Κάπνισμα, καρκίνος και πολιτική ανικανότητα

7
27

O νόμος για την απαγόρευση του καπνίσματος σε κλειστούς δημόσιους χώρους είναι, πλέον, σαν να μην υπάρχει. Στα εστιατόρια και τα μπαρ της χώρας μπορεί κανείς να καπνίσει όσο θέλει και οι πρόσφατες δηλώσεις του υπουργού Υγείας ότι «ο νόμος θα εφαρμοστεί», μόνο μειδίαμα προκαλούν. Είναι να απορεί κανείς γιατί το κράτος επιλέγει να αυτοεξευτελίζεται, και μάλιστα δυο φορές, ψηφίζοντας νόμους που δεν έχει την αποφασιστικότητα να εφαρμόσει.

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Υπάρχουν εδώ δύο διαφορετικά αλλά σχετιζόμενα θέματα: Το πρώτο είναι η προσπάθεια μείωσης του ποσοστού των καπνιστών και το δεύτερο η προσπάθεια προστασίας των μη καπνιστών από το παθητικό κάπνισμα.

Δημοσκόπηση πριν από δυο περίπου χρόνια έδειξε ότι η Ελλάδα είναι η χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης με το υψηλότερο ποσοστό καπνιστών (42% του πληθυσμού πάνω από τα 16), με δεύτερη τη Βουλγαρία. Ακόμα μια πρωτιά που δεν μας τιμά. Ο μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι 30%.

Το ότι το κάπνισμα βλάπτει πολλαπλώς την υγεία έχει διαπιστωθεί εδώ και τουλάχιστον μισό αιώνα. Παραθέτω κάποια στοιχεία από την Wikipedia: Το κάπνισμα ενοχοποιείται κυρίως στον καρκίνο του πνεύμονα, του λάρυγγα, του στόματος και του παγκρέατος, τις καρδιακές προσβολές, τα εγκεφαλικά, το εμφύσημα, τις περιφερειακές αρτηριακές παθήσεις και την υπέρταση. Ο καπνός του τσιγάρου περιέχει πάνω από 60 καρκινογόνες ουσίες. Η πιθανότητα καρκίνου του πνεύμονα για έναν μη-καπνιστή είναι 1.4% ενώ για έναν καπνιστή είναι 17.2% για τους άνδρες και 11.6% για τις γυναίκες. Τα ποσοστά αυτά είναι τρομακτικά! Το να καπνίζει ένας άντρας είναι σαν να παίζει ρωσική ρουλέτα με εξάσφαιρο πιστόλι! Για το παθητικό κάπνισμα η αύξηση της πιθανότητας εκδήλωσης καρκίνου του πνεύμονα είναι μικρότερη αλλά όχι αμελητέα (από το 1.4% πηγαίνει στο 1.7-1.8%).

Γιατί λοιπόν οι Έλληνες εξακολουθούμε να καπνίζουμε σε τέτοιο μεγάλο ποσοστό; Θα κάνω μερικές εικασίες. Πρώτον, οι Έλληνες έχουμε μια τάση να αρνούμαστε δυσάρεστες πραγματικότητες (το βλέπουμε και στη στάση πολλών προς την οικονομική κρίση και το μνημόνιο).

Δεύτερον, υπάρχει μια καχυποψία στις έρευνες, καχυποψία που δυστυχώς ενισχύεται από τα ΜΜΕ που, στο βωμό της προσέλκυσης αναγνωστών, δεν κάνουν διάκριση μεταξύ μελετών που είναι αξιόπιστες και αυτών που είναι αμφίβολες ή και εσφαλμένες. Έτσι, μαζί με τα ξερά καίγονται και τα χλωρά. Για αυτό το λόγο οι ταμπέλες στα πακέτα τσιγάρων που λένε «το κάπνισμα βλάπτει την υγεία», έχουν ελάχιστη αποτελεσματικότητα.

