριφοράς αλλά σαν ενισχυτικά στοιχεία της αυταρέσκειάς τους. Η εθνική ιστορία, όπως διαμορφώνεται στο σχολείο, εγγράφεται στο πεδίο του «πίστευε και μη ερεύνα» και δεν σηκώνει οποιαδήποτε αμφισβήτηση. Προσφέρει, ασφαλώς, ψυχολογικό στήριγμα στους πιστούς αλλά όχι ευκαιρίες αυτογνωσίας, ανεξάρτητης σκέψης και βελτίωσης της συλλογικής συμπεριφοράς.

*O Θάνος Βερέμης είναι Ομότιμος Καθηγητής της Πολιτικής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

29 ΣΧΟΛΙΑ

  1. Μια παρατηρηση θελω να κανω μονο. Αφου ειστε και καθηγητης θα επρεπε να το ξερετε παντως. Οτι η γραση ειναι «πιστευε και μη, ερευνα». Δηλαδη μπαινει ενα κομμα το οποιο αλλαζει ολο το νοημα. Δεν την εχετε χρησιμοποιησει σωστα κατ’εμε. Και επισης το 1821 υπηρχαν παρα πολλοι που πολεμησαν ανιδιοτελως. Πιο πολλοι απο οσοι πιστευουν οι παντες σημερα. Βεβαια μετα χαθηκε η ανιδιοτελεια οπως σωστα λετε αλλα τοτε υπηρχαν ακομα ανθρωποι με αξιες και ιδανικα……

  2. ΕΧΕΤΕ ΑΠΟΛΥΤΟ ΔΙΚΙΟ ΚΥΡΙΕ ΒΕΡΕΜΗ. ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΙΝΑΙ ΤΙ ΧΡΗΣΗ ΚΑΝΕΙ Ο ΟΠΟΙΟΣΔΗΠΟΤΕ (ΣΤΗ ΠΡΟΚΕΙΜΕΝΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΟΙ ΕΚΑΣΤΟΤΕ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΞΥΣΙΑ – ΑΠΡΟΣΩΠΗ Ή ΟΧΙ)ΣΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΣΟ ΤΗΝ «ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΗ» ΟΣΟ ΚΑΙ ΑΥΤΗ ΤΟΥ «ΣΧΟΛΕΙΟΥ». ΚΑΙ ΜΕ ΠΟΙΟΥΣ ΣΚΟΠΟΥΣ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΥΣ. ΣΕ ΑΥΤΟ ΒΕΒΑΙΑ ΔΕ ΦΕΡΕΙ ΚΑΝΕΝΑΣ ΑΛΛΟΣ ΤΗΝ ΕΥΘΥΝΗ ΠΛΗΝ ΑΥΤΟΥ ΠΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙ.

  3. Γειά σου αγαπητέ Βερέμη
    Θαυμάσιο το κειμενό σου …ιστορία γράφεται από τον πολιτισμό και όχι από τη περιγραφή του πολέμου
    αυτό αφήνει και μεγάλο κέρδος στους νέους, η ανάλυση ενός ποιήματος του Καβάφη του Κάλβου ,η άλλου
    άξιου ποιητή είναι πιό ουσιαστικό από την απομνημόνευση ιστορικών γεγονότων!

    ΦΙΛΙΚΑ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΥΤΑΡΑΣ

  4. Κύριε Βερέμη,
    ανεξάρτητα από την επιστημονκή ακρίβεια της ιστορικής πραγματικότητας που αποτυπώνεται στα ελληνκά σχολικά βιβλία, η άποψή μου είναι οτι όλοι μα όλοι οι λαοί έχουν την ανάγκη μιας ιστορίας γεμάτη από δίκαιους αγώνες, εθνικές επτυχίες και Ήρωες (με Η κεφαλαίο) για να μπορέσουν να συνεχίσουν την διαδρομή τους στον κόσμο που ζούμε. Η αξία της απόλυτης επιστημονικής ακρίβειας ίσως έρχεται δεύτερη μπροστά σ αυτή την ανάγκη. Η ανάδειξή της (της ακρίβειας)και ο γενικότερος χειρισμός της χρειάζεται προσοχή στο ύφος, στον τρόπο και στην χρονική στιγμή που θα βγει στη δημοσιότητα, προκειμένου να μη δημιούργησει σύγχυση και κάνει περισσότερο κακό απ’ οτι καλό.

