Ιατρεία Διακοπής Καπνίσματος: Ας “επιμηκύνουμε” τις ζωές μας!‏

12
188

Γίνεται πολύς λόγος τελευταία για τη (μη) εφαρμογή του αντικαπνιστικού νόμου στην Ελλάδα και για τα όσα κωμικοτραγικά βιώσαμε από την 1η Σεπτεμβρίου του 2010 – όταν η καθολική απαγόρευση του καπνίσματος στους κλειστούς δημόσιους χώρους ντεμπουτάρισε επίσημα στην καθημερινότητά μας – μέχρι σήμερα. Σημειωτέον ότι είχε προϋπάρξει και το εγχείρημα Αβραμόπουλου το 2009 που, λόγω των πολλών εξαιρέσεών του, επί της ουσίας δεν εφαρμόστηκε ποτέ.

Για την ιστορία, ο πρώτος αντικαπνιστικός νόμος στη σύγχρονη Ελλάδα εισήχθη με βασιλικό διάταγμα το 1856 από τον βασιλιά Όθωνα! Αφορούσε αποκλειστικά το κάπνισμα σε κρατικά κτίρια και θεμελιωνόταν στην ανάγκη πρόληψης πυρκαγιών.

Η αδυναμία εφαρμογής του αντικαπνιστικού νόμου, στο σύνολο της χώρας, καταδεικνύει ότι το πρόβλημα είναι βαθύτερο και πολυπαραγοντικό. Κάποιοι μίλησαν και μιλούν για πολύ κακό timing έλευσης του συγκεκριμένου μέτρου, εν μέσω βαθειάς οικονομικής ύφεσης, κοινωνικών, ηθικών και πολιτικών αναταράξεων -επιχείρημα που μάλλον ανατρέπεται από την πλήρη απαξίωση του νόμου Αβραμόπουλου και προ κρίσης. Κάποιοι άλλοι αποδίδουν τον εθισμό των Ελλήνων στη νικοτίνη, στην ιδιοσυγκρασία, τις ιδιαιτερότητες, το χαρακτήρα ή το αντικομφορμιστικό DNA μας, προσέγγιση τουλάχιστον επιφανειακή και επιπόλαιη. Δεν θα επιδοθώ σε περαιτέρω αιτιολογική ανάλυση του φαινομένου, μιας και είναι άλλος ο σκοπός του κειμένου τούτου.

Όπως κι αν έχει, φαίνεται ότι ο αντικαπνιστικός νόμος σε όλες τις πιθανές μορφές του, για την ώρα τουλάχιστον, δεν δύναται να εφαρμοστεί και να καθιερωθεί εις το ακέραιο μέσα στην ελληνική κοινωνία, παρότι η προσφορά του σε μια πιο ρεαλιστική βάση θα μπορούσε να είναι μείζονος σημασίας. Δεν δύναται, επίσης, να σταθεί αυτοτελώς ως το Ιερό Δισκοπότηρο του αντικαπνιστικού μετώπου, χωρίς να του κολληθεί μοιραία η απαξιωτική ταμπέλα της προχειρότητας και της λογικής «η σκόνη κάτω από το χαλάκι».

Είναι ξεκάθαρο ότι ο μέγας και εξαιρετικά ύπουλος εχθρός της υγείας μας, το τσιγάρο, πρέπει και μπορεί να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικότερα, να περιοριστεί ή και να παταχθεί στο μέτρο του δυνατού με τη συνδρομή όχι της καταστολής, αλλά της απτής ιατρικής μεθοδολογίας.

Πνευμονολόγοι σε όλη τη χώρα, σε συνεργασία με ιατρούς άλλων ειδικοτήτων, ψυχολόγους και διατροφολόγους, έχουν αναλάβει εδώ και καιρό συντονισμένη δράση και έχουν ταχθεί στην πρώτη γραμμή του αντικαπνιστικού αγώνα μέσω των Ιατρείων Διακοπής Καπνίσματος (ΙΔΚ) με εντυπωσιακά αποτελέσματα, παρέχοντας ουσιαστική, οργανωμένη, συστηματική, επιστημονική και συνεχή στήριξη.