Εγώ θα πρότεινα να περιλαμβάνονται στα πακέτα πιο ουσιώδη μηνύματα, όπως στατιστικές ή μαρτυρίες ανθρώπων που νόσησαν εξαιτίας του καπνίσματος. Επίσης, θα πρότεινα μεγάλη αύξηση της φορολογίας (γιατί να μην κοστίζει 10 ευρώ το πακέτο;), αυξημένες ασφαλιστικές εισφορές για όσους καπνίζουν συστηματικά και κάλυψη από τα ασφαλιστικά ταμεία των θεραπειών απεξάρτησης.

Το δεύτερο ζήτημα είναι η προστασία των μη καπνιστών από το παθητικό κάπνισμα. Οταν πριν από μερικά χρόνια το κάπνισμα απαγορεύτηκε στα εστιατόρια και μπαρ της Νέας Υόρκης το θεώρησα υπερβολικό. Σύντομα, όμως, είδα ότι ήταν ένα ορθό μέτρο που βελτίωσε την ποιότητα ζωής στην πόλη. Και στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης έχουν εφαρμοστεί ανάλογοι νόμοι.

Στην Ελλάδα αυτό δεν έχει καταστεί δυνατόν, όπως και στη Βουλγαρία, όπου μετά από λίγα χρόνια εφαρμογής ο νόμος έχει καταργηθεί. Αντίθετα, η απαγόρευση του καπνίσματος ακούω ότι έχει εφαρμοστεί επιτυχώς στην Τουρκία, μια χώρα με παρόμοιο ποσοστό καπνιστών με την Ελλάδα. Επομένως, δεν είναι το ποσοστό των καπνιστών που καθορίζει την επιτυχία του εγχειρήματος, αλλά η ύπαρξη πολιτικής βούλησης.

Μήπως όμως είναι καιρός και οι μη-καπνιστές αυτής της χώρας να αντιδράσουμε; Μπορεί να είμαστε μειοψηφία ανάμεσα στους θαμώνες εστιατορίων και μπαρ, αλλά έχουμε δύναμη. Το ελάχιστο που θα μπορούσε να γίνει είναι μια ιστοσελίδα σε κάθε πόλη να καταγράφει τα καταστήματα που οικειοθελώς απαγορεύουν το κάπνισμα, έτσι ώστε οι μη καπνιστές να ξέρουμε να επισκεπτόμαστε μόνο αυτά. Εφόσον το κράτος είναι ανίκανο να προστατεύσει την υγεία μας, ας αναλάβουμε πρωτοβουλία εμείς οι ίδιοι.

ΥΓ. Πίσω από τα νούμερα υπάρχουν άνθρωποι. Πριν από 4 μήνες ο αδελφός μου διαγνώστηκε με καρκίνο του πνεύμονα στα 53 του χρόνια. Ο καρκίνος του πνεύμονα είναι από τους χειρότερους, κυρίως γιατί συνήθως διαγνώσκεται πολύ αργά. Από έφηβος ήταν μανιώδης καπνιστής. Δεν μπορώ να αποδείξω οτι φταίει το κάπνισμα, αλλά με βάση τις δημοσιευμένες στατιστικές πιστεύω ότι αυτό δεν θα του συνέβαινε αν δεν κάπνιζε.

Όταν βλέπω σήμερα νέους καπνιστές, όσο κι αν το απεύχομαι, ξέρω ότι κάποιοι απ’ αυτούς θα βρεθούν στη θέση του αδελφού μου σε λίγα χρόνια. Είναι κρίμα.

7 ΣΧΟΛΙΑ

  1. Αγαπητέ Θέμη,

    Η πολιτεία έχει υποχρέωση να προστατεύει τη δημόσια υγεία, αλλά για ακόμη μια φορά, και ελαφρά τη καρδία, υποκύπτει στις πιέσεις μιας μειοψηφίας, που και πάλι έχουν σε μεγάλο βαθμό οικονομική αφετηρία. Για να μην χάσουν έσοδα κάποιοι επιχειρηματίες, οι ασθματικοί αποκλείονται εκ νέου από την νυχτερινή κοινωνική ζωή εν Ελλάδι.