  5. swstes oi episimanseis sas. Kai mi ksexname oti tis pio mavres selides tis istorias mas tis exoume thapsei katw apo to xali! Den antexoume to varos tous. Apo tin alli meria, i stroggylopoiisi k o eksoraismos tis istoria einai episis lathos. Ayto pou syndeei ena lao einai i istoriki k i syllogiki tou mnimi.

  6. Η αναλυση σας θεωρω οτι ειναι πραγματικα αξιολογη.Εχω απλως την αποψη οτι αν στα σχολικα βιβλια ασχοληθουμε με διαδοχικες προσεγγισεις για καθε ζητημα θα υπαρχει μια νεφελωδης κατασταση που θα αφηνει αβοηθητη την κριση των μαθητων που δεν εχουν ισως ακομα την απαραιτητη ωριμοτητα.Μπορουμε ομως να τους τοποθετησουμε το μικροβιο της αναζητησης και της εμβαθυνσης,ωστε μεσα απο ενα σταθερο πλαισιο της εθνικης μας ιστοριας (που θα το αποκτησουν με τα σχολικα βιβλια),να ξεκινησουν τις εξορμησεις τους που θα τους οδηγησουν σε ασφαλεστερα συμπερασματα ισως και σε αμφισβητησεις…

  7. Αφού όντως ο εξωραϊσμός της Ιστορίας είναι λάθος, πρέπει να ήμαστε έτοιμοι να δεχτούμε κ την πιο σκληρή αλήθεια.. Και εφόσον είμαστε μεγάλα παιδιά υποτίθεται και ώριμοι για κάτι τέτοιο. Πάντως στα σχολεία νομίζω καλό θα ήταν μαζί με την ιστορία να διδάσκεται μάθημα κοινωνιολογικής προσέγγισης της ιστορίας, να αναλύεται έτσι η ιστορία..

  8. Επίσης άλλο ιστορία και άλλο ιστορικοί μία φράση με πολλές αναγνώσεις, σας αφήνω να κάνετε εσείς την επιλογή

  9. Ο Αχιλλέας Κ. έγραψε 17 λέξεις που μαρτυρούν ΟΛΗ την αλήθεια για ΟΛΑ όσα οι ειδήμονες που υπογράφουν άρθρα και οι άλλοι που τα σχολιάζουν αναφέρουν… Ας το έχουμε υπόψη μας λοιπόν αυτό…

    Και κάτι τελευταίο’ Επειδή αναφέρεστε όλοι στα σχολικά βιβλία και τη «πραγματική» ιστορία των άμεμτων «επιστημόνων ιστορικών», ας αναφερθεί επίσης ότι δεν ισχύει πως τα σχολικά βιβλία «σκοπό έχουν να δημιουργήσουν πρότυπα συμπεριφοράς για τους νέους και φρονηματισμού για τους μεγαλύτερους» (Βερέμης). Φτάνει μία γρήγορη ανάγνωση των σχολικών βιβλίων για να το συνειδητοποιήσει αυτό κάποιος.

    Ο κ. Βερέμης βέβαια έχει τους λόγους του για να το υποστηρίζει αυτό, καθώς έτσι «τεκμηριώνει» τις δικές του «επιστημονικές» προσεγγίσεις. Οι οποίες προσεγγίσεις όμως, δε τίθονται εκτός αμφισβήτησης! Οπότε, αφού τίθονται υπό αμφισβήτηση, με ποιό δικαίωμα μπορεί να κρίνει κάποιες άλλες ιστορικές προσεγγίσεις; Εκτός και αν κατά τη γνώμη κάποιων, αυτές οι προσεγγίσεις είναι υπέρ άνω αμφισβήτησης! Για αυτούς, παραθέτω την άποψη του ίδιου του κ. Βερέμη «…η Ιστορία δεν είναι ακριβής επιστήμη σαν τη Βιολογία ή την Φυσική».

