Κρίση, Πολιτισμός, Ευεργεσία

9
47

Η κρίση κρίση, αλλά ο Πολιτισμός Πολιτισμός. Και, μάλιστα, τώρα στην κρίση ο Πολιτισμός πρέπει να δίνει ισχυρό παρόν. Ισχυρότερο απ’ ό,τι σε ομαλές περιόδους. Και οι άνθρωποι των Τεχνών και του Πολιτισμού είμαστε υποχρεωμένοι να βάζουμε σε κίνηση τον ανώτερο εαυτό μας στην υπηρεσία του κοινωνικού συνόλου, με θεματολογίες που να λειτουργούν ευεργετικά και παρηγορητικά στις πάσχουσες ψυχές των ανθρώπων.

Επ’ αφορμή  που βρίσκομαι ένα βήμα πριν (ή πολλά βήματα) από το ξεκίνημα της νέας μου τανίας (εξ’αυτού θα αραιώσουν οι γραφές μου σε τούτο το φιλόξενο site και ας με συγχωρέσουν οι χρήστες του), και επειδή αφορά ένα πυλώνα του ελληνικού αισθήματος που υπήρξε ευπατρίδης και μεγάλος ευεργέτης της δεινοπαθούσας τότε και τώρα χώρας μας,  επικαιροποιείται η σύγκριση των τότε «αγαπούντων την πατρίδα», «Μάνα» την έλεγε ο Αριστοτέλης Ωνάσης, με τους σημερινούς «κατεχόντες τα χρήματα».

Έτσι, πολύ συχνά στο δρόμο ή σε κοινωνικές συναθροίσεις, πολλοί άνθρωποι με ρωτούν «αν υπάρχουν σήμερα τέτοιοι ευεργέτες σαν τον Βαρβάκη και τους Αδερφούς Ζωσιμάδες» και απαντώ:

Στο μέγεθος και το εύρος ευεργετών που πούλησαν την περιουσία τους για να μορφώσουν τους Έλληνες, όπως ο Ιωάννης Βαρβάκης ή που δεν παντρεύτηκαν ποτέ για να μην σπαταλήσουν σε γάμους και πανηγύρια όλα τους τα υπάρχοντα που προόριζαν για την πατρίδα, όπως οι αδελφοί Ζωσιμάδες, όχι, δυστυχώς δεν υπάρχουν. Υπήρχαν, όμως, στους καιρούς μας ευεργέτες που έκαναν το έργο τους σιωπηλά, όπως ο εφοπλιστής Βασίλης Κωσταντακόπουλος (που άφησε άξιους απογόνους), όπου τα περισσότερα χρήματα του τα επένδυσε στη γενέθλια Μεσσηνία. Και έτσι βρέθηκε μια ολόκληρη περιοχή –εκεί που έχει χτιστεί το ξενοδοχείο Costa Navarino- να δουλεύει και να ζει χάρη σ’ έναν άνθρωπο που επένδυσε σ’ αυτή τη γη μακάρι να είχαμε και άλλους ομοίους του. Μακάρι σε τούτη τη δύσκολη περίοδο να δούμε να ανθούν ξανά τέτοια μεγάλα μεγέθη ευεργετών. Γιατί οι άνθρωποι που έχουν χρήματα πρέπει να κατανοήσουν ότι στο Θεό θα σταθούν κι αυτοί όπως όλοι μας, γυμνοί. Εκεί που δεν θα μετρούν τα χρήματα, αλλά το καλό που έχουμε κάνει και οι θετικές μας πράξεις. Οι «κατέχοντες», εκεί θα συνειδητοποιήσουν (πιστεύω) ότι τα χρήματα «δόθηκαν» όχι για τον εαυτό τους αλλά και για να χρησιμοποιηθούν για το κοινωνικό σύνολο γιατί η ευτυχία που δεν μοιράζεται κοινωνικά δεν οδηγεί πουθενά και δεν είναι αληθινή ευτυχία.

