Ο «τζόκερ» στην τράπουλα της ζωής

0
168

Διάβασα και άκουσα πλείστα όσα για την πολυσυζητημένη και βραβευμένη τελικά  ταινία «Τζόκερ». Είδα την ταινία και προβληματίστηκα έντονα για την ενδεχόμενη αντίδραση των νέων παιδιών καθώς και των γονιών τους σε μια τέτοια ανθρώπινη αλλά και βίαιη περιπέτεια στη σύγχρονη κοινωνία .

Ο Αρθουρ Φλεκ (τζόκερ) είναι ένας νέος ταραγμένος ψυχικά και αποτυχημένος επαγγελματικά, στην προσπάθειά του να αναδειχθεί ως κωμικός. Ζειπεριπλανώμενος και περιποιείται με τρυφερότητα μία μάνα αξιολύπητη και ψυχικά ταραγμένη, θύμα μιας άδικης κοινωνίας. Όμως, αυτή η μάνα αποκαλύπτεται ότι ήταν θετή και τον κακοποιούσε με τρόπο φρικτό, όταν ήταν μικρός. Πώς θα μπορούσε, αλήθεια, να ερμηνεύσει ο ίδιος όσα του συνέβησαν στην παιδική ηλικία, και πώς να αντιμετωπίσει μια κοινωνία σκληρή και ανάλγητη απέναντι στις ευαισθησίες και τα όνειρα των νέων; Ο Άρθουρ δεν διέθετε τα γνωστικά εφόδια για να διαχειριστεί όσα βίωνε σε μια πόλη, όπου κυριαρχούσε η μοναξιά, η αδιαφορία, η εκδικητικότητα, οι ταξικές διαφορές και η βία. Αισθάνθηκε στιγματισμένος και τη ζωή του να απειλείται. Κατέφυγε, λοιπόν,  σε καταστροφικές μορφές άμυνας,  έχασε τον έλεγχο των πράξεών του και οδηγήθηκε σε ένα επαναλαμβανόμενο  έγκλημα.  Είναι βέβαιο ότι, αν διέθετε τα απαιτούμενα εφόδια, θα μπορούσε να αντέξει στα ίδια γεγονότα και θα μπορούσε ακόμη και να κάνει τη δική του υπέρβαση.

Τα γνωστικά εφόδια είναι, χωρίς αμφιβολία, απαραίτητα για να αντιμετωπίσουν οι νέοι την κοινωνία, που παρά την εντυπωσιακή της πρόοδο, μοιάζει να είναι σήμερα τόσο διαφορετική ίσως και ανατρεπτική και συχνά να παραμορφώνει αβασάνιστα νεαρές υπάρξεις. Είναι, εξάλλου, γεγονός ότι καμία συστηματική προσπάθεια δεν γίνεται ούτε από την πολιτεία αλλά συχνά ούτε και από τους γονείς να βοηθήσουν τους νέους να γνωρίσουν την κοινωνία και το περιβάλλον, όπου καλούνται να ζήσουν, θέλουν δεν θέλουν. Στο σχολείο οι νέοικατακλύζονται από γνώσεις και εξετάσεις, και στο σπίτι συχνά απασχολούνται και ενημερώνονται ανεξέλεγκτα από τα ΜΜΕ και το διαδίκτυο. Και αν οι νέοι είναι υγιείς, τις περισσότερες φορές αντέχουν στο Κακό και βρίσκουν το δρόμο τους. Μια ταινία όσο επικίνδυνη  και αν είναι, δεν είναι ικανή να τους ανατρέψει. Αν όμως αντιμετωπίζουν ψυχικά προβλήματα και έχουν στιγματιστεί στην κοινωνία, όπως ο ήρωας της ταινίας, τότε το μέλλον αόρατο. Για την κατηγορία  αυτών των νέων θυμάμαι πάντα το παράδειγμα του αλησμόνητου καθηγητή της Ψυχιατρικής Κώστα Στεφανή, του υποστηρικτή της αποστιγματοποίησης των ασθενών με ψυχικά νοσήματα. Πίστευε ότι το στίγμα που συνοδεύει την ψυχική διαταραχή επηρεάζει όλες τις πτυχές της ζωής του ατόμου που πάσχει , τη σχέση του με τον εαυτό του, αλλά και τη σχέση του με τους άλλους , με το περιβάλλον, με την κοινωνία. Πήρε, λοιπόν ο ίδιος την πρωτοβουλία για να ανοίξουν οι πόρτες της κοινωνίας για τους ψυχικά ασθενείς. Θεωρούσε ότι η καταπολέμηση του στίγματος είναι το μεγάλο στοίχημα και η πρόκληση για μια κοινωνία που θέλει να είναι ευαίσθητη  και δίκαιη και να δείχνει σεβασμό στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια.

