Αναστασία, η Ρωμιά Σουλτάνα

0
168

Καθημερινά σχεδόν, μας απασχολούν οι εντάσεις και οι εκφοβισμοί των Τούρκων γειτόνων μας. Αξίζει, λοιπόν, να ασχοληθούμε και με κάτι διαφορετικό στη μακραίωνη σχέση μας, την συναρπαστική, δηλαδή, ιστορία της Ελληνίδας Σουλτάνας, που πρωταγωνίστησε στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, και σίγουρα, λίγοι την γνωρίζουν. Η Ελένη Κεκροπούλου, έμπειρη εκδότρια, επιμελήτρια και μεταφράστρια λογοτεχνικών έργων, μας ταξιδεύει στην πολυκύμαντη ζωή αυτής της γυναικείας προσωπικότητας στο βιβλίο της με τίτλο: «Αναστασία η Ρωμιά Σουλτάνα» (Εκδόσεις Ωκεανός, 2017).

Η Αναστασία, η μεγαλύτερη από τις τρεις κόρες του παπα-Γιάννη, του ορθόδοξου παπά του νησιού, είχε πάνω της κάτι άλλο, ένα κατιτί διαφορετικό που την έκανε να ξεχωρίζει. Δεκατεσσάρων ετών, όμορφη σαν ήλιος φωτεινός, έβγαζε όταν γελούσε ένα φως αλλιώτικο, φαιδρό, υπέρφαιδρο και το βλέμμα της φωτιζόταν και σπινθίριζε κι αυτό, κι είχε εκείνη τη μελωδική φωνή με τις απαλές αποχρώσεις που έδινε άλλη διάσταση στην εικόνα της. Έτσι περιγράφει η Ελένη Κεκροπούλου την Αναστασία στο πρώτο μέρος το βιβλίου της που αναφέρεται στον σουλτάνο Αχμέτ Α΄, τον άνδρα που έμελλε να παίξει ρόλο καταλυτικό στην πολυτάραχη ζωή της.

Σε ένα, πράγματι, ιστορικό μυθιστόρημα για τη ζωή στην Κωνσταντινούπολη, το 1600 περίπου, η συγγραφέας αναφέρεται διεξοδικά στη διαρκή εναλλαγή των σουλτάνων στην οποία πρωταγωνιστούσε η ηρωίδα της, που κοριτσάκι από το ελληνικό νησί έφθασε να γίνει η πολυαγαπημένη σύζυγος του σουλτάνου Αχμέτ Α΄, η «Κιοσέμ», η γυναίκα, δηλαδή, με το πρόσωπο σαν φεγγάρι.

Μέσα στο παλάτι της Κωνσταντινούπολης, της Βασιλεύουσας, όπως την ονόμαζαν οι παλαιοί Βυζαντινοί κάτοικοί της, σε μια ατμόσφαιρα άθλιας ίντριγκας αξιωματούχων και αυλικών με την συνεχή παρέμβαση των ξένων δυνάμεων, το όμορφο μικρό κορίτσι θα αγωνιστεί ασύμμετρα προς την εμπειρία της για να επιβιώσει. Ο θαλασσινός αέρας την άρπαξε από την Τήνο και τον αγνό έρωτα του νεαρού και ατρόμητου Θεόφιλου και την έριξε χανούμισσα στα πόδια του σουλτάνου. Η κόρη του ορθόδοξου παπά διάβαζε με μανία το Κοράνι και πάλευε ενάντια στη φύση της και στους ανθρώπους σε ένα περιβάλλον άρρωστο και πνιγηρό.

Η Αναστασία όμως, εκτός της ομορφιάς της, είχε μια ξεχωριστή προσωπικότητα, που της επέτρεψε να γίνει μεγάλη σουλτάνα, μητέρα δύο σουλτάνων, και να επηρεάσει την πολιτική της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας μέσω του συζύγου της Αχμέτ Α΄, των γιων και του εγγονού της. Βασίλεψε στην Ιστανμπούλ σαράντα περίπου χρόνια, έχοντας πάντα στο νου της και βοηθώντας τους κατατρεγμένους Ρωμιούς συμπατριώτες της . Στάθηκε κρυφά και με κίνδυνο της ζωής της κοντά στον Πατριάρχη Κύριλλο Λούκαρι, τον μεγαλύτερο εχθρό των Ιησουϊτών και κορυφαία μορφή του Ελληνισμού, αγωνίστηκε με όλες της τις δυνάμεις για την κατάργηση του «αδελφοκτονικού νόμου», αντιτάχθηκε σθεναρά στη λογιότητα των Ουλεμάδων και έβαλε τέλος στο άθλιο παιδομάζωμα.

Τραγικό, χωρίς αμφισβήτηση, το κισμέτ της Κιοσέμ αλλά εξίσου αναμφισβήτητη η εξέχουσα προσωπικότητά της. Ο αναγνώστης παρακολουθεί με δέος την πορεία της Αναστασίας και το άδοξο τέλος της, για το οποίο η συγγραφέας γράφει χαρακτηριστικά : «Και καθώς η βασανισμένη ψυχή έβγαινε, η γυναίκα με το πονεμένο κορμί ένιωσε μυριάδες συναισθήματα για μια τελευταία στιγμή πριν το κενό. Ένιωσε μια τεράστια ανακούφιση. Κι ένα σύννεφο να τη σηκώνει ψηλά…».
Η ευαίσθητη γραφή της Ελένης Κεκροπούλου σε συνδυασμό με την ιστορική γνώση και τον χυτό λόγο γεμίζει τις 776 σελίδες ενός βιβλίου με όμορφη αισθητική και πλούσιο περιεχόμενο για τη ζωή και το έργο μιας άγνωστης στο ευρύ κοινό Ελληνίδας, που αναδείχθηκε η ισχυρότερη γυναίκα στην Ιστορία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Στέλλα Πριόβολου