    Συχνά φίλοι μου με ρωτούν γιατί δεν έμαθα νεώτερος να παίζω χαρτιά, και μπιλιάρδο. Είναι πολύ απλό: Γιατί, μιας και υπήρξα ασθματικός, κάτι τέτοιο θα ισοδυναμούσε με τεράστια, αλλά κυρίως απτή επιβάρυσνη της υγείας μου.

    Οφείλω να πω όμως και κάτι ακόμα: Οι καπνιστές επιμένουν στο κάπνισμα και επειδή είναι εξαρτημένοι, αλλά και επειδή γνωρίζουν ότι ο καπνός είναι ένα εύκολο αποκούμπι σε μια αγχογόνο κατάσταση. Υπάρχουν όμως εναλλακτικοί και μάλιστα ωφέλιμοι και ανέξοδοι τρόποι να αυξηθούν οι νευροδιαβιβαστές στον εγκέφαλο και να μειωθεί το άγχος σε μια δεδομένη στιγμή. Δεν είναι κρίμα που επιλέγεται η εύκολη και βλαβερή λύση;

    Καλώ όλον τον κόσμο να περιορίσει το κάπνισμα, και, γιατί όχι, να το σταματήσει. Το δώρο της αναπνευστικής υγείας είναι πολύ σπουδαίο. Και τι δε θα ‘δινα να το ‘χα κι εγώ ως παιδί, έφηβος, νέος.

  2. anapneoume kathe mera osoi zoume sthn athina molysmeno aera..trwme metallagmena,xhmika epergasmena kai ‘plastika trofima’..oi xwroi gia na mboreseis na gymnasteis einai elaxistoi kai kakosynthrhmenoi..den yparxei poiothta zwhs genika..xwris parka,xwris prasino,xwris plateies,xwris rymotomia..h athina einai ena teratourghma..de mborei na sygkrineis th nea yorkh me thn athina..den yparxei ayto to paradeigma..sevomai kai ensternizomai osa lete gia to kapnisma..einai vlavero,telos..omws antidrw se ayto kyma apagoreysewn sta panta..nomimo einai oti leei to kratos..poio kratos??ayto pou mas katanthse etsi??..na ginoun magazia pou tha mboreis na kapnizeis kai magazia mh kapnistwn..oi misoi tha phgainoume ekei..kai oi alloi misoi pali ekei pou kapnizoun tha phgainoun..giati ayth einai h nootropia tou ellhna..opou pane oi polloi kai oti poune oi ligoi..to kapnisma eilikrina einai to mikrotero provlhma ths elladas kyrioi..me sevasmo..y.g. katanow to provlhma gia kapoies eypatheis koinwnikes omades logw tou kapnismatos..kai eidika otan dw paidi ston idio xwro tha frontisw na vgw eksw na kanw ena tsigaro..asxoloumaste omws me to dentro enw gyrw mas to dasos kontevei na mas katapiei..

  3. TO PROBLIMA DEN INE TO MAGAZI H’ O ASTINOMOS POU DEN GRAFI PARABASIS H’ O NOMOS POU KANANAS DEN SEBETE AFOU DEN SEVETE TIN ZOI TOU, TOU PEDIOU TOU, POU TO KLINI STON IDIO XORO OTAN KAPNIZI,!!INE MAGGAS NOMIZI? — H LISIS== INE POLI APLI TRIPLASIASE TO KOSTOS TOU TSIGAROU STA 10 eURO ..
    BALETON NA PLIROSI X-TRA STO TAMIO TOU. SINISFORAS YGIAS TOU +20%,+30% TOTE EGO DEXOME TON MAGGA NA KAPNIZI OPOU 8ELI OPOTE 8ELI. H ELLADA INE GIA OLOUS TOUS POLITES NOMIZO!

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here