Άλλοτε με ρωτούν, «Πως σας ήρθε η ιδέα να ζωντανέψετε τη ζωή του ευεργέτη Ιωάννη Βαρβάκη;» και απαντώ:

Τα θέματα χαρίζονται… είτε καθ’ ύπνον, ένα πρωί ξυπνάς με το δοσμένο θέμα στο μυαλό σου ή σου το φέρει ένας αγγελειοφόρος, ο οποίος πιθανώς δεν ξέρει ότι είναι φορέας μηνύματος. Μετά ακολουθεί η διαδρομή της υλοποίησης και κάποια στιγμή, μετά από πολλά βάσανα και δοκιμασίες, το έργο -εν προκειμένω η ταινία- είναι έτοιμη να βρει ανθρώπινες ψυχές και να παρηγορήσει, να λυτρώσει, να απαλύνει τον βαθύ πόνο του ανθρώπου. Έτσι και με τον Ιωάννη Βαρβάκη. Το «έφερε» αγγελιοφόρος, απόφοιτος της Βαρβακείου Σχολής που φέρει το όνομα Δημήτρης Τζάνας και άρχισε η μεγάλη περιπέτεια. Θεωρώ ότι η Τέχνη, άρα και ο κινηματογράφος, πρέπει να υπηρετεί ανώτερες αξίες, ώστε να βοηθάς τους ανθρώπους να σταθούν όρθιοι απέναντι σε «δοσμένες» δοκιμασίες.

Συχνά, επίσης, με ρωτούν «Ποια είναι η βαθύτερη ανάγκη της Τέχνης;»

Απαντώ: Αν πάρω παράδειγμα τον εαυτό μου, θα σας πω ότι δημιουργώ για να είμαι χρήσιμος στους συνανθρώπους μου. Η Τέχνη πρώτα απ’ όλα παρηγορεί. Τους δίνει δύναμη να υπάρχουν. Ο βασικός λόγος της τέχνης είναι παρηγορητικός. Μαλακώνει την ψυχή. Δίνει δύναμη στην ψυχή για να μπορεί να αντέξει τον μεγάλο πόνο. Η κάθε ανθρώπινη οντότητα έχει μια σύνδεση με την κεντρική πηγή, με τον Θεό. Η Τέχνη σε βάζει στο μονοπάτι και στη διαδικασία ανεύρεσης του Θεού. Ο άνθρωπος είναι γεννημένος για να κάνει το καλό. Η Τέχνη είναι γεννημένη για το καλό. Ο καλλιτέχνης πρέπει να έχει ώς κέντρο της δράσης του το δημόσιο αγαθό… Η βασική ενασχόληση του είναι να παράγει «αγαθότητα» για να είναι αληθινά χρήσιμος στους άλλους.

Έτσι κι εγώ, πιστεύοντας πως κάνω το «πρεπό» όπως λέμε στην Κρήτη, σε αυτή τη δύσκολη στιγμή για τον Έλληνα διάλεξα τον Ιωάννη Βαρβάκη ως θετικό πρότυπο. Ήθελα να κάνω τους Έλληνες να νιώσουν υπερήφανοι που έχουν στο κύτταρό τους αυτόν το γίγαντα της προσφοράς. Έτσι ασχολούμαι μ’ αυτό το θετικό πρότυπο, αυτόν τον Έλληνα ευεργέτη, που θέλω να πιστεύω ότι μπορεί να φωτίσει ευεργετικά το χαώδες παρόν αλλά και να δείξει το φωτεινό μέλλον που θα ακολουθήσει.  Είναι ένας ήρωας του οποίου οι πράξεις τον οδήγησαν στην απόλυτη ευτυχία, κατανοώντας τι είναι αυτό που ήθελε ο θεός από αυτόν για να είναι ευχαριστημένος μαζί του, και το έπραξε.