Με όπλα στη φαρέτρα την επιστημονική -ιατρική γνώση και μεθοδικότητα, το ερευνητικό έργο, τις καλά οργανωμένες υποδομές και τα επαναστατικά σύγχρονα φαρμακευτικά σχήματα αντιμετώπισης του καπνίσματος, η δύσκολη αυτή μάχη δείχνει ότι μπορεί να κερδηθεί. Μέσα από μια διαδικασία ολιστικής προσέγγισης του ασθενούς καπνιστή, τα ΙΔΚ στοχεύουν στην ίαση τόσο του σώματος, όσο και του πνεύματος και τα αποτελέσματα μαρτυρούν ότι το κάνουν καλά. Τα ποσοστά επιτυχίας διακοπής του καπνίσματος στα Εξειδικευμένα Ιατρεία Διακοπής Καπνίσματος, ξεπερνούν το 64%, όταν μόνο το 3-5% των καπνιστών κόβει το τσιγάρο μόνο με τη δύναμη της θέλησής του.

Ας μην ξεχνάμε ότι η καπνισματική συνήθεια είναι ασθένεια και ως τέτοια πρέπει να λογίζεται και να αντιμετωπίζεται. Αποτελεί μια χρόνια υποτροπιάζουσα νόσο, με θέση κυρίαρχη ανάμεσα στις διάφορες ψυχοσυμπεριφορικές διαταραχές, μια σύνθετη έξη με περιβαλλοντικές και γενετικές επιρροές, που χρειάζεται ιατρική παρέμβαση. Η βλαπτικότητα του καπνίσματος (πρωτογενούς ή παθητικού) στην ψυχοσωματική μας ολότητα είναι δεδομένη και πασίγνωστη και δεν θα μακρηγορήσω αναλύοντάς την εκ νέου. Ενδεικτικά παραθέτω κάποια πολύ ενδιαφέροντα random στοιχεία που αναδεικνύουν το μέγεθος του προβλήματος και τη σημαντικότητά του. Vide et credere:

·Μια μικρή ελληνική πόλη ξεκληρίζεται ετησίως στην Ελλάδα από το κάπνισμα(14.000 νεκροί από καρδιαγγειακά, αναπνευστικά νοσήματα και διάφορα είδη καρκίνου συσχετιζόμενα με το τσιγάρο).

·Η πρόβλεψη για τον 21ο αιώνα είναι 1 δισεκατομμύριο θάνατοι παγκοσμίως αποδιδόμενοι στο κάπνισμα!

·Οι Έλληνες που καπνίζουν, αν ήταν κόμμα, με τον ισχύοντα εκλογικό νόμο, θα εκλέγονταν κυβέρνηση με αυτοδυναμία (42%)!

·Το 80% των παιδιών, που έχουν γονείς καπνιστές θα καπνίσουν.

·Η εξάρτηση από τη νικοτίνη είναι 10 φορές μεγαλύτερη από την αντίστοιχη της ηρωίνης.

·Οι μισοί από τους εφήβους που ξεκίνησαν το κάπνισμα και συνεχίζουν για το υπόλοιπο της ζωής τους, θα πεθάνουν από τον καπνό…

Δεν χωρά αμφιβολία ότι πρωταρχικός στόχος και απώτερη επιδίωξη της Πολιτείας στην καταπολέμηση του τσιγάρου πρέπει να είναι η πρόληψη και η θεραπεία της νόσου και στον τομέα αυτό τα Ιατρεία Διακοπής Καπνίσματος, δημόσια ή ιδιωτικά, διαδραματίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο. Η διαδικασία απεξάρτησης από τη νικοτίνη είναι επίπονη, δύσκολη και απαιτεί ψυχικά αποθέματα και χρόνο. Ο Μαρκ Τουέην περιέγραψε κάποτε με αρκετή δόση στωικότητας και αυτοσαρκασμού τη δυσκολία του πράγματος λέγοντας ότι «είναι εύκολο να κόψει κανείς το τσιγάρο. Το έχω κάνει εκατοντάδες φορές…».