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ
Προηγούμενο άρθροΘετικό ξεκίνημα για τις ειδήσεις του Οpen απέναντι στον κραταιό Alpha
Επόμενο άρθροΔιαψεύδει Κοτζιά ο Σπίρτζης: Δεν άκουσα τον Καμμένο να λέει για τον Σόρος
Η Στέλλα Πριόβολου είναι ομότιμη καθηγήτρια της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και πρόεδρος του Σώματος Ομότιμων Καθηγητών ΕΚΠΑ. Γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε ελληνική, γαλλική και ιταλική φιλολογία και είναι διδάκτωρ των Πανεπιστημίων Αθηνών και Ρώμης. Καθηγήτρια Λατινικής-Ιταλικής Φιλολογίας στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, διετέλεσε πρόεδρος του Τμήματος Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας και διευθύντρια του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών "Ελληνορωμαϊκές -Ελληνοϊταλικές Σπουδές: Λογοτεχνία, Ιστορία και Πολιτισμός". Διετέλεσε επίσης αναπληρώτρια πρόεδρος του Τμήματος Σλαβικών Σπουδών ΕΚΠΑ. Είναι μέλος ελληνικών και διεθνών επιστημονικών εταιρειών και συγγραφέας πολλών μελετών. Η επιστημονική της έρευνα, για μεγάλο διάστημα, είχε ως αντικείμενο το θεατρικό έργο του Dario Fo και τη σχέση του με τη λατινική λογοτεχνία του Μεσαίωνα. Αποτέλεσμα της έρευνας αυτής είναι τα τρία βιβλία: 1."Dario Fo, ένας σύγχρονος goliardus", 2. "Dario Fo, venticinque monologhi per una donna: La Medea", και 3. "Rosa Fresca Aulentissima, το μεσαιωνικό ερωτικό ποίημα με το μάτι των φιλολόγων και του Νομπελίστα Dario Fo". Το ποίημα αυτό μεταφράστηκε στην Ελληνική με την επιχορήγηση του υπουργείου Εξωτερικών της Ιταλίας, το βιβλίο βραβεύτηκε από την Ελληνική Εταιρεία Μεταφραστών Λογοτεχνίας και αποτελεί διδακτικό εγχειρίδιο για τους φοιτητές Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Τορίνου. Το βιβλίο της «Carmina Burana veris et amoris» είναι η πρώτη μετάφραση και ερμηνεία των ποιημάτων αυτών στην Ελληνική, και το δοκίμιο με τίτλο «Οι ελληνορωμαϊκές ρίζες της Ευρώπης μέσα από τον στοχασμό Ευρωπαίων μελετητών» έχει μεταφραστεί στην ιταλική και ρουμανική γλώσσα . Το πρόσφατο βιβλίο της, μη επιστημονικό, με τίτλο «Στέλλα, μια ζωή δεν μας φτάνει» είναι αφιερωμένο στη μικρή της εγγόνα. Από το 1994 μέχρι το 2001 διετέλεσε Αντιπρόεδρος του Ι.Κ.Υ. και υπεύθυνη για το κοινοτικό πρόγραμμα "Σωκράτης". Επιστημονική υπεύθυνη προγραμμάτων ξένων γλωσσών στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο και εμπειρογνώμων Γ.Γ.Ε.Τ. για την κινητικότητα των σπουδαστών. Τακτικό μέλος του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης 2000-2001. Από το 2001-2004 Ειδική Γραμματέας Παιδείας Ομογενών και Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης στο ΥΠΕΠΘ, Πρόεδρος της Επιτροπής στήριξης των Εδρών Ελληνικών Σπουδών στα Πανεπιστήμια του εξωτερικού και εθνική εκπρόσωπος στο Συμβούλιο της Ευρώπης για το Ευρωπαϊκό Έτος Γλωσσών 2001. Διετέλεσε επίσης Πρόεδρος του Συνδέσμου Επιστημόνων Πανεπιστημίων Ιταλίας( Σ.Ε.Π.Ι.) και Γ. Γραμματέας της Société Européenne de Culture στην Ελλάδα. Έχει τιμηθεί με την ανώτατη διάκριση του Ιταλικού κράτους CAVALIERE al merito della Repubblica Italiana, το 2002, και για την προσφορά της στα Ελληνικά Γράμματα και τον πολιτισμό από την Ένωση Γυναικών Φωκίδας, το 2007. Εξάλλου, έχει ανακηρυχθεί επίτιμος δημότης Χίου, το 2007. Ανέπτυξε πολιτική δραστηριότητα στο χώρο του ΠΑΣΟΚ, ως μέλος της Κ.Ε. και σε τιμητική θέση στο ψηφοδέλτιο για το Ευρωκοινοβούλιο του 1999.Αρθρογραφούσε επί χρόνια για θέματα παιδείας και κριτικής επιστημονικών και λογοτεχνικών βιβλίων στην εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ και στη μηνιαία έκδοση του Πανεπιστημίου Αθηνών «Το Καποδιστριακό». Σήμερα συνεργάζεται με επιστημονικά περιοδικά, με το ΒΗΜΑ της Κυριακής, το λογοτεχνικό περιοδικό «Οδός Πανός» , το «Independent think tank for sciences and society» του Πανεπιστημίου Αθηνών και τον ιστότοπο aixmi.gr.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here