    Αρκεί να σκεφτόμαστε φίλοι συνΈλληνες για να δίνουμε μόνοι μας τις απαντήσεις που ψάχνουμε…

  10. Κύριε καθηγητά
    Ο κόσμος δυστυχώς δεν είναι αγγελικά πλασμένος.Η Ιστορία πολλές φορές ερμηνεύεται και διδάσκεται στα παιδιά κατά το δοκούν.Παράδειγμα τα ιστορικά συγγράμματα πολλών γειτόνικών χωρών.
    Αλίμονο αν φορτώσουμε τα παιδια με αναλύσεις και λεπτομέρειες που θα τους δημιουργήσουν εθνικά συμπλέγματα. Αυτό όμως δεν σημαίνει οτι πρέπει να παραποιήσουμε την ιστορία.
    Παράδειγμα προς συζήτηση η επανάσταση του 1821.
    Σε μια χώρα που η επίσημη γλώσσα είναι τα ελληνικά που ομιλείται απ’τους κατοίκους της κατα 99.9% αμφισβητήθηκε το κρυφό σχολείο επι τουρκοκρατίας.Επίσης δημιουργηθηκε μια εντύπωση, την επανάσταση την έκαναν οι πελοποννήσιοι και οι ρουμελιώτες μόνον.Οι νεοι Έλληνες, αργότερα της παιδικής η εφηβικής ηλικίας (εννοώ πανεπιστημιακά)έχουν όλο τον χρόνο και την επιλογή -αν το επιθυμούν- να ασχοληθούν αναλυτικά ερευνώντας την ελληνικότητα και τον πολητισμό ενός έθνουος που ομολογουμένως δίδαξε απ’την αρχαιότητα την παγκοσμοποίηση.

  11. Συμφωνώ μαζί σας κύριε Βερέμη… όντως η Ιστορία είναι μια επιστήμη η οποία ξεχωρίζει απο αυτή των μαθηματικών, της φυσικής και αλλων επιστημών…η Ιστορία μας μα8αίνει απο τα λά8η του παρελθόντος και μας δίνει τη δυνατότητα να βελτιω8ούμε ως λαός και να ανταπεξέλθουμε στις προκλήσεις του μέλλοντος και τις απειλές του…ωστόσο ομως πιστεύω πως σε δύσκολες συγκυρίες οπως αυτη που βιώνουμε ολοι μας σημερα είναι αναγκαίο να τονίσουμε την σημασια των εθνικών μας ηρώων και των κατορθωματων τους ισως και παραπανω απο οτι πρεπει οχι για να εξελιχ8ουμε σε προγονοπληκτους ανθρωπους αλλα για να συσπειρωθούμε και να πιστεύψουμε σε μια ελλαδα ανωτερη απο αυτη που εμεις σε συνεργασια με τους πολιτικους μας δημιουργησαμε…σε μια ελλαδα οπως την ονειρευτηκαν πολλοι ελληνες πριν απο εμας..που εδωσαν και τη ζωη τους για την ελευθερια της και που εμεις τοσο ευκολα ισοπεδώσαμε…18 χρονων ειμαι αλλα η σκεψη και μονο ανθρωπων που με τοσο κοπο και αγωνες θυσιαστηκαν μου προκαλει δεος και με ωθει στο να τους ακολουθησω…δ ξερω αν 8α τα καταφερω η θα ξεπουληθω οπως τοσοι αλλοι…αλλα η αποκαθηλωση τους στα ματια μου μονο αρνητικεσ σθνεπειεσ 8α εχει για το μελλον οχι μονο το δικο μου αλλα και τοσων νεων…