Πολύ συχνά με ερωτούν «Τι είναι για μένα ο κινηματογράφος;»

Ο κινηματογράφος για μένα είναι μαγικός και παρηγορητικός, μπορεί να μαλακώσει τις ψυχές των ανθρώπων και να τους δώσει δύναμη για να υπάρξουν. Ταυτόχρονα βάζει σε κίνηση τις βασικές αρχές της αγαθής Τέχνης που χρησιμοποίησαν όλοι, από τους αρχαίους τραγωδούς μας ως τον Σαίξπηρ και το Χόλυγουντ. Πολύ δε περισσότερο όταν ενεργοποιεί τους μεγάλους μύθους και τα μεγάλα πρόσωπα, βασιλιάδες, μεγιστάνες, με μεγάλα βάσανα και έτσι λειτουργεί παρηγορητικά στον καθημερινό άνθρωπο που ως θεατής αισθάνεται ότι το δικό του βάσανο είναι πολύ πιο μικρό από των μεγάλων προσώπων.

Αυτό δεν είναι η Αριστοτέλεια κάθαρση; Για να μην ξεχνάμε και τους μεγάλους προγόνους μας, γιατί φτάσαμε πλέον στο σημείο να μας θυμίζουν την αξία τους άνθρωποι όπως ο Γάλλος σκηνοθέτης Ζαν Λυκ Γκοντάρ…

Κλείνοντας, αν διερωτάστε κρίση, πολιτισμός και ευεργεσία, τι σχέση έχουν, σας απαντώ: Καμμία, ενώ θα έπρεπε…

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ
Προηγούμενο άρθροΛευτεριά στον φοροφυγά
Επόμενο άρθροΝα φοβάστε την επανάσταση της μεσαίας τάξης
Ο σκηνοθέτης του "El Greco" Γιάννης Σμαραγδής γεννήθηκε το 1946 στo Ηράκλειο και σπούδασε σκηνοθεσία σε Ελλάδα και Γαλλία. Η πρώτη του δουλειά, η μικρού μήκους ταινία "Δύο τρία πράγματα" (1972), του έδωσε το πρώτο βραβείο στην Ελλάδα και διάκριση στο Φεστιβάλ του Μόντρεαλ. Η πορεία του στη συνέχεια ήταν γεμάτη δημιουργία και επιτυχία, με κορυφαία στιγμή τον "El Greco": οκτώ κρατικά βραβεία και 1.200.000 θεατές. Σύμφωνα με το καναδικό CBC Newsworld, κατετάγη στις πέντε πρώτες ταινίες, σε σύνολο τριακοσίων από όλο τον κόσμο στο Διεθνές Φεστιβάλ Τορόντο. Το 2004 το δραματοποιημένο ντοκυμανταίρ "Σπύρος Λούης" αποτέλεσε επίσημη συμμετοχή στο διεθνές Φεστιβάλ Pantalla Pinamar της Αργεντινής, ενώ κέρδισε το πρώτο βραβείο "Guirlande dʼ Honneur 2004" στο Φεστιβάλ Αθλητικών Ταινιών SPORTS MOVIES του Μιλάνου. Το 2004 παρουσίασε, επίσης, το ντοκυμαντέρ "Χριστιανικά Μνημεία". Τρία χρόνια νωρίτερα είχαν ξεχωρίσει "Τα Χαϊδεμένα Παιδιά", κοινωνική σειρά παρέμβασης στοχασμού στην ΕΤ1. Αλλα έργα του Γιάννη Σμαραγδή: "Εκόμισα εις την Τέχνην", "Η Οπερα των Σκιών" και, βέβαια, ο "Καβάφης" (1996), που κέρδισε βραβείο καλύτερης ταινίας και σκηνοθεσίας, φωτογραφίας, Β´ γυναικείου ρόλου, μακιγιάζ. Δυο διεθνή βραβεία μουσικής για τον Βαγγέλη Παπαθανασίου -από τα φεστιβάλ Γάνδης και Βαλένθιας. Το 1988 παρουσίασε το "Σιγά η Πατρίδα Κοιμάται…", κινηματογραφημένη σειρά 13 επεισοδίων, που θεωρήθηκε η καλύτερη από καταβολής ελληνικής τηλεοράσεως. Ο Γιάννης Σμαραγδής υπήρξε καθηγητής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο –ΜΜΕ, ενώ δίδαξε σενάριο και σκηνοθεσία σε σχολή κινηματογράφου. Έχει εκδώσει 2 βιβλία: Η ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΜΗ ΟΡΑΤΟΥ, 1995 και ΚΑΒΑΦΗΣ - λογοτεχνική μορφή του σεναρίου ΚΑΒΑΦΗΣ, 1996 καθώς και το διήγημα Η ΕΛΑΦΙΝΑ ΤΗΣ ΠΛΑΤΕΙΑΣ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ. Είναι μέλος εκ προσωπικοτήτων της Ένωσης Αμερικανών Σκηνοθετών.

