Προσοχή στα εγκαύματα και τις φωτο-αλλεργίες

2
2282

H υπεριώδης ακτινοβολία (UVB και UVA), ενοχοποιείται για την πρόκληση ορισμένων δερματοπαθειών (φωτοδερματίτιδες), αλλά και την επιδείνωση άλλων νοσημάτων, όπως ο ερυθηματώδης λύκος. Παράλληλα, η υπεριώδης ακτινοβολία ευθύνεται για την πρόκληση αντιδράσεων φωτοευαισθησίας σαν αποτέλεσμα φωτοτοξικής ή φωτοαλλεργικής αντίδρασης στο δέρμα μας.

Οι φωτοδερματίτιδες είναι αυτό που θα ονομάζαμε πιο απλά, «αλλεργίες στον ήλιο«, με κύριο αντιπρόσωπό τους το πολύμορφο εκ φωτός εξάνθημα. Το εξάνθημα αυτό αφορά, κυρίως, γυναίκες με ανοιχτό φωτότυπο και δημιουργείται μέσα σε 12-24 ώρες από την πρώτη έκθεση στον ήλιο – ακόμα και από την άνοιξη- μετά απο διάρκεια έκθεσης που διαρκεί από 15 λεπτά έως και λίγες ώρες. Εμφανίζεται στο πρόσωπο, το λαιμό, τα άνω ακρα, τη ραχιαία επιφάνεια των χεριών ή των ποδιών. Μπορεί, επίσης, να επεκταθεί και σε περιοχές που δεν εκτέθηκαν στον ήλιο. Με την διακοπή της έκθεσης το εξάνθημα υποχωρεί σε λίγες μέρες, αλλά κάθε νέα έκθεση μπορεί να το προκαλέσει εκ νέου.

Η δερματοπάθεια αυτή, είναι συνήθως χρόνια, πολύμορφη (κόκκινες βλατίδες,βλάβες δίκην εκζέματος κ.ά.), κνησμώδης και εμφανίζεται κάθε χρόνο -με τάση επιδείνωσης κάθε φορά.

Ένας τύπος αυτής της δερματοπάθειας, πιο ήπιος, αφορά ένα εξάνθημα που παρουσιάζεται σε λιγότερο από 12 ώρες μετά απο έντονη ηλιακή έκθεση, όπως μπάνιο στην θάλασσα, κύρια στο ντεκολτέ, τα χέρια, τους ώμους, χωρίς όμως να προσβάλλει το πρόσωπο. Στην περίπτωση αυτή το εξάνθημα εξαφανίζεται σε 10 ημέρες, με διακοπή της ηλιακής έκθεσης, και η ένταση του μειώνεται με τις νέες εκθέσεις στον ήλιο και όσο το δέρμα ξεκινάει να μαυρίζει.

Η ηλιακή κνίδωση μοιάζει με την κνίδωση (μεγάλα σπυράκια σαν απο τσίμπημα εντόμου) και εμφανίζεται μετά από 15 λεπτά ηλιακής έκθεσης, τόσο στις εκτειθέμενες όσο και στις μη εκτειθέμενες περιοχές, αν το άτομο φοράει λεπτής ύφανσης ρούχα. Στην περίπτωση αυτή, το εξάνθημα υποχωρεί σε λίγες ώρες μετά την διακοπή της έκθεσης στον ήλιο, μπορεί όμως να εμφανίζεται κάθε χρόνο για πολλά χρόνια και να εξαφανιστεί τελικά, αυτόματα μετά από κάποια χρόνια.

Οι αντιδράσεις φωτοευαισθησίας από εξωγενείς παράγοντες, για να προκληθούν χρειάζονται:

α) την φωτοευαισθητοποιό ουσία (καλλυντικά, φάρμακα όπως συγκεκριμένες αντιβιώσεις, φυτοφωτοαλλεργιογόνα, συντηρητικά τροφίμων, γεωργικές ενώσεις) είτε μετά απο τοπική εφαρμογή ή συστηματική πρόσληψη) και

β) φως, με μήκος κύματος καταλληλο για να διευσδύσει σε τέτοιο βάθος στο δέρμα, ώστε να συναντήσει την συγκεκριμένη ουσία (συνήθως ανήκει στο φάσμα των UVA).

Οι αντιδράσεις αυτές διακρίνονται σε αντιδράσεις φωτοτοξικές, δηλαδή μπορούν να συμβούν σε οποιοδήποτε άτομο χωρίς συγκεκριμένη προδιάθεση, με την πρώτη ηλιακή έκθεση και σε αντιδράσεις φωτοαλλεργικές που προϋποθέτουν την πρωτύστερη ευαισθητοποίηση του ατόμου, και επισυμβαίνουν με το που το ευαισθητοποιημένο πια άτομο εκτεθεί σε συγκεκριμένο μήκος κύματος φωτός.