Διάβασα ότι ο Χοακίν  Φίνιξ, που ενσαρκώνει τον Άρθουρ είχε και ο ίδιος μια πολύ δύσκολη και περιπετειώδη παιδική και νεανική  ζωή. Ίσως αυτό να συνέτεινε στην εντυπωσιακή απόδοση του ρόλου του, που καθηλώνει κυριολεκτικά τον θεατή και τον προβληματίζει αν ένα Οσκαρ είναι ικανό να τον επιβραβεύσει. Διάβασα ότι ο ίδιος δήλωσε πως δεν θέλει να ξανανιώσει άβολα, συμμετέχοντας σε μια κούρσα βραβείων, που την θεωρεί ηλίθια. Όμως, ο Χοακίν Φίνιξαφού βραβεύθηκε με τον Χρυσό Λέοντα στη Βενετία, κέρδισε μια δεύτερη Χρυσή Σφαίρα στο Λος Άντζελες. 

Η ταινία είναι ανοικτή σε πολλές ερμηνείες και ποικίλες απόψεις για την χρησιμότητα ή την επικινδυνότητά της. Το βέβαιο όμως είναι ότι προβληματίζει και ευαισθητοποιεί και τον πιο δύσκολο θεατή ενήλικο ή ανήλικο. Όσο παράδοξο και αν φαίνεται, ο θεατής συμπάσχει με ένα βαθιά δυστυχισμένο και στιγματισμένο πλάσμα, που άθελά του εξελίσσεται σε φρικτό δολοφόνο.  

Η τράπουλα της ζωής δεν έχει έναν μόνον τζόκερ. Και ας μη γίνεται στη χώρα μας η ταινία αυτή με τα τόσα μηνύματα, αντικείμενο διενέξεων πολιτικού κυρίως χαρακτήρα, δεν της αξίζει!