9 ΣΧΟΛΙΑ

  1. ΜΠΡΑΒΟ ΣΑΣ ΚΥΡΙΕ ΣΜΑΡΑΓΔΗ,
    ΚΑΠΟΙΟΣ ΕΠΡΕΠΕ ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ ΝΑ ΑΝΑΔΕΙΞΕΙ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΛΗ ΠΛΕΥΡΑ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΛΑΟΥ.ΚΑΠΟΤΕ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΑΠΟΚΤΟΥΣΑΝ ΧΡΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΥΣΙΕΣ ΣΤΟΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΚΑΙ ΤΑ ΕΦΕΡΝΑΝ ΣΤΗΝ ΠΑΤΡΙΔΑ ΝΑ ΤΑ ΕΠΕΝΔΥΣΟΥΝ ΚΑΙ ΝΑ ΚΑΝΟΥΝ ΔΩΡΕΕΣ.ΟΙ ΣΗΜΕΡΙΝΟΙ ΖΑΜΠΛΟΥΤΟΙ ( ΕΚΤΟΣ ΕΞΕΡΕΣΕΩΝ ΠΟΥ ΔΥΣΤΥΧΩΣ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΛΟΙ ΛΙΓΕΣ) ΚΑΝΟΥΝΝ ΠΕΡΙΟΥΣΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΤΙΣ » ΦΥΓΑΔΕΥΟΥΝ » ΕΞΩ .

    ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ

    ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΒΡΑΧΩΡΙΤΗΣ

  2. Αγαπητέ κύριε Σμαραγδή πριν φτάσετε να συγκρίνεται τους Ζωσιμάδες με τον καπετάνιο καλό είναι να κάνετε και μια έρευνα και επειδή έχω ζήσει αρκετά καλοκαιριά στην Γιάλοβα και τυχαίνει να γνωρίζω από πρώτο χέρι τι καταστροφή συντελείται στην περιοχή από τις δραστηριότητες του εκλιπόντος καπετάνιου . Δεν έχετε παρά να κάνετε μια αναζήτηση σε μια μηχανή αναζήτησης στο διαδίκτυο για να διαπιστώσετε του λόγου το αληθές . Διαβάστε ένα απόσπασμα από μια δημοσίευση

    » Προσέθεσε δε, πως «όποιος θέλει να κάνει οποιαδήποτε επένδυση, που είναι θεμιτή –εμείς δεν είμαστε αντίθετοι στις επενδύσεις- σε οποιοδήποτε μέρος της Ελλάδος, άρα και στη Μεσσηνία ο κ. Κωνσταντακόπουλος, οφείλει να απευθύνεται στο κράτος που θα πολεοδομεί κι όχι να πολεοδομεί αυτός.
    Το αποτέλεσμα: Υπάρχουν προβλήματα νερού σήμερα εδώ, στη Μεσσηνία κι έχει ξεσηκωθεί αρκετός κόσμος για το πρόβλημα. Την ίδια στιγμή, γίνονται παρεμβάσεις στους υδάτινους πόρους της περιοχής, ποτάμια κ.λπ., προκειμένου να εξυπηρετηθεί η ύδρευση, η οποία είναι ιδιαίτερα –θα έλεγε κανείς- βαριά, χώρων που εξυπηρετούν τα γήπεδα γκολφ –και πισίνες.Δεύτερον: η πρόσβαση σε κάποιες περιοχές στις οποίες υπάρχει δεδομένα και με την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας σπάνια είδη πουλιών και σπάνια είδη ζώων να είναι τόσο κοντά σε μια τέτοια βαριά βιομηχανία τουριστική, είναι προφανές ότι δημιουργεί προβλήματα ως προς την ισορροπία τέτοιων περιοχών, οι οποίες είναι και προστατευόμενες».»