Mία από τις λέξεις -κλειδιά που χρησιμοποιούνται κατά κόρον στα Ιατρεία Διακοπής Καπνίσματος, είναι ο όρος κινητοποίηση (motivation). Τουτέστιν, κάθε καπνιστής πρέπει να βρει ένα ή περισσότερα κίνητρα, πάνω στα οποία θα βασίσει όλη του την προσπάθεια, ώστε να κατακτήσει το στόχο του. Φίλοι καπνιστές, απευθύνομαι σε εσάς: Για αρχή βρείτε το κίνητρο και επισκεφθείτε ένα Ιατρείο Διακοπής Καπνίσματος. Μια τέτοια απόφαση θα καλυτερεύσει και θα «επιμηκύνει» τη ζωή τη δική σας και των οικείων σας!

ΥΓ: Τις θερμότατες ευχαριστίες μου στο προσωπικό της πνευμονολογικής κλινικής του πανεπιστημιακού νοσοκομείου Λάρισας και ειδικότερα στον πρόεδρο της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας, καθηγητή κύριο Κωνσταντίνο Γουργουλιάνη, τόσο για την πολύτιμη συμβολή τους στον εμπλουτισμό αυτού του κειμένου, αλλά πρωτίστως για το τεράστιο και τόσο αξιόλογο αντικαπνιστικό έργο τους.

*Ο Αλέξης Πολίτης είναι ιατρός του Ε.Τ.Α.Α. στη Λάρισα και σύντομα θα ξεκινήσει την ειδίκευσή του στην πνευμονολογία – φυματιολογία.

12 ΣΧΟΛΙΑ

  1. Θεωρώ χρέος μου να ευχαριστήσω δημόσια και την καθηγήτρια Φυσιολογίας της Ιατρικής Σχολής του πανεπιστημίου Θεσσαλίας, κυρία Χρύσα Χατζόγλου, διότι αποτέλεσε και εξακολουθεί να αποτελεί πηγή επιστημονικής έμπνευσης για μένα, στο δύσκολο αντικαπνιστικό ιατρικό αγώνα.

  2. Αγαπητέ κε. Πολίτη. Ως αντικαπνιστής σας συγχαίρω για το πολύ ευστοχό αλλά και συνάμα ελπιδοφόρο άρθρο σας. Η εξάρτηση που έχει ένας καπνιστής στο τσιγάρο πρέπει να μεταμορφωθεί σε εξάρτηση προς το κίνητρο για την απομάκρυνση από το τσιγάρο. Χρειάζεται τη συμβουλή-καθοδήγηση των ειδικών όπως αναφέρατε παραπάνω, αλλά και την υποστήριξη των κοντινών του ανθρώπων. Κλείνοντας θα ήθελα να κάνω μια προτροπή και σε εμάς τους αντικαπνιστές. Ας κάνουμε το πρόβλημα του φίλου μας καπνιστή λίγο και δικό μας πρόβλημα. Ας βοηθήσουμε λοιπόν ο ένας τον άλλον να πολεμήσουμε μαζί το κάπνισμα!

  3. Αγαπητέ Αλέξη,
    με χαρά διάβασα το νέο σου άρθρο και πραγματικά δεν έχω παρά να σε συγχαρώ για την επιλογή να θίξεις το σοβαρό αυτό θέμα αλλά και για τον αγώνα σου – όπως διαφαίνεται από τα γραφόμενα – που κάνεις σε καθημερινή βάση για να προσφέρεις μια ποιοτικότερη ζωή στους συνανθρώπους σου! Το τσιγάρο δεν είναι μόνο ότι καταστρέφει την σωματική υγεία- πράγμα σοβαρότατο. Εξίσου όμως σοβαρή είναι και η τραγικότητα της απώλειας της ελεύθερίας του ανθρώπου από το τσιγάρο που, ως εξάρτηση, δεσμεύει την ανθρώπινη ύπαρξη… Πώς αλλιώς να χαρακτηρίσεις το φαινόμενο να μην βγαίνει κάποιος έξω με τους φίλους του επειδή δεν θα μπορεί να καπνίσει παρά ως πλήρη εξάρτηση και δέσμευση της ελευθερίας του; Κι αυτό είναι ένα μόνο τυχαίο παράδειγμα… Χάνουμε τη ζωή είτε με την έννοια τη βιολογική λοιπον είτε με την έννοια της καθημερινής ευτυχίας, επιλέγοντας τι;; Τη μαυρίλα της νικοτίνης… Για μένα η κινητοποίηση που πολύ σωστά αναφέρεις, έχει να κάνει πρωτίστως με την κατανόηση ότι το να πετάξουμε το πακέτο είναι μια πράξη ελευθερίας! Μια προσωπική επανάσταση ανεξαρτησίας! Είναι η επιστροφή στη ζωή και με τις δύο παραπάνω έννοιες! Και από τη θέση σου καταφέρνεις, αυτή τη ζωή και την ελευθερία – τα πρώτα μεγάλα δώρα του Θεού στους ανθρώπους – να τους τα επιστρέφεις! Καλή συνέχεια!

