Έρχεται θύελλα στα ΑΕΙ. Παίρνετε την ευθύνη κυρία υπουργέ;

9
17

Με την εαρινή κατάθεση στη Βουλή του νομοσχεδίου για την Ανώτατη Παιδεία φαίνεται ότι ξεκινά μια περιπέτεια τόσο για το μέλλον των Πανεπιστημίων όσο και για το μέλλον της χώρας. Δυο πορείες παράλληλες, με εκείνη των Πανεπιστήμιων να προπορεύεται.

Με το σχέδιο νόμου επιχειρείται αφενός η αλλαγή της διοικητικής δομής του Πανεπιστημίου και αφετέρου ο περιορισμός του κόστους λειτουργίας του. Η προτεινόμενη διοικητική δομή στοχεύει στην εγκαθίδρυση ενός ισχυρού συγκεντρωτικού συστήματος διοίκησης που, το νομοσχέδιο θεωρεί ότι, θα αυξήσει την παραγωγικότητα και την αποτελεσματικότητα του πανεπιστημίου ως επιχειρησιακής μονάδας. Η επιλογή αυτή βασίζεται στην διαπίστωση της ηγεσίας του υπουργείου Παιδείας ότι βασική παθογένεια της Ανώτατης Εκπαίδευσης αποτελεί η προβληματική λειτουργία της συμμετοχικής διοίκησης των Πανεπιστημίων σήμερα.

Ο άλλος άξονας παρεμβάσεων του νομοσχεδίου αφορά το κόστος λειτουργίας της Ανωτάτης Εκπαίδευσης. Γι’ αυτό το λόγο: αλλάζει το σύστημα δωρεάν παροχής εκπαιδευτικών συγγραμμάτων, δίνει τη δυνατότητα μείωσης της διάρκειας των σπουδών, προβλέπει διαγραφή φοιτητών χωρίς να παρέχει εναλλακτικές επιλογές συνέχισης σπουδών. Το νομοσχέδιο ασχολείται, επίσης, και με ζητήματα αξιολόγησης και διασφάλισης ποιότητας, όμως με τρόπο που επιχειρεί δευτερεύουσας σημασίας μικροαλλαγές στο σχετικό νομοθετικό πλαίσιο της περιόδου 2005-2007.

Με την κατάθεση του νομοσχεδίου, το υπουργείο Παιδείας έχει ήδη πετύχει το ακατόρθωτο, να συσπειρώσει το σύνολο της ακαδημαϊκής κοινότητας απέναντι του: Τις συγκλήτους των ΑΕΙ, αφού τις αγνοεί και τις καταργεί, τους Πανεπιστημιακούς που από φορείς διοίκησης του Πανεπιστημίου και ανώτατους λειτουργούς τους μετατρέπει σε υπαλλήλους ενός αμφιλεγόμενου συγκεντρωτικού Συμβουλίου, τους διοικητικούς υπαλλήλους των ΑΕΙ γιατί τους αγνοεί, τους φοιτητές που τους απομακρύνει από κάθε συμμετοχική διαδικασία διοίκησης και αυξάνει το κόστος σπουδών τους και, τέλος, τους σκεπτόμενους πολίτες γιατί εγκαθιδρύει ένα κλειστό συγκεντρωτικό σύστημα διοίκησης ξένο με την παράδοση του Πανεπιστημίου και επιρρεπές σε φαινόμενα κομματισμού, ευνοιοκρατίας και διαφθοράς.

Βέβαια, η ηγεσία του υπουργείου πιθανά να θεωρεί την παραπάνω πόλωση δικαιολογημένη και αναμενόμενη. Όταν ξεκινάς με αναλύσεις περί «άχρηστου» και «απαξιωμένου» Πανεπιστημίου, περί «διεφθαρμένων» Πανεπιστημιακών, περί «οικογενειοκρατίας», τότε η Πανεπιστημιακή Κοινότητα είναι το πρόβλημα ενώ  η λύση βρίσκεται στα χέρια της «πεφωτισμένης» ομάδας που συνθέτουν οι συνεργάτες της πολιτικής ηγεσίας του αρμόδιου υπουργείου. Όμως οι παραπάνω αναλύσεις είναι απλά εμπαθείς και λανθασμένες. Το ελληνικό Πανεπιστήμιο δεν είναι  για πέταμα. Έχει προβλήματα που τα δημιουργούν είτε οι αναποτελεσματικότητες της πολιτικής ηγεσίας των αρμόδιων υπουργείων, είτε οι αδυναμίες των διοικήσεων των Πανεπιστημίων, είτε οι συμπεριφορές μελών της Πανεπιστημιακής  Κοινότητας, είτε εντάσεις στις οποίες συντείνουν και τα αδιέξοδα της νεολαίας μας. Αλλά το ζητούμενο είναι το πώς θα βοηθήσουμε το Πανεπιστήμιο να κάνει ένα βήμα μπροστά και όχι πώς θα χτίσουμε στη πλάτη του το μεταρρυθμιστικό μας ανάστημα. Πως με βελτιώσεις και ενισχύσεις θα δώσουμε προοπτική προόδου στο Πανεπιστήμιο και προοπτικές απασχόλησης στους αποφοίτους του.

Όλα τα παραπάνω είναι διαδικαστικά, όμως εμπεριέχουν δυο ουσιαστικά ζητήματα που χρήζουν άμεσης απάντησης: α) ποιο κόστος θα πληρώσει η χώρα για τους πειραματισμούς που προτείνει το νομοσχέδιο; και β) ποια θα είναι το οφέλη από την ψήφιση του; Το όφελος για την κοινωνία, για την ελληνική οικογένεια, για τον φοιτητή, για την εθνική οικονομία; Στα ζητήματα αυτά χρειάζεται προσεκτική απάντηση γιατί οι καιροί είναι δύσκολοι. Οι αρμόδιοι θα πρέπει να βρουν αυτούς που θα εφαρμόσουν το νομοσχέδιο όταν όλοι είναι εναντίον του, να αναλάβουν την ευθύνη μιας μακράς διαρκείας διατάραξης της λειτουργίας των Πανεπιστημίων, να επιβεβαιώσουν ότι αξίζει το κόπο η προκαλούμενη περιπέτεια. Επίσης, να αντιληφθούν ότι στο νομοσχέδιο υπάρχουν ασάφειες και πειραματισμοί που θα θέσουν σε κίνδυνο την καλή λειτουργία των Πανεπιστημίων όταν αυτό εφαρμοστεί.

Το Πανεπιστήμιο έχει ανάγκη αλλαγών με σκοπό τη βελτίωση του. Όμως, η βελτίωση απαιτεί σχέδιο και μεταρρυθμιστική παιδεία και ειδικά για το Πανεπιστήμιο απαιτεί και δημοκρατική παιδεία. Οι νόμοι πλαίσια και οι βαρύγδουπες εξαγγελίες δεν πετυχαίνουν μεταρρυθμίσεις. Τις μεταρρυθμίσεις τις πετυχαίνουν κοινωνικές και πολιτικές συμμαχίες στους χώρους δουλειάς με καθημερινή, μακράς διαρκείας, προσπάθεια. Η μεταρρύθμιση δεν είναι μια εφάπαξ κίνηση αλλά μια διαρκής προσπάθεια που προϋποθέτει σαφή στόχο και αποδεκτή ηγεσία και ειδικά στο χώρο της παιδείας απαιτεί διάλογο, επιχείρημα και πειθώ.

*Ο Μανόλης Γιακουμάκης είναι αναπληρωτής καθηγητής στο Τμήμα Πληροφορικής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών και διδάκτωρ Μηχανικός Υπολογιστών του ΕΜΠ.

9 ΣΧΟΛΙΑ

  1. Απο όλα αυτά, νομίζω ότι αυτο που καίει είναι «…τους Πανεπιστημιακούς που από φορείς διοίκησης του Πανεπιστημίου και ανώτατους λειτουργούς τους μετατρέπει σε υπαλλήλους ενός αμφιλεγόμενου συγκεντρωτικού Συμβουλίου…»
    Θα θέλατε φαντάζομαι να προηγηθεί εξαντλητικος διάλογος, να οργανωθούν διμερείς επιτροπές, να υπάρξουν πολλαπλές ανοικτές δημοκρατικές συζητήσει, να συνεδριάζουν τα όργανα και να αποφασιστούν οι θέσεις που να καλύπτουν όλα τα εμπλεκόμενα μέρη, και γύρω στο 2041 θα είμαστε έτοιμοι να θεμελιωσουμε το πανεπιστήμιο του μέλλοντος.

  2. Σας ειχα ακούσει στην ΕΕΤΤ οπου ειχατε κάνει σοβαρή δουλειά. Η ανάλυσή σας αποτελεί πολύ αρνητική εκπληξη για εμένα. Τα σχολια στα αρθρα της κας Μπουρνόβα και του κ. Καρτάλη, δίνουν ενα τονο τι σκέφτονται ολοι οι άλλοι ελληνες σε σχεση με τη στενή ομάδα των πανεπιστημιακών, που έχει στενές σχέσεις με αρκετούς πολιτικούς.
    Θα συμφωνήσω μαζί σας οτι το νομοσχέδιο εχει πολλά κενα και αδυναμίες. Είναι ομως εντυπωσιακό ότι προσωπα οπως εσείς, αντί να είχατε διαμορφώσει προτασεις, ριχνετε τώρα ολο το βάρος σας για το πώς δεν θα γίνει μεταρρύθμιση. Αν εχετε παιδια και πηγαίνουν στο πανεπιστήμιο, αναρωτιέμαι τι τους λέτε όταν σας ρωτούν για αυτη τη κατάντια

  3. Θα θεσουν σε κινδυνο την καλη λειτουργια του πανεπιστημιου,γραφετε.
    Δεν διευκρινιζετε ομως τι οριζετε εσεις ως καλη λειτουργια.

  4. Η υπουργός παίζει εκ του ασφαλούς. Ο γιόκας της δεν σπουδάζει σε ελληνικό πανεπιστήμιο. Οπότε μπορεί να κάνει όσα και όποια πειράματα θέλει.
    Επίσης γιατί να μην ανέβει το κόστος σπουδών? Εκείνη γιατί πληρώνει τα συγγράμματα του γιού της? Θέλουμε Ελλάδα δύο ταχυτήτων? Εδώ υπάρχει δημοκρατία. Ολοι θα πληρώνουμε.
    Και γιατί ζητάτε να μάθετε τα ωφέλη πριν εφαμορμοστεί ο νόμος? Εδώ ακολουθούμε την περεστρόικα. Πρώτα κάνουμε και μετά σκεφτόμαστε βλέποντας τις επιπτώσεις αυτών που κάναμε.
    Και τέλος, η υπουργός δεν είναι υπεύθυνη. Είναι αρμόδια …

  5. Οι Πανεπιστημιακοί και οι Πρυτάνεις κατάφεραν το ακατόρθωτο: Να συσπειρώσουν όλη την κοινωνία απέναντί τους. Καλύτερα να μη μιλάτε εξ’ ονόματος των φοιτητών, δεν νομίζω να σας εξουσιοδότησε κανένας. Κάντε μία βόλτα στο διαδίκτυο, ακούστε τι λέει ο κόσμος, δείτε και τα σχόλια στα άρθρα της κυρίας Μπουρνόβα στο παρόν site και μετά ελάτε να μας πείτε οτι κανείς δεν θέλει τις αλλαγές και όλοι έχουν συσπειρωθεί. Δεν βρέχει.

  6. ΣΥΝΗΘΩΣ, ΟΙ ΤΩΝ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ, ΕΙΝΑΙ ΑΤΟΜΑ ΣΚΕΠΤΟΜΕΝΑ, ΜΕ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΑ, ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΑ ΑΤΟΜΑ ΟΜΟΛΟΓΟΥΜΕΝΩΣ!
    ΤΙ ΠΑΘΑΤΕ ΞΑΦΝΙΚΑ. ΦΟΒΑΣΤΕ ΤΙΣ ΑΛΛΑΓΕΣ; ΚΑΛΥΤΕΡΑ Η ΑΠΡΑΞΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΑΓΗ, ΕΣΤΩ ΚΑΙ ΜΕ ΛΑΘΗ; ΑΥΤΑ ΔΙΟΡΘΩΝΟΝΤΑΙ, Η ΑΠΡΑΞΙΑ ΚΑΤΑΣΤΡΕΦΕΙ…
    ΤΩΡΑ ΤΙ ΠΑΡΕΧΕΤΕ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΜΑΣ. ΤΕΣΣΕΡΑ ΧΡΟΝΙΑ ΣΠΟΥΔΩΝ, ΑΤΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΩΝ, ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΝΑ ΦΥΓΟΥΝ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ, ΓΙΑ ΝΑ ΠΕΤΥΧΟΥΝ ΑΥΤΟ, ΠΟΥ ΤΟΥΣ ΑΡΝΟΥΝΤΑΙ ΕΔΩ: ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ, ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΕΣ ΜΕ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΕΧΕΙΑ….
    ΤΟΣΟ ΑΠΟΜΟΝΩΘΗΚΑΤΕ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΕΣ ΣΑΣ; ΞΕΡΕΤΕ, ΔΕΝ ΣΠΟΥΔΑΖΟΥΝ ΜΟΝΑΧΑ ΟΙ ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΕΣ ΦΟΙΤΗΤΕΣ… , ΑΥΤΟΥΣ ΤΟΥΣ ΑΛΛΟΥΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΟΛΟΓΙΖΕΤΕ!
    ΜΕ ΤΙΜΗ, ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΕΣΔΙΑΦΕΡΟΝ ΝΑ ΞΑΝΑΓΙΝΟΥΝ ΤΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑ, ΟΠΩΣ ΤΑ ΕΖΗΣΑ, ΟΤΑΝ ΗΜΟΥΝ ΚΑΙ ΓΩ ΕΚΕΙ….

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here