    Απο την ιστοσελίδα :http://ampelofyto.blogspot.com/2009_05_01_archive.html

  3. Ισως αν εκλεγαμε, εμεις οι πολλοι, αυτους που μας κυβερναν πιο προσεκτικα, δεν θα ειχαν αλλοθι οι Μεγαλοι Φοροφυγαδες, για να φυγαδευουν τα οντως Τερστια Κερδη τους στο εξωτερικο. Λενε ¨μα δεν βλεπεις τι γινεται με τα λεφτα μας. Κλεφτες κι απατεωνες τα τρωνε. Γι αυτο κι εμεις τα βγαζουμε εξω!! Ομως οι Μεγαλοι Ευεργετες κερδισαν τα λεφτα τους (ισως οχι παντα πολυ καθαρα) στο εξωτερικο και τα φεραν στην Ελλαδα, εξασφαλιζοντας ετσι οχι μονο την υστεροφημια τους, αλλα και τη Μεγαλη Συγγνωμη το Θεου !

  4. Αν μου επιτρέπετε, θα ‘θελα να διαφωνίσω για τον βασικό λόγο της τέχνης που λέτε. Ο βασικός λόγος της τέχνης δεν είναι παρηγορητικός. Δεν μας δίνει δύναμη να υπάρχουμε. Η τέχνη μας δίνει δύναμη να μην υπάρχουμε απλώς. Η τέχνη είναι αυτό το κάτι παραπάνω που έχει ο άνθρωπος και τον κάνει να ξεχωρίζει απ’ τ’άλλα ζώα. Είναι η δύναμη που τον κάνει να »ψάχνεται» συνεχώς π.χ για καινούριες στάσεις κτλ κτλ. Δηλ. δεν νομίζω πως εάν ο άνθρωπος δεν είχε την τέχνη μέσα του θα είχε πρόβλημα ύπαρξης. Θα είχε πρόβλημα να ξεχωρίσει.

  5. Ευεργέτες -ευεργετούμενοι:φαύλος κύκλος…..!!!!!..θέλει υπομονή και θάρρος για να μπορέσεις να βρεις την άκρη ποιός και τι επωφελείται απο όλα αυτά….τα λεγόμενα αγαθοεργά ιδρύματα…!!!!

  6. Ως χρήστης του ιστολογίου, θα συγχωρήσω τον κ.Σμαραγδή προκαταβολικά για την αραίωση των γραφών του (και των δελτίων τύπων του) από αυτο το φιλόξενο site (που ελπίζω να είναι φιλόξενο και στα δικά μου σχόλια και να μην με λογοκρίνει).
    Ο κύριος Σμαραγδής όχι μόνο συγκρίνει τους Ζωσιμάδες και τον Βαρβάκη με τους κ.Κωνσταντακόπουλο και σια αλλά φθάνει στο σημείο να γράφει πως οι παραπάνω και όσοι ακόμα προσφέρουν «για το κοινωνικό σύνολο» χρηματοδοτώντας τον πολιτισμό (και τον τουρισμό) εν μέσω κρίσης θα κατακτήσουν την Αιώνια Βασιλεία (όπου τα χρήματα δεν μετράνε όπως στον μάταιο τούτο κόσμο).
    Ναι, η Τέχνη είναι ένα σύμπαν αρκούντως παρηγορητικό για ορισμένους που θέλουν το Χρήμα, την Πολιτική, και το Δημόσιο Αγαθό δεμένα σε μια αγκαλειά να παρηγορεί το ένα το άλλο.
    Για κάποιους άλλους η Τέχνη αλλά και η Ζωή μονάχα αποδεσμευμένες από την Πολιτική Εξουσία και το Χρήμα μπορούν να προσφέρουν πραγματικά παρηγοριά σε όσους την έχουν ανάγκη. Χωρίς Αλήθεια και Ανιδιοτέλεια το κάθε παρηγορητικό χάδι είναι άδειο, ενίοτε και επικίνδυνο.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here