Οι φωτοτοξικές αντιδράσεις κλινικά μοιάζουν με το γνωστό σε όλους μας ηλιακό έγκαυμα, περιορίζονται αποκλειστικά σε περιοχές του δέρματος που είναι εκτεθειμένες στον ήλιο και εμφανίζονται αμέσως μετά την έκθεση στην UVA και την τοπική εφαρμογή του φωτοτοξικού φαρμάκου (π.χ έλαιο περγαμόντου, πράσινο λεμόνι κ.ά…).

Οι φωτοαλλεργικές αντιδράσεις εμφανίζονται 48 ώρες μετά την αλληλεπίδραση της χημικής ουσίας στο δέρμα και του φωτός, μοιάζουν με ένα οξύ έκζεμα-δερματίτιδα, κυρίως στις εκτεθειμένες περιοχές αλλά και στις γειτνιάζουσες μη εκτεθειμένες περιοχές, διαρκούν συνήθως μια εβδομάδα μετά την διακοπή του φαρμάκου, μπορεί όμως να επιμείνουν και να γίνουν χρόνιες.

Συμπερασματικά, όταν κάποιος εμφανίσει μια από αυτές τις αντιδράσεις στο δέρμα του μετά από μικρή ή μεγάλη έκθεση στον ήλιο, θα πρέπει οπωσδήποτε να απευθυνθεί σε Δερματολόγο για να γίνει η σωστή διάγνωση, που θα βασιστεί σε ένα καλά καταγεγγραμένο ιστορικό, στην αξιολόγηση του αιτιολογικού ρόλου του ηλιακού φωτός και στη διαφοροδιάγνωση με κάποια άλλα συστηματικά νοσήματα που χαρακτηρίζονται από φωτοευαισθησία και απαιτούν έγκαιρη αντιμετώπιση (συστηματικός ερυθηματώδης Λύκος που επιδεινώνεται η εκλύεται από τον ήλιο, γεννετικά σύνδρομα με παθολογική ευαισθησία στην υπεριώδη ακτινοβολία κ.ά.).

*Η Αναστασία Καϊάφα είναι δερματολόγος, μέλος της Ελληνικής Δερματολογικής και Δερματοχειρουργικής Εταιρείας.

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ
Προηγούμενο άρθρο«Πράσινο» ο Ζαχαριάδης – «Πορτοκαλί» ο Άρης
Επόμενο άρθροΑς ενηλικιωθούμε (Μέρος 2ο)
H Ιατρός Αναστασία ΚαΪάφα, αποφοίτησε από το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών το Μάρτιο του 1999. Κατόπιν, πραγματοποίησε την υπηρεσία υπαίθρου στο Γ.Ν.Ν Kορίνθου και το Π.Ι Τρικάλων. Εξειδεικεύτηκε στη Δερματολογία –Αφροδισιολογία στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Νίκαιας (Archet ΙΙ, Nice) και του Μπορντώ (St’ André Bordeaux) από το Μάιο του 2001 έως το Μάιο του 2005. Κατά τη διάρκεια της ειδικότητας της εξειδεικεύτηκε στην δερματοχειρουργική, στις εφαρμογές Λέιζερ σε αιμαγγειώματα και αποτρίχωση, σε ποικίλα δερματολογικά περιστατικά και σε αρκετές έρευνες δερματολογικών ασθενειών με βιολογικούς και μη φαρμακευτικούς παράγοντες. Συμμετείχε σε πολλά διεθνή συνέδρια και σε 2 δημοσιεύσεις ως βασικός συντελεστής σε 2 ξένα επιστημονικά δερματολογικά περιοδικά ( BJD, Archives of Dermatology). Μετά την απόκτηση της ειδικότητας της από το Νοέμβριο του 2005 εως σήμερα είναι μέλος της Ελληνικής Δερματολογικής και Δερματοχειρουργικής Εταιρείας και εργάζεται ως επιστημονικός συνεργάτης του Νοσοκομείου Ανδρέας Συγγρός στο τμήμα χειρουργικής για την αφαίρεση καλοήθων και κακοήθων βλαβών του δέρματος. Από το Φεβρουάριο του 2006 εργάζεται και ως επιστημονικός συνεργάτης του Νοσοκομείου Αγ. Σοφία στο Χωρέμειο ερευνητικό κέντρο, στην αντιμετώπιση δερματολογικών περιστατικών στους εφήβους. Από το Νοέβριο του 2007 εως σήμερα είναι συνεργάτης Δερματολόγος του Ιατρικού Κέντρου Αθηνών στην Κλινική Περιστερίου. email: anastasiakaiafa@gmail.com

2 ΣΧΟΛΙΑ

  1. Βέβαια, όσοι είναι υπό θεραπεία για ακμή με συγκεκριμένα φάρμακα από το στόμα ( 2 κατηγορίες) πρέπει να αποφεύγουν τον ήλιο ,όσον αφορά στα τοπικά σκευάσματα κάποια προκαλούν φωτοευαισθησία και κάποια πλέον σύμφωνα με νεώτερα δεδομένα μπορούν να δωθούν και το καλοκαίρι.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here