  4. Αγαπητέ Αλέξη,

    Να αγιάσει το… πληκτρολόγιό σου! Θα το αναδημοσιεύσω σίγουρα σε κάποιο από τα blogs μου, να το διαβάσουν όσο γίνεται περισσότεροι. Ίσως και να το αναρτήσω σε περίοπτη θέση στο γραφείο μου στη σχολή όπου διδάσκω, υποχρεώνοντας τους μαθητές μου που μ’ επισκέπτονται να το μελετούν!

    Περίμενα καιρό αυτό το άρθρο, και χαίρομαι που καταπιάστηκες, τελικά, με το θέμα και το δημοσίευσες. Αν από Σεπτέμβρη κατέβεις Αθήνα, θα ήταν ιδιαίτερη τιμή για τη σχολή μας αν ερχόσουν να δώσεις μια διάλεξη στους σπουδαστές, τους καπνιστές εκ των οποίων αποκαλώ, χαριτολογώντας, «το κλαμπ των αυτοκαταστροφικών»! Και οι οποίοι, με τη σειρά τους, με θεωρούν (κι ας μην το εκφράζουν ανοιχτά) γραφικό λόγω της εμμονής μου στις αντικαπνιστικές νουθεσίες! Ίσως οι επιστημονικά τεκμηριωμένες τοποθετήσεις ενός ειδικού τούς κάνουν να το ξανασκεφτούν, αυτή τη φορά στα σοβαρά…

  5. Εγώ δεν θα σχολιάσω το άρθρο σου Αλέξη, απλά θέλω να επισημάνω ότι έχω να καπνίσω από την 1η Οκτωβρίου. Να συμπληρώσω ότι μου φάνηκε σχετικά εύκολο να το «κόψω» 1ον) επειδή κουράστηκα να είμαι σκλάβος του τσιγάρου και 2ον) γιατί μια μέρα πριν κάνω την προσπάθεια πήρα τις κατάλληλες συμβουλές από ένα καλό μου φίλο και γιατρό. Ευχαριστώ Αλέξη που από την 1η Οκτωβρίου αναπνέω καλύτερα!

  6. Αγαπημένε μου φίλε Αλέξη. Χαίρομαι ιδιαίτερα για την πρόοδο και τη σταδιοδρομία σου. Θα ήθελα να επισημάνω ότι ήμουν, είμαι και θα είμαι αντικαπνίστρια. Αλλά και τι με αυτό; Μήπως κανένας το σέβεται; Mην ξεχνάμε ότι μέχρι πρόσφατα παντού, όπου πήγαινες ήθελες δεν ήθελες ήσουν παθητικός καπνιστήw. Kάποιοι επέλεγαν να σε σκοτώνουν και εσύ να μην λες κουβέντα. Ευτυχώς άλλαξαν κάπως τα πράγματα.Σήμερα δεν αναπνέεις αγαπητέ Αντώνη Τουλαμπή μόνο εσύ καλύτερα. Αναπνέώ κι εγώ και τα παιδιά μου. Ευχαριστώ φίλε μου Αλέξη που με τo λόγo σου συμβάλεις σ’ αυτό!!!!! Θα χαρώ να σε έχουμε γρήγορα πάλι κοντά μας.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here