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ
Προηγούμενο άρθροΗ CELINE DION για ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ στην ΕΛΛΑΔΑ – 31/7/2020
Επόμενο άρθροΟ Τσαβούσογλου προτείνει «μοιρασιά» στην ανατολική Μεσόγειο
Η Στέλλα Πριόβολου είναι ομότιμη καθηγήτρια της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και πρόεδρος του Σώματος Ομότιμων Καθηγητών ΕΚΠΑ. Γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε ελληνική, γαλλική και ιταλική φιλολογία και είναι διδάκτωρ των Πανεπιστημίων Αθηνών και Ρώμης. Καθηγήτρια Λατινικής-Ιταλικής Φιλολογίας στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, διετέλεσε πρόεδρος του Τμήματος Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας και διευθύντρια του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών "Ελληνορωμαϊκές -Ελληνοϊταλικές Σπουδές: Λογοτεχνία, Ιστορία και Πολιτισμός". Διετέλεσε επίσης αναπληρώτρια πρόεδρος του Τμήματος Σλαβικών Σπουδών ΕΚΠΑ. Είναι μέλος ελληνικών και διεθνών επιστημονικών εταιρειών και συγγραφέας πολλών μελετών. Η επιστημονική της έρευνα, για μεγάλο διάστημα, είχε ως αντικείμενο το θεατρικό έργο του Dario Fo και τη σχέση του με τη λατινική λογοτεχνία του Μεσαίωνα. Αποτέλεσμα της έρευνας αυτής είναι τα τρία βιβλία: 1."Dario Fo, ένας σύγχρονος goliardus", 2. "Dario Fo, venticinque monologhi per una donna: La Medea", και 3. "Rosa Fresca Aulentissima, το μεσαιωνικό ερωτικό ποίημα με το μάτι των φιλολόγων και του Νομπελίστα Dario Fo". Το ποίημα αυτό μεταφράστηκε στην Ελληνική με την επιχορήγηση του υπουργείου Εξωτερικών της Ιταλίας, το βιβλίο βραβεύτηκε από την Ελληνική Εταιρεία Μεταφραστών Λογοτεχνίας και αποτελεί διδακτικό εγχειρίδιο για τους φοιτητές Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Τορίνου. Το βιβλίο της «Carmina Burana veris et amoris» είναι η πρώτη μετάφραση και ερμηνεία των ποιημάτων αυτών στην Ελληνική, και το δοκίμιο με τίτλο «Οι ελληνορωμαϊκές ρίζες της Ευρώπης μέσα από τον στοχασμό Ευρωπαίων μελετητών» έχει μεταφραστεί στην ιταλική και ρουμανική γλώσσα . Το πρόσφατο βιβλίο της, μη επιστημονικό, με τίτλο «Στέλλα, μια ζωή δεν μας φτάνει» είναι αφιερωμένο στη μικρή της εγγόνα. Από το 1994 μέχρι το 2001 διετέλεσε Αντιπρόεδρος του Ι.Κ.Υ. και υπεύθυνη για το κοινοτικό πρόγραμμα "Σωκράτης". Επιστημονική υπεύθυνη προγραμμάτων ξένων γλωσσών στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο και εμπειρογνώμων Γ.Γ.Ε.Τ. για την κινητικότητα των σπουδαστών. Τακτικό μέλος του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης 2000-2001. Από το 2001-2004 Ειδική Γραμματέας Παιδείας Ομογενών και Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης στο ΥΠΕΠΘ, Πρόεδρος της Επιτροπής στήριξης των Εδρών Ελληνικών Σπουδών στα Πανεπιστήμια του εξωτερικού και εθνική εκπρόσωπος στο Συμβούλιο της Ευρώπης για το Ευρωπαϊκό Έτος Γλωσσών 2001. Διετέλεσε επίσης Πρόεδρος του Συνδέσμου Επιστημόνων Πανεπιστημίων Ιταλίας( Σ.Ε.Π.Ι.) και Γ. Γραμματέας της Société Européenne de Culture στην Ελλάδα. Έχει τιμηθεί με την ανώτατη διάκριση του Ιταλικού κράτους CAVALIERE al merito della Repubblica Italiana, το 2002, και για την προσφορά της στα Ελληνικά Γράμματα και τον πολιτισμό από την Ένωση Γυναικών Φωκίδας, το 2007. Εξάλλου, έχει ανακηρυχθεί επίτιμος δημότης Χίου, το 2007. Ανέπτυξε πολιτική δραστηριότητα στο χώρο του ΠΑΣΟΚ, ως μέλος της Κ.Ε. και σε τιμητική θέση στο ψηφοδέλτιο για το Ευρωκοινοβούλιο του 1999.Αρθρογραφούσε επί χρόνια για θέματα παιδείας και κριτικής επιστημονικών και λογοτεχνικών βιβλίων στην εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ και στη μηνιαία έκδοση του Πανεπιστημίου Αθηνών «Το Καποδιστριακό». Σήμερα συνεργάζεται με επιστημονικά περιοδικά, με το ΒΗΜΑ της Κυριακής, το λογοτεχνικό περιοδικό «Οδός Πανός» , το «Independent think tank for sciences and society» του Πανεπιστημίου Αθηνών και τον ιστότοπο aixmi.gr.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here