  12. Kύριε Βερέμη
    εμένα μου φαίνεται ότι εκπροσωπείτε το αντίστροφο απ’ό,τι πιστεύετε. Δηλαδή μια εφηβική προσέγγιση της ιστορίας με όρους ηθικολογίας πιο δυσδιάκριτους, αλλά πιο πονηρούς γι’αυτό, απ’όσους προσεγγίζουν την ιστορία στερεοτυπικά. Τα στερεότυπα και η λαϊκή αντίληψη κρύβουν μέσα τους τα χαρακτηριστικά και τα μειονεκτήματα βεβαίως κάθε γενικότητας. Αμβλύνουν γωνίες, εξιδανικεύουν, πιάνουν ορισμένα θετικά ή αρνητικά άκρα. Αλλά κρύβουν και την ουσία της ιστορίας. Δηλαδή το παρόν μέσα στο παρελθόν. Δηλαδή το τί αντίκτυπο είχε το όποιο γεγονός ή προσωπικότητα στην εποχή της. Για να μιλήσω με παράδειγμα και μάλιστα που να σας αφορά ας πιάσουμε το ντοκυμανταίρ 1821 και τον Κολοκωτρόνη μέσα σ’αυτό. Επιχειρήθηκε μια διαφορετική προσέγγιση σ’αυτή την προσωπικότητα με σκοπό να παρουσιαστούν τα ιδιοτελή χαρακτηριστικά, ο τοπικισμός και τα όποια άγνωστα ας πούμε δυσάρεστα στοιχεία της. Αυτό είναι θεμελίωδες λάθος λογικής. Πώς είναι δυνατόν να επαναπροσδιορίσεις μια προσωπικότητα με όρους διαφορετικούς από κείνους που καταρχήν την όρισαν. Ο Κωλοκοτρώνης δεν πέρασε στη λαϊκή μνήμη ως ήρωας και άγιος επειδή ο μέσος Έλλην ήταν τόσο αφελής που να πιστεύει ότι ήταν άγιος ένας κλεφταρματωλός. Αλλά γιατί έκανε την πιο δύσκολη και την πιο σημαντική δουλειά. Μια δουλειά κυριολεκτικά με σημασία ζωής και θανάτου. Δηλαδή ΝΙΚΟΥΣΕ. Είναι αυτές οι 5-6 τεράστιας επιτελικής σημασίας νίκες του Κωλοκοτρώνη που τον κατέστησαν απλησίαστο είδωλο. Είναι ο τρόμος όταν πέρασε ο Δράμαλης τα Δερβενάκια που τον έβαλε στο βάθρο όταν νίκησε. Είναι ο φόβος ότι κι αυτή η επανάσταση θα είχε το τέλος των 10 προηγούμενων που τον έκανε τόσο σημαντικό κι απλησίαστο. Ο Κωλοκοτρώνης μπήκε εκεί που μπήκε με το σπαθί του κυριολεκτικά. Αν δεν είχε κερδίσει καμμία απ’αυτές, και τις καλύτερες των προθέσεων να είχε και αντίληψη για κράτος Δυτικού τύπου να είχε κτλ κτλ θα είχε παραμείνει ένας ακόμα απ’τους πολλούς. Είναι σα να είσαι στα πρόθυρα του θανάτου και σε σώσει ένας γιατρός απ’του χάρου τα δόντια. Και μετά να μάθεις ότι δεν το ‘κανε για τον όρκο στον Ασκληπειό αλλά για να βγάλει χρήμα. Αλλάζει αυτό το μέγεθος της προσφοράς του ή το ότι είναι ένας ευεργέτης? Ή ο Καποδίστριας ο οποίος έμεινε στη λαϊκή συνείδηση ως ένας πραγματικός άγιος χωρίς να αναφέρεται ο αυταρχισμός κι έλλειψη κατανόησης για τις ειδικότερες Ελληνικές συνθήκες. Γιατί? Μα γιατί το σημαντικό ήταν η τρομακτική διοικητική του ικανότητα, η τιμιότητα και το ολόψυχο δώσιμο στο σκοπό του. Αυτά τον κατέστησαν το αρχέτυπο του ιδανικού Κυβερνήτη στη μνήμη μας. Ελπίζω να μην πλάτιασα με τα συγκεκριμένα παράδειγματα και να χάθηκε η μπάλα. Αλλά θέλω να δείξω μ’αυτό ότι πολλοί σύγχρονοι ιστορικοί πάσχουν απ’το ιερατικό σύνδρομο. Λιγότερα γεγονότα, περισσότερη ψυχανάλυση, προσέγγιση γεγονότων με όρους ηθικούς αιώνων αργότερα. Η σφαγή της Τριπολιτσάς δε μας αφορά όχι γιατί ήταν λιγότερο σκληρή απ’τη Χίο ή το Μεσολόγγι αλλά γιατί εκεί σφάζαμε εμείς. Έτσι είναι ο πόλεμος. Ούτε ήταν κακοί εκ γεννετής οι σφαγείς στην Τριπολιτσά. Προϊόντα μιας εποχής με άλλα ήθη ήταν. Μιλήστε για τα γεγονότα λοιπόν κι αφήστε κατά το δυνατόν τις ηθικές κρίσεις. Γι’αυτό και το ντοκυμαντέρ εν πολλοίς απέτυχε ειδικά εν σχέσει με το προηγούμενο του ίδιου καναλιού «Εμείς οι Έλληνες» που απέφυγε στερεότυπα και παρουσίασε αντικειμενικά τα γεγονότα εξαιρετικά πιο πετυχημένα παρότι με λιγότερη διαφήμιση. Γιατί παρουσίασε ΓΕΓΟΝΟΤΑ με τρόπο κατανοητό και συγκροτημένο. Σεις προσπαθήσατε να προβοκάρετε(παντελώς ανιστόρητος κι επαρχιώτικα προβοκατόρικος ο τίτλος «Η Γέννηση ενός έθνους»)και να χτίσετε μια εξιστόρηση όχι πάνω στα γεγονότα αυτά καθαυτά αλλά πάνω σε όσα είχατε άχτι ως στερεότυπα.
    Όπως ορθά έγραψε ένας φίλος. Άλλο ιστορικοί κι άλλο ιστορία.

