«Το σκασιαρχείο»

6
186

Τις μέρες αυτές του αναβρασμού στην ελληνική Παιδεία είδα σε ιδιωτική προβολή (σε πολιτιστικό σύλλογο) μια γαλλική ταινία αριστούργημα, «υιοθετημένη» από την Επιτροπή Κινηματογράφου του ΟΗΕ και με μελαγχολία αναρωτήθηκα:

» Σε ποιο κόσμο ζούμε εμείς οι φουκαράδες οι Έλληνες στον 21ο αιώνα; Στον Τρίτο Κόσμο; ΣτονΤέταρτο; Στον εκατοστό»;

Ο τίτλος της ταινίας, η οποία στη χώρα μας δεν έχει προβληθεί σε δημόσια αίθουσα, είναι «Το σκασιαρχείο».

Σκηνοθέτης ο Ζαν Πωλ Λεσανουά.

Το σενάριο της ταινίας, που γυρίστηκε το 1948, στηρίζεται στη ζωή του μεγάλου Γάλλου παιδαγωγού και μεταρρυθμιστή της παιδείας Σελεστέν Φρενέ (Celestin Freinet 1896-1966) και καταγράφει τον πρώτο χρόνο της εκπαιδευτικής του πορείας, γύρω στο 1920, στην πόλη Bar-sur-Loup, τότε που έθεσε τις βάσεις της νέας εκπαιδευτικής αντίληψης.

Η παιδαγωγική μέθοδος του Φρενέ στόχευε στη δημιουργία ενός άλλου σχολείου, όπου κάθε παιδί αντιμετωπίζεται σαν μια ξεχωριστή προσωπικότητα και έχει τη δυνατότητα να εκφράζεται ελεύθερα. Η Παιδεία δεν είναι αποκομμένη από την κοινωνική πραγματικότητα και ο ρόλος του εκπαιδευτικού είναι, κυρίως, να βοηθάει τα παιδιά να βρίσκουν μόνα τους το δρόμο της γνώσης.

Ο Σελεστέν Φρενέ, πρώτος αυτός, επεδίωξε να εισάγει τις νέες τεχνολογίες της εποχής στην Εκπαίδευση: Τυπογραφία, Ραδιόφωνο, Κινηματογράφο.

Είναι ο πρώτος που έβαλε το τυπογραφείο στην τάξη και καθιέρωσε τη διασχολική αλληλογραφία. Είναι, επίσης, ο πρώτος που έβαλε τον κινηματογράφο στο σχολείο, το 1926!

Οι πρωτοποριακές μέθοδοί του δεν άρεσαν στο κατεστημένο της εποχής εκείνης και ιδιαίτερα στην Καθολική Εκκλησία.

Τον κυνήγησαν ανελέητα και τον υποχρέωσαν να εγκαταλείψει τη δημόσια εκπαίδευση. Αλλά αυτός τα κατάφερε να δημιουργηθεί στη βάση των ιδεών του ένα μεγάλο διεθνές παιδαγωγικό κίνημα που είναι ακόμα ζωντανό.

Το σενάριο της ταινίας στηρίχτηκε σε σημειώσεις της συζύγου του Ελίζας και έχει την αυθεντικότητα του ντοκουμέντου, αλλά ταυτόχρονα έχει μια δυνατή δραματουργική δομή, που την κάνει να κρατά το ενδιαφέρον του θεατή από την αρχή ως το τέλος.

Η ευφάνταστη σκηνοθεσία του Jean-Paul Le Chanois καταφέρνει να αναδείξει άριστα την ατμόσφαιρα της δεκαετίας του 1920 και αποσπά εξαιρετικές ερμηνείες τόσο από τους ενήλικες ηθοποιούς όσο και από τα παιδιά.

