Φυσική απόσταση από τους συνανθρώπους μας , εγγύτητα στις ψυχές μας

1
88

Πολιορκημένοι από τον κορωνοϊό, αλλά ελεύθεροι στο νου και την ψυχή, στεκόμαστε ενωμένοι ενάντια στον εχθρό. Ως ενεργοί και υπεύθυνοι πολίτες συλλογιζόμαστε, αναλογιζόμαστε, επανατοποθετούμαστε στα ποικίλα προβλήματα της ζωής.
Το διάβασμα βιβλίων τρέφει τον νου και απαλύνει τη φοβία γι αυτό το πρωτόγνωρο για εμάς φαινόμενο, ένα φαινόμενο που ενέπνευσε μεγάλους συγγραφείς, ανάμεσά τους και τον Γάλλο νομπελίστα φιλόσοφο και λογοτέχνη, Albert Camu, τον στοχαστή, που αφιέρωσε το έργο του στον Άνθρωπο.

Ο κορωνοϊός, που ταλανίζει σήμερα την ανθρωπότητα, επαναφέρει στο προσκήνιο την «Πανούκλα» του Γάλλου συγγραφέα. Το βαθιά φιλοσοφικό, ανθρώπινο και διαχρονικό αυτό μυθιστόρημα, που καταγράφει γεγονότα και συμπεριφορές ανθρώπων, αναφέρεται στη δεκαετία του ’40, στο Οράν της Αλγερίας (γαλλικής επαρχίας), όπου η πανούκλα είχε γονατίσει την πόλη. Οι κάτοικοι σε καραντίνα, και μόνη επικοινωνία με τον έξω κόσμο είχαν απομείνει τα τηλεγραφήματα των δέκα λέξεων, που συχνά δεν έπαιρναν απάντηση . Ο γιατρός δρ Μπερνάρ, Ριέ αφηγητής των γεγονότων, αναφέρει χαρακτηριστικά: «Αναγκαστήκαμε τότε, βδομάδες ολόκληρες, να γράφουμε και να ξαναγράφουμε το ίδιο γράμμα, να αντιγράφουμε τις ίδιες παρακλήσεις , ώσπου οι λέξεις, βγαλμένες αρχικά από τα βάθη της καρδιάς μας, έχασαν κάποια στιγμή τη σημασία τους, και τότε τις αντιγράφαμε μηχανικά, πασχίζοντας να δώσουμε τουλάχιστον σε κείνες τις νεκρές φράσεις κάτι από την δύσκολη ζωή μας. Και για να μην τα πολυλογούμε , μπροστά στην άγονη συνομιλία με τους τοίχους, μας φαινόταν προτιμότερη η συμβατική φρασεολογία του τηλεγραφήματος (Είμαι καλά. Σε σκέπτομαι. Αγάπη)».

Σήμερα, μέσα στην απελπισία του εγκλεισμού, ανοίγεται μπροστά μας διάπλατα το παράθυρο της Τεχνολογίας, απ’ όπου μπαίνει το φως της ανθρώπινης επικοινωνίας. Διαβάζοντας το παραπάνω απόσπασμα του έργου, μπορούμε ν’ αναλογιστούμε πόσο ευτυχείς πρέπει να αισθανόμαστε που η πρόοδος του πολιτισμού δίνει μια ανάσα ζωής, μια δυνατότητα εγγύτητας των ψυχών μας.

Ο Albert Camu αφήνει με τη φιλοσοφική του σκέψη ένα ηθικό δίδαγμα στο τέλος της «Πανούκλας», γράφοντας: «Ο δρ Ριέ αποφάσισε να γράψει όλη την ιστορία που τελειώνει εδώ, για να μη γίνει σαν εκείνους που σωπαίνουν , για να καταθέσει υπέρ των θυμάτων της πανούκλας, για να αφήσει τουλάχιστον μια ανάμνηση της αδικίας και της βίας που τους έπληξε, και για να πει απλά αυτό που μαθαίνει κανείς μόνο μέσα στη μεγάλη συμφορά ότι , δηλαδή, οι άνθρωποι αξίζουν πολύ περισσότερο τον θαυμασμό παρά την καταδίκη. Ήξερε όμως ότι το χρονικό αυτό δεν μπορούσε να είναι το χρονικό της τελειωτικής νίκης. Θα ήταν απλώς η μαρτυρία τού τι χρειάστηκε να κάνουν οι άνθρωποι , κι ακόμη τού τι θα χρειαστεί να ξανακάνουν ενάντια στον τρόμο και στα ακαταμάχητα όπλα του…..

Ο γιατρός Ριέ γνώριζε κάτι που το αγνοούσε το πλήθος, πως ο βάκιλος της πανούκλας δεν πεθαίνει ούτε χάνεται ποτέ, και πως θα ερχόταν ίσως και πάλι για να βασανίσει ή για να διδάξει τους ανθρώπους μέσα σε μια ευτυχισμένη πόλη».
Όσο σε αυτή τη γη θα έρχονται μέρες πολέμου και πανδημίας, οι άνθρωποι θα βρίσκονται το ίδιο απροετοίμαστοι !
Έναν αιώνα περίπου μετά την πανούκλα, το συγκλονιστικό βιβλίο του Albert Camu μας επισημαίνει την διαχρονική αλήθεια για την αντιμετώπιση μιας πανδημίας : η φυσική απόσταση σώζει τις ζωές , αλλά και η εγγύτητα των ψυχών σώζει τις ψυχές των ανθρώπων.