  13. Για μένα το να ερευνούμε τα «μαύρα» κ τα «άσπρα» (ή τα γκρι κλπ) γεγονότα της Ιστορίας, δεν συνιστά αποκαθήλωση προσώπων ή αξιών (ίσως απομυθοποίηση), αλλά διαφορά στην προσέγγιση της ιστορίας.. Αν και όπως στο θέμα της θρησκείας βλέπω οτι χρειάζεται προσοχή στο πώς τα «πλησιάζουμε» αυτά τα θέματα.. Αλλά θεωρώ είμαι πολύ μικρή σε ιστορικές γνώσεις (και ηλικιακά) για να κρίνω σωστά τα λεγόμενα ενός Καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Τώρα μπορώ μόνο να μαθαίνω κ να ακούω (κ να σκέφτομαι!).

  14. Ένα μικρό σχόλιο μόνο , περί , ας μου επιτραπεί, χρηστικότητας, της επιστήμης της ιστορίας. Μόνο στο επίπεδο πραγματικής παράθεσης γεγονότων και μαρτυριών , ιστορικών συμπερασμάτων και όχι προπαγανδιστικής ιστορίας, αντιλαμβανόμαστε τις αδυναμίες μας σαν λαός, καθώς βέβαια και τα προτερήματά μας. Άλλωστε με την «κακή» , για ορισμένους, ιστορία, δεν αναγνωρίζουμε και τον δικό μας χαρακτήρα ως λαός ; Τα ίδια λάθη κάνουμε , αιώνες τώρα, και τους ίδιους καλούμε ως σωτήρες. Τις ίδιες καταστροφές προκαλούμε στην «κοινή ψυχή» και το ίδιο «αίμα» χύνουμε, ψάχνοντας τον φταίχτη αλλού !

  15. Για όσους θέλουν να μαθούν και τα «μαύρα» αντί …μόνο τα «άσπρα» της ιστορίας, παραθέτω την άποψη του ίδιου του κ. Βερέμη «…η Ιστορία δεν είναι ακριβής επιστήμη σαν τη Βιολογία ή την Φυσική»…

    Φιλικά προς όλους τους αναγνώστες του παρόντος «επιστημονικού» άρθρου,

    Χρήστος

  16. Kύριε Βερεμή,
    απο αυτά που έχω ακούσει και διαβάσει απο εσάς κατα καιρούς κατέληξα στο συμπέρασμα, πως σαν επιστήμονας δεν πιστεύετε σε αυθεντίες, ούτε σε «πραγματικές» αναγνώσεις της ιστορίας, αλλά σε ανακατεσκευές της ιστορίας. Δεκτό και κατανοητό. Η άποψή σας εξάλου συμφωνεί με όσα η ιστορική επιστήμη υποστηρίζει και πρεσβεύει τα τελευταία 30 χρόνια ιδιαίτερα στον αγγλοσαξωνικό χώρο. Αξιοπερίεργο (και κατακριταίο) είναι το γεγονός πως τη δική σας ανάγνωση της ιστορίας την τοποθετείτε παρόλα αυτά σε βάθρο και τη βάζετε στο απυρόβλητο. Η αλαζονεία σας στο ντοκιμαντλερ του ΣΚΑΙ όποτε μιλούσατε για άλλες αναγνώσεις της εθνικής ιστορίας ήταν κάτι παραπάνω απο εμφανής. Αυτό με οδηγεί στο συμπέρασμα πως στην πραγματικότητα δεν ενδιαφέρεστε να φωτίσετε πτυχές της εθνικής ιστορίας, αντίθετα να αντικαταστήσετε την εδώ και δεκαετίες παγιομένη ανάγνωση της εθνικής μας ιστορίας με μια καινούρια ανάγνωση, δηλαδή τη δική σας. Με άλλα λόγια να αντικαταστήσετε μια «αλήθεια» που διαβάζουν τα παιδιά μας στα σχολεία με μια άλλη λιγότερο (εως καθόλου) εθνοκεντρική «αλήθεια», δηλαδή τη δικιά σας. Επειδή ζω εδώ και πάνω απο μια δεκαετία στο εξωτερικό (Γερμανία) και γνωρίζω επίσης τον τρόπο που παρουσιάζεται η εθνική ιστορία σε ανάλογα ντοκιμαντέρ της γερμανικής τηλεόρασης, έχω επίσης να επισημάνω (και να κριτικάρω) την απουσία απόψεων που αντικρούουν με πηγές και επιχειρήματα τη δική σας ανάγνωση της ελληνικής επανάστασης. Με άλλα λόγια, σίγουρα δεν είστε ο μοναδικός ιστορικός στην Ελλάδα που έχει ασχοληθεί με το θέμα. Πού είναι λοιπόν οι απόψεις των άλλων ιστορικών? όχι απαραίτητα αυτών που γράφουν για τα σχολικά βιβλία, αλλά αυτών που δεν ασπάζονται τη δική σας «σχολή»? Το γεγονός αυτό απο μόνο του με έκανε ιδιαίτερα καχύποπτη απέναντι στο ντοκιμαντέρ σας. όχι σε ότι αφορά τα εθνικά σας φρονήματα (έχουν γραφτεί πολλά και πολλές υπερβολές, αστειότητες και ανακρίβειες πάνω σε αυτό), αλλά την ποιότητά σας ως ιστορικός-ακαδημαικός. Με φιλικούς χαιρετισμούς απο το εξωτερικό. Θεοδώρα Αικατερίνη. Αρχαιολόγος-Μουσειολόγος.