Η ταινία βγήκε στις αίθουσες το 1949, σημείωσε τεράστια εμπορική επιτυχία και είναι χαρακτηριστικό ότι για πρώτη φορά οι γνώμες των κριτικών στη Γαλλία ήταν ομόφωνα θετικές. Προβλήθηκε σε δεκάδες Φεστιβάλ, απέσπασε πάνω από 30 βραβεία και υιοθετήθηκε από την Επιτροπή Κινηματογράφου του ΟΗΕ ως ταινία που «υμνεί τα Ανθρώπινα Δικαιώματα».

Ο μεγάλος Γάλλος σκηνοθέτης Φρανσουά Τρυφώ έχει πει ότι επηρεάστηκε βαθιά από αυτή τη ταινία, η οποία κατά τη γνώμη του «σημαδοτεί μια νέα αντίληψη για το σχολείο και την παιδαγωγική διαδικασία».

Το παράδοξο και απογοητευτικό είναι ότι μετά από 60 χρόνια όλα τα ζητήματα που έθεσε ο Σελεστέν Φρενέ, τα οποία ξεδιπλώνονται με άριστο τρόπο μέσα στην ταινία, είναι ακόμα το ζητούμενο και για εμάς στην Ελλάδα.

www.dinaexarhou.com

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ
Προηγούμενο άρθροΤο Βατερλό του κ.Αρβανιτόπουλου!
Επόμενο άρθροΦενέρ μαζί με ΟΣΦΠ και ΠΑΟ; Τι λες εσύ Ζοτς;
Η Ντίνα Εξάρχου είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας. Γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αθήνα. Είναι πτυχιούχος της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Από το 1975 που είναι δημοσιογράφος έχει εργαστεί σε πέντε εφημερίδες, τρία περιοδικά και στο MEGA CHANNEL στο ρεπορτάζ του δελτίου ειδήσεων. Από το 1985 είναι μέλος της Ένωσης Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Αθηνών (ΕΣΗΕΑ). Από το 1999 ως το 2003 ήταν μέλος του Μικτού Συμβουλίου της ΕΣΗΕΑ. Έχει εκδώσει πέντε βιβλία: Μία συλλογή ποιημάτων, δύο συλλογές διηγημάτων και δύο μυθιστορήματα. Στοιχεία για τα έργα της μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα της www.dinaexarchou.gr Από το 1978 είναι παντρεμένη με τον Λάκωνα αξιωματικό του Εμπορικού Ναυτικού Γιάννη Τσιγκούνη.

6 ΣΧΟΛΙΑ

  1. Μα απορείτε για το αυτονόητο. Είναι δυνατόν να προωθηθούν έργα παιδαγωγικά ή μορφωτικά; Παιδεία= ο βασικός εχθρός των κρατούντων. Πάρτε εναν Σουλειμαν και πολυ σας είναι…

  2. Μήπως θα ήταν σκόπιμο η ταινία αυτή να γίνει η «σημαία» των αγώνων των εκπαιδευτικών;
    Βιώνοντας όλοι την ισοπέδωση του ατόμου που χαρακτηρίζει το εκπαιδευτικό μας σύστημα, ως μαθητές παλιότερα και ως γονείς μαθητών σήμερα, αντιλαμβανόμαστε τη σημασία της αντιμετώπισης κάθε μαθητή ως αυτόνομης προσωπικότητας με ιδιαίτερα προσωπικά χαρακτηριστικά και ικανότητες. Γιατί όλα πρέπει να ισοπεδώνονται στα πλαίσια του ωρολόγιου προγράμματος, του ωραρίου και της δημοσιοϋπαλληλικής λογικής; Τελικά τι διεκδικούν οι εκπαιδευτικοί και πώς αντιλαμβάνονται το λειτούργημά τους; Τόσα χρόνια βαρέθηκα να ακούω για τις διεκδικήσεις τους και να εισπράττω μια απ’ τα ίδια: οι μόνες διεκδικήσεις των εκπαιδευτικών αφορούν συντεχνιακά και οικονομικά αιτήματα, κουβέντα για την ταμπακιέρα…