Ομ.Καθηγήτρια Στέλλα Πριόβολου,
Πρόεδρος του Σώματος Ομοτίμων Καθηγητών του Πανεπιστημίου Αθηνών.

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ
Προηγούμενο άρθροΤρομάζει η πανδημία στη Γαλλία – Πάνω από νέα 60.000 κρούσματα
Επόμενο άρθροΠολυπολιτισμικότητα, αλλά με προϋποθέσεις!
Η Στέλλα Πριόβολου είναι ομότιμη καθηγήτρια της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και πρόεδρος του Σώματος Ομότιμων Καθηγητών ΕΚΠΑ. Γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε ελληνική, γαλλική και ιταλική φιλολογία και είναι διδάκτωρ των Πανεπιστημίων Αθηνών και Ρώμης. Καθηγήτρια Λατινικής-Ιταλικής Φιλολογίας στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, διετέλεσε πρόεδρος του Τμήματος Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας και διευθύντρια του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών "Ελληνορωμαϊκές -Ελληνοϊταλικές Σπουδές: Λογοτεχνία, Ιστορία και Πολιτισμός". Διετέλεσε επίσης αναπληρώτρια πρόεδρος του Τμήματος Σλαβικών Σπουδών ΕΚΠΑ. Είναι μέλος ελληνικών και διεθνών επιστημονικών εταιρειών και συγγραφέας πολλών μελετών. Η επιστημονική της έρευνα, για μεγάλο διάστημα, είχε ως αντικείμενο το θεατρικό έργο του Dario Fo και τη σχέση του με τη λατινική λογοτεχνία του Μεσαίωνα. Αποτέλεσμα της έρευνας αυτής είναι τα τρία βιβλία: 1."Dario Fo, ένας σύγχρονος goliardus", 2. "Dario Fo, venticinque monologhi per una donna: La Medea", και 3. "Rosa Fresca Aulentissima, το μεσαιωνικό ερωτικό ποίημα με το μάτι των φιλολόγων και του Νομπελίστα Dario Fo". Το ποίημα αυτό μεταφράστηκε στην Ελληνική με την επιχορήγηση του υπουργείου Εξωτερικών της Ιταλίας, το βιβλίο βραβεύτηκε από την Ελληνική Εταιρεία Μεταφραστών Λογοτεχνίας και αποτελεί διδακτικό εγχειρίδιο για τους φοιτητές Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Τορίνου. Το βιβλίο της «Carmina Burana veris et amoris» είναι η πρώτη μετάφραση και ερμηνεία των ποιημάτων αυτών στην Ελληνική, και το δοκίμιο με τίτλο «Οι ελληνορωμαϊκές ρίζες της Ευρώπης μέσα από τον στοχασμό Ευρωπαίων μελετητών» έχει μεταφραστεί στην ιταλική και ρουμανική γλώσσα . Το πρόσφατο βιβλίο της, μη επιστημονικό, με τίτλο «Στέλλα, μια ζωή δεν μας φτάνει» είναι αφιερωμένο στη μικρή της εγγόνα. Από το 1994 μέχρι το 2001 διετέλεσε Αντιπρόεδρος του Ι.Κ.Υ. και υπεύθυνη για το κοινοτικό πρόγραμμα "Σωκράτης". Επιστημονική υπεύθυνη προγραμμάτων ξένων γλωσσών στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο και εμπειρογνώμων Γ.Γ.Ε.Τ. για την κινητικότητα των σπουδαστών. Τακτικό μέλος του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης 2000-2001. Από το 2001-2004 Ειδική Γραμματέας Παιδείας Ομογενών και Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης στο ΥΠΕΠΘ, Πρόεδρος της Επιτροπής στήριξης των Εδρών Ελληνικών Σπουδών στα Πανεπιστήμια του εξωτερικού και εθνική εκπρόσωπος στο Συμβούλιο της Ευρώπης για το Ευρωπαϊκό Έτος Γλωσσών 2001. Διετέλεσε επίσης Πρόεδρος του Συνδέσμου Επιστημόνων Πανεπιστημίων Ιταλίας( Σ.Ε.Π.Ι.) και Γ. Γραμματέας της Société Européenne de Culture στην Ελλάδα. Έχει τιμηθεί με την ανώτατη διάκριση του Ιταλικού κράτους CAVALIERE al merito della Repubblica Italiana, το 2002, και για την προσφορά της στα Ελληνικά Γράμματα και τον πολιτισμό από την Ένωση Γυναικών Φωκίδας, το 2007. Εξάλλου, έχει ανακηρυχθεί επίτιμος δημότης Χίου, το 2007. Ανέπτυξε πολιτική δραστηριότητα στο χώρο του ΠΑΣΟΚ, ως μέλος της Κ.Ε. και σε τιμητική θέση στο ψηφοδέλτιο για το Ευρωκοινοβούλιο του 1999.Αρθρογραφούσε επί χρόνια για θέματα παιδείας και κριτικής επιστημονικών και λογοτεχνικών βιβλίων στην εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ και στη μηνιαία έκδοση του Πανεπιστημίου Αθηνών «Το Καποδιστριακό». Σήμερα συνεργάζεται με επιστημονικά περιοδικά, με το ΒΗΜΑ της Κυριακής, το λογοτεχνικό περιοδικό «Οδός Πανός» , το «Independent think tank for sciences and society» του Πανεπιστημίου Αθηνών και τον ιστότοπο aixmi.gr.

1 ΣΧΟΛΙΟ

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here