  17. Θα ήθελα να ρωτήσω τον κ.Βερεμή σχετικά με τις επιλογές διασταύρωσης που έκανε για το
    εν λόγω ντοκυμαντέρ.
    Ως γνωστόν ένας ιστορικός δεν δύναται να εκφράζει προσωπική άποψη για τα γεγονότα που
    καταγράφει στο χαρτί (και κατ’επέκτασιν ψηφιακά).
    Πως λοιπόν κ.Βερεμή παρουσιάζετε ένα ντοκυμαντέρ στο οποίο η έρευνά που κάνατε φαίνεται να είναι
    τρομακτικά πρόχειρη μιας και δεν παρουσιάζετε σφαιρικά το αντικείμενό, παρά προσπαθείτε να
    βρείτε στοιχεία και να στηρίξετε την δική σας άποψη (ή κάποιων άλλων) ντε και καλά!
    Αυτό που αντίκρισα στην τηλεόρασή μου, ήταν πέρα για πέρα καθοδηγούμενο απο τις προσωπικές σας
    πεποιθήσεις. Εκφράσατε με αυτόν τον τρόπο τη δική σας άποψη επι του θέματος και όχι την ιστορική.
    Αν λοιπόν θεωρητικά είχατε λίγη τσίπα θα μπορούσατε να το αναφέρετε στον τίτλο καθώς και στον πρόλογό σας πως αυτά που θα δείτε και θα ακούσετε δεν βασίζοναι απόλυτα σε ιστορικά στοιχεία.
    Ποιές είναι οι πηγές σας κ.Βερεμή? Με ποιόν τρόπο κινηθήκατε ώστε να αποδείξετε την πιστότητα
    των πληροφοριών? Τα απομνημονεύματα των ηρώων τα διαβάσατε? Προσπαθήσατε να καταλάβετε την ψυχοσύνθεσή τους και την κινητήρια δύναμη που τους έκανε να επαναστατήσουν?
    Όταν ένα ΕΘΝΟΣ είναι υπο κατοχή, ο λαός του δεν χωρίζεται. Δεν υπάρχουν παπάδες, κλέφτες και μάζα γιατί πολύ απλά όλοι είναι κατα βάθος Έλληνες. Οι παπάδες που επαναστάτησαν (ελάχιστοι) δεν χρησιμοποίησαν την ιδιότητά τους ως ιερείς (πράγμα που θα ήταν αντίθετο με τα θρησκευτικά τους πιστεύω) αλλά την κοινή ιδιότητα που είχαν όλοι όσοι αισθάνονταν Έλληνες. Οι γνήσιοι ιερείς του χριστιανισμού ήταν βολεμένοι και διάλεξαν την χριστιανική τους ελευθερία από αυτή που θα είχε ένας ευπατρίδης. Έλληνας κ.Βερεμή γίνεσαι, δε γεννιέσαι. Επειδή η ταυτότητά που σου παρέχει το κράτος σε χρίζει Έλληνα δε πάει να πει οτι είσαι. Έλληνας στις μέρες μας είναι τίτλος τιμής και όχι γενετικό χάρισμα.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here