  3. Την ταινία αυτή δεν είχα την τύχη να τη δω, διαβάζοντας όμως το άρθρο της Ντίνας Εξάρχου έπεσα κι εγώ σε θλίψη αλλά και περισυλλογή. Η μέρινμνα και η δαπάνη ένός κράτους για συγχρονη, ποιοτική Εκπαίδευση και Παιδεία αποτελεί την πλέον αποδοτική επένδυση για το μέλλον του, προϋπόθεση για να αποδόσει κάθε άλλη επένδυση. Εμείς τι ακριβώς κάνουμε τις τελευταίες δεκαετίες και ιδιαίτερα από το 2010 και μετά; Κύριο, αν όχι και αποκλειστικό, μέλημα σχεδόν κάθε υπουργού Παιδείας ήταν η επιθυμία του να συνδέσει το όνομά του και με μία «μεταρρύθμιση» που άλλαζε τα δεδομένα για εκπαιδευτικούς, σπουδαστές και γονείς. Αυτές οι ψευδο-μεταρρυθμίσεις έμοιαζαν με τροχό που περιστρεφόταν στον αέρα — δεν οδηγούσαν πουθενά, εάν δεν βύθιζαν το εκπαιδευτικό σύστημα πιο βαθεία στο τέλμα. Και σήμερα; Μοναδικό μέλημα των αρμοδίων φαίνεται να είναι μια μακάβρια ‘λογιστική’ για το πόσοι εκπαιδευτικοί… περισσεύουν και όχι πώς ορθολογικότερα θα κατανεμηθούν και θα αξιοποιηθούν σ’ ένα καθημαγμένο περιβάλλον. Η Προκρούστια στεγνή αριθμητική λογική των Μνημονίων πολύ πάνω από το πώς θα αναβαθμίσουμε πρωτίστως το δημόσιο σύστημα Εκπαίδευσης, την απαιτητικότητα από εκπαιδευτικούς και σπουδαστές.
    Αυτό είναι το σημερινό ‘σκασιαρχείο’ ενός παρηκμασμένου, εξαντλημένου, υποτελούς στους δανειστές πολιτικού συστήματος από τις ευθύνες του απέναντι στη σημερινή και τις επερχόμενες γενιές. Αλλά, και ‘σκασιαρχείο’ ολόκληρης της κοινωνίας που δείχνει ανήμπορη να αντιληφθεί σε ποιά αδιέξοδα επέτρεψε να την οδηγήσουν και ανέτοιμη να χαράξει μια νέα πορεία.

  4. Πολύ ενδιαφέρον το άρθρο σας κυρία Εξάρχου. Θέλω ωστόσο να κάνω μια μικρή διόρθωση, επειδή είμαι ο διανομέας της ταινίας στην Ελλάδα (υπεύθυνος εταιρίας ΝΕΑΝΙΚΟ ΠΛΑΝΟ. Η ταινία βγήκε σε διανομή, αποκλειστικά στο ΦΙΛΙΠ της Πλατείας Αμερικής (του οποίου επίσης ήμουν ο διαχειριστής) στις 2 Δεκεμβρίου 2010 και προβλήθηκε επί πολλές εβδομάδες με μεγάλη επιτυχία. Έγιναν μάλιστα και αρκετές «οργανωμένες» εκδηλώσεις με εκπαιδευτικούς Α/βάθμιας και Β/βάθμιας Εκπαίδευσης. (Π.Χ. Σύλλογος δασκάλων «Αριστοτέλης», ΔΟΕ, ΟΛΜΕ κλπ). Παρήχθη εκπαιδευτικό υλικό, την παρακολούθησαν ομαδικά πολλά σχολεία. Αποτέλεσε μάλιστα το ερέθισμα για τη δημιουργία της Εκπαιδευτικής Ομάδας «Το Σκασιαρχείο». [http://www.culturenow.gr/9810/to-skasiarxeio-tou-jeanpaul-le-chanois-sto-